týsdagur 15. august 2017síða 15

15 Mikudagur 22. oktober 2014 · Nr. 120 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Mikudagur 16. august 2017 · Nr. 94 tíðindi Ein fyribils toll­ samgonga mill­ um Bret­land og ES er ein møguleiki, upp­ lýs­ir bretska ráð­harra­stovan fyri brexit /ritzau/AP Stórabretland fer kanska at vera partur av ES toll­ sam­gongu eina tíð eftir brex­it fyri at sleppa und­ an ruðuleika við landa­ mørk­ini. Tað upplýsir bretska að­al­ráðið við ábyrgdini av at melda Bretland úr ES. – Ein fyribils toll­sam­ gonga millum Bretland og ES er ein møguleika, upp­lýs­ir ráðið. Samstundis leggur ráði aft­ur­at, at eitt framtíðar toll­sam­starv kann beina fyri toll­mørkum millum Bret­land og ES. Bretski for­sæt­is­ráð­ harr­in, Theresa May, vil ikki bara hava Bret­ land úr ES. Hon vil eis­ini standa uttan fyri inn­ara marknaðin, toll­sam­gonga hjá ES og ES dóm­stóli­ num. Spurningurin hvørt tað vera búskaparligar forð­ing­ar mótvegis ES eft­ir brexit, hevur elvt til blandaðar út­meld­ing­ar frá ymsum ráð­harra­stov­ um hjá bretsku stjórnini. Ógreiðan hevur so­leið­ is skapt óvissu fyri bretsk virki. Bretland skal úr ES í mars í 2019. Seinastu vikuna hava helst fleiri heima­sands­fólk undr­ast, hvat tað er fyri grevstrar­ virk­semi, ið fer fram í lendi­ num norð­anvert kirkju­garðin Tjóðsavn Føroya Símun V. Arge og Helgi D. Michelsen Fólk av Tjóðsavni Føroya løgdu seinasta mánadag út kann­ing­ar­veit har á stað­ num, har tey nú eru kom­in niður á fornar bú­stað­ar­ leivd­ir. Hetta er tó ikki gjørt av handa­hógvi, men er arbeiðið væl og virði­liga umhugsað og lagt til rættis. Hetta er nýggju tøknini, ið tik­in er í nýtslu innan forn­frøð­iligt virksemi her á landi, fyri at takka. At lendið við forna kirkju­ stað­in heima á Sandi er ríkt upp á fornfrøðiligar leivdir hava rannsóknirnar nógvu seinnu árini staðfest. Bæði tá grivið hevur verið long­ur norðuri við bakkan á Junk­arins­fløtti eins og í víðk­aða kirkjugarðinum suð­ur frá kirkjuni eru stað­ fest­ar leivdir, ið stava frá eini bú­set­ing og virksemi, ið har hevur verið frá elstu vík­ ing­a­øld. Spurningurin hevur tó ver­ið, hvørt til ber at finna sjálv­an forna garðin, har eitt nú fyrsta kirkjan varð bygd, tí mett hevur verið, at tað, sum higartil er komið und­an kavi, ikki var sjálvur garð­ur­ in, men bert partar av hon­ um. Tí hevur sjóneykan seinnu tíðina verið sett á lend­ið millum Junkarinsfløtt og kirkju­staðin. Og nú er mangt, ið bendir á, at vit fara at koma hesum áhugaverda og av­ger­andi spurningi nærri. Um páskirnar seinasta ár gjørdi fyritøkan Munin í sam­starvi við Tjóðsavn Før­ oya um­fatandi skrásetingar við ge­orad­ara í hesum lendi­ num. Tá hesar skrásetingar seinni vórðu fornfrøðiliga grein­að­ar, gav hetta so á­hug­a­verda mynd av tí, sum tyktist fjala seg und­ir svørðinum, at forn­frøð­ing­ ar­nir á savninum mettu tað vera av avgerandi týdningi at fáa hetta kannað neyvari. Hetta gerst bert við at leggja kanningarveitir út á út­vald­ um støðum og at grava nið­ ur í tey dýpi, har dáturnar kundu fara at geva flestar og mest týðandi upplýsingar. Tað er júst hetta, sum far­ ið varð undir mánadagin í sein­astu viku og sum heldur á fram hesa vikuna. Talan er um at leggja tvær veitir út aft­urat. Fyrsta veitin, farið varð und­ir at grava, var løgd so­ leið­is, at tað vónandi fór at bera til at staðfesta end­an á tí, sum vit tulkaðu sum ein rættiliga stóran bygn­ ing – eitt sonevnt lang­hús. Og hetta bar til! Tað, sum higartil er komið und­an kavi, er sjálvt laðaða út­nyrð­ings­ horn­ið av hesum bygn­ingi. Er myndin soleiðis, sum vit tulka hana, er talan um ikki hissini langhús! So spenn­ing­ ur­in um, hvat annars fjal­ir seg har undir tjúkku sand­ mold­ini, er sum vera man ikki so lítil. Endamálið við kann­ing­ u­num er lutvíst gransk­ing­ ar­ligt, lutvíst antikvariskt. Kanningarnar eru partvíst fram­hald av rannsóknum, sum áður eru gjørdar í lend­ i­n­um við kirkjustaðin, fyri bet­ur at skilja ta heild, ið nógva áhugaverda tilfarið er liður í. Partvíst er endamálið, at við avmarkaðum kann­in­ ga­r­veit­um grundað á geo­fys­ isku dáturnar, at stað­festa, hvussu umfatandi bú­stað­ar­ leivd­ir­nar eru á staðnum, so­ leiðis at hesi fornminni ikki verða nervað, men kunnu verða varðveitt til framtíðar rann­sóknir. Vit fara at venda aftur við fleiri upplýsingum seinni. Stað­fest umfatandi bú­stað­ar­ leivdir heima á Sandi Flagið verður tikið oman av Big Ben verður kvirr næstu fýra árini /ritzau/AP Seinastu 157 árini hevur klokk­an í Big Ben ljómað yvir gøturnar í London. Men nú skal klokkuotrnið á bretska parlamentinum um­vælast Íbúgvarnir í Londan fara tí ikki at hoyra væl­ kenda ljóðið næstu fýra árini. Um middagsleitið 21. august byrjar um­væl­ ingin av gamla klokku­ torn­inum. Klokkan í Big Ben er væl­kend av mongum king heiin, tí BBC nýtir ljóð­ið í fleiri sjónvarps- og út­ varps­sendingum. Hamararnir, sum sláa á ta 13,7 tons tungu klokk­ una hvønn tíma, skula tak­ast úr og umvælast. Klokkan fer kortini at ljóða við serlig høvi, eitt nú nýggjársaftan. Bretland vil hava tollsamgongu við ES Veit 2 sæð sunnanífrá