hósdagur 17. august 2017síða 6

FRÍGGJADAGUR 18. AUGUST 2017 SOSIALURIN 95 6 Skúlabyrjan: LÍVSSTÍLUR ANNIKA KUNOY IM ANNIKA@SOSIALURIN.FO N ú summarfrítíðin er lið- ug og sjøtul er settur á eitt nýtt skúlaár, eru tað 716 børn í Føroyum, sum byrja í 1. flokki. Bæði børnini og foreldur teirra skulu laga seg eft ir nýggja gerandisdegnum og av bjóð ing unum, sum fylgja við. Tað er stór broyting frá barna- garði til skúla, og hóast barnið skal í skúla og læra nýggju manna gongd- ir nar uttan mammu og pápa sín, so er ein væleydnað skúlabyrjan tengd at góðum samstarvi millum skúl an og heimið, og tað er um- ráð andi, at foreldur gera sítt til, at barnið fer at trívast, heldur Mari- anna Skarðenni Poulsen, lærari og lesi vegleiðari. At vera skúlaklárur Tað er ymiskt, hvussu tey á leið sjey ára gomlu børnini, sum byrja í fyrsta flokki eru fyri. Marianna Skarð enni Poulsen greiðir frá, at tað er ideelt, at børnini duga at bíða eft ir tørni, tá tey fara í skúla, tí tað er ógjørligt hjá einum lærara at svara einum heilum flokki í senn, tá tey hava eitthvørt, sum tey vilja siga. Tó, so má barnið eisini vita, at hó ast tað onkuntíð má bíða, so skal tað ikki halda seg aftur, tí samskifti er partur av skúlalívinum. Eisini er umráðandi, at barnið dugur at lurta, og lurtar eftir lærara og floksfeløgum sínum og ikki bert eftir sær sjálvum. Eisini má barn ið læra, hvussu tosað verður inni í eini skúlastovu í mun til, hvussu tosað verður aðrastaðni í skúl an um. Hetta kallar Marianna Skarðenni Poul sen at tosa í rættari tónalegu. – Lærarin brúkar nógva tíð fyrsta árið at minna børnini á, at tey nú mugu tosa spakuliga, lurta, ella hugsavna seg. Hetta við, at tey tosa spakuliga við ein, sum situr við síðuna av, og at tey kunnu tosa harð ari í forkorterinum er nakað, sum tey mugu læra. Tað læra tey í skúl anum, men foreldrini kunnu stuðla hesum, og byrja at læra tey hetta heima eisini, sigur hon. Ein onnur avbjóðing hjá nógv- um børnum, sum koma úr barna- garði í skúla er at skula sita niðri í longri tíð. – Tað kann verða ein stór broyt- ing hjá barninum, at nú skal tað sita, tá vit hava tíma og bert renna, tá tað er fríkorter. Tá barnið reisir seg upp, tá tað ætlar sær, órógvar tað undirvísingina, men tað er eis- ini nakað, sum barnið skal læra, sig ur hon. Tað er serliga tað fyrsta hálva ár ið, sum verður brúkt til at rætta inn, og at læra barnið at ganga í skúla. – Hóast man ofta sigur, at man skal gera skúlan fyri barnið og ikki barn ið fyri skúlan, so má havast í huga, at skúlin er ein læristovnur, har vit hugsavna okkum í longri tíð, hó ast man, sum skúlalógin eisini sig ur, roynir at møta barninum har tað er, sigur hon. Praktisk viðurskifti Tað kann tykjast einfalt, men tað eru eisini praktisk viðurkifti, sum gera, at barnið fer at trívast. Barnið má vera fullsvøvnt og hava etið morg un mat og gjørt skúlatingini, tá tað kemur í skúla, men tað er eis ini umráðandi, at barnið hevur tey tingini, sum tørvur er á í skúla- deg num. – Tað er umráðandi, at skúla- task an er pakkað, og tey tingini, sum barnið skal brúka eru við. Hev ur barnið fimleik tann dagin, so skal fimleikataskan eisini við. Børn ini leggja merki til hvønn ann an og leggja til merkis, um eitt- hvørt ikki er, sum tað skal vera hjá sær ella hjá hinum, sigur Marianna Skarð enni Poulsen. Hon leggur afturat, at tað eisini er umráðandi, at skúlabarnið skil- ur, hvat er mítt og hvat er títt. Tað kemur ofta fyri, at børnini ikki hava skit tað. Eisini mugu for- eldr ini ansa eftir, at barn teirra kem ur í skúla til tíðina. Marianna greið ir frá, at tað er sera skjótt til, at stempul verður sett á eitt barn, sum ofta kemur ov seint. – Barnið minkar, tá tað fær at vita, at tað altíð kemur ov seint, sig ur hon og leggur afturat, at tað eisini er nakað, sum foreldrini kunnu hava í huga. Ein væleydnað skúlabyrjan er tengd at góðum samstarvi millum skúlan og heimið, og tað er umráðandi, at foreldur gera sítt til, at barnið fer at trívast, heldur Marianna Skarðenni Poulsen, lærari og lesivegleiðari FORELDUR TÝÐANDI LEIKLUT