hósdagur 17. august 2017síða 27

FRÍGGJADAGUR 18. AUGUST 2017 SOSIALURIN 95 27 meg: “Veitst tú ikki, at tú hevur ikki loyvi til hetta”. Eg svar aði: “Men tey siga jú í radio, at tað er trúarfrælsi. Tey siga væl ikki ósatt?” So flentu tey og tóku ímóti. Roynt varð at gera virksemið so trupult fyri trúboðarum sum gjør ligt. Kirkjur og kristin sam- komu hús vórðu stongd og nýtt til pol it isk endamál. Í øðrum førum vóru politiskir fund ir við møtiskyldu hildnir í kirkju tíð. Hetta hendi enntá á jól- um. Tey, sum ikki aktaðu, kundu enda í fongsli og verða útsett fyri tort uri og avrætting. Millum hesi vóru eisini fólk, sum Elsa kendi. Í bókini hjá Elsu verður greitt frá ræðusøguni hjá prestinum Gud ina og konu hansara Tsehay. Hann varð avrættaður og hon sat í fongsli í nógv ár. Hon var í Før- oy um í 1993, her hon greiddi frá síni søgu. Men hóast nógv politiskt virk- semi so eydnaðist ikki komm un- ist unum at vinna fólkasálina. Elsa greiddi skemtiliga frá einum politiskum fundi á sjúkra- hús inum, har hon arbeiddi, og har tað var møtiskylda. Her var hongd upp ein stór mynd av Karl Marx. Elsa gjørdi seg eitt sindur óvit- andi, og spurdi hvør hesin mað- ur in var. Nei, tað vistu tey ikki, kanska var hann amerikanari! Tað sama spurdi hon um Lenin. Nei, tað vistu tey ikki, um hann var menniskja ella djór! Elsa sá tá, at áhugin var so lítil fyri politikki, at tað var eingin vandi fyri, at hesin politikkur fekk und ir tøku millum fólk. Meira vanda mikið var, at kristnir ung- dóm ar kundu dumpa til próv tøk- ur, um teir ikki svaraðu “rætt” upp á politiskar spurningar. Elsa ræddist ongan. Hon helt fast í síni sannføring uttan mun til, hvat onnur hildu. Hon helt seg til skriftorðið: “Statt upp og tala til teirra alt tað, sum eg bjóði tær, og ótt ast teir ikki, at eg ikki skal gera teg ræddan fyri teimum!” Fekk hon høvi til tess, læt hon eis ini myndugleikapersónum kristi ligan lesna. Eitt dømi var ein harðrendur mus lim ur, Ali Musa, sum ráddi fyri borg um í Arba Minch, tá ið Elsa var har. Hann var kendur fyri at vera ser liga harð ligur móti teim um kristnu og hevði til fragd at fara illa við teimum. Ein dagin kom Ali Musa á vitjan á sjúkrahúsinum. Elsa frættir hetta og fer beina leið til hansara og gevur honum eina traktat og bíbliu partar og spyr: “Vilja tygum ikki hava Guds orð?” Fyrst ypti hann øksl, men so segði hann: “Tað er í lagi, lat meg fáa!” Bakkaði ikki fyri sjálvum forsetanum Eitt annað dømi um dirvið hjá Elsu er, tá ið tey á sjúkrahúsinum fingu sjálvan forsetan, Mengistu Haile Mariam, á vitjan. Í gongini var eitt borð, har tað lógu Bíbliur og ann ar kristin lesnaður. Nøkur av starvsfólkunum hildu hetta vera ov vandafult at lata hetta tilfar liggja frammi til eina slíka vitjan. Tað kundi vera sum at vísa hundi brand at lata fremstu ímyndina av atsóknunum móti teimum kristnu síggja eina Bíbliu. Tað var onkur sum mælti til at rudda borðið. Men hetta segði Elsa nei til. Tað var eingin grund til at dylja sjálva orsøkina til, at tey vóru har. Soleiðis gjørdist tað eisini. Men Mengistu og hansara fylgi fóru framvið borðinum uttan at látast um vón. Elsa fekk aftur víst sítt dirvi og hvat, ið hon stóð fyri. Mengistu varð seinni dømdur til deyða fyri fólka morð. Jákup og Jóhannes kundu eins væl fallið í kríggi Ein serlig avbjóðing var kríggið um Eritrea, ein landspartur í Etiopia, sum vildi hava loysing. Tað var ein hópur av etiopiskum ung- dómi sendur til Eritrea at basa uppreistrinum. Nógvir teirra fullu, og sigast kann, at tað var til onga nyttu. Eritrea fekk loysing og er í dag kent sum eitt av ringastu ræðu stýrum í heiminum. Jákup og Jóhannes kundu eins væl fingið somu lagnu, sum nógvir aðr ir ungir menn fingu. Teir vóru báð ir farnir til Addis Abeba at fáa sær arbeiði. Har komu teir at búgva hjá eini eldri konu. Teir búðu í einum tilbygningi til hús henn ara. Tá hendi tað, at hermenn gingu hús úr húsi, har teir vistu, at ungir dreing ir búðu, at noyða teir í her tæn astu. Teir komu inn til hesa kon una um náttina og spurdu, um tað ikki búðu tveir dreingir her. Jú, tað kundi hon bara vátta. Men hvar teir vóru, visti hon ikki. Her menn in ir fóru so at leita. Teir fóru í hvørt skot og hugdu alla staðni, har tað kundi hugsast, at teir krógvaðu seg. Men – tað má hava verið eingla vernd – teir fóru ikki at leita í til bygn inginum, har dreingirnir vóru. Teir vakn aðu sjálvir av hundinum í hús inum, sum fór at goyggja, tá ið her- menninir komu á dyr. Teir lurt- aðu eisini hjartkiptir eftir, hvussu leit að varð eftir teimum. Men teir máttu bara halda seg kúrrar. Morg- unin eftir sluppu teir sær til rým- ing ar. Teir høvdu so ongan hug til at fara í nakað kríggj. Tá búðu teir eina tíð hjá prestum í Mekane Yesus kirkjuni, sum tey kendu. Seinni blivu teir gøtumenn! Tíðin farin í Etiopia Sum frá leið fór at ganga afturá við kollveltingini. Hetta førdi til eina mótkollvelting, sum beindi fyri kommunistiska stýrinum, og Men gistu rýmdi av landinum. Her kom Elsa eisini at eiga ein leik lut. Hon var yvirsjúkrasystir á einum sjúkra húsi, sum lá mitt í stríðs øk- in um. Starvsfólkini vóru so bebba- rødd, at tey øll rýmdu til hús. Elsa var einsamøll eftir at taka sær av sjúkl ing unum. Tað bøtti ikki um, at streym urin fór. Tá ið av torn- aði, funnu tey eina kúlu beint við song ina hjá einum sjúklingi. Aft- ur føldi Elsa, at tey høvdu havt eingla vernd. Í fleiri ár arbeiddi Elsa saman við Doris Heinesen úr Klaksvík, sum eisini virkaði í Etiopia vegna Kirkju liga Missiónsfelagið. Í 1992 tók Elsa ta avgerð at gevast í Etiopia. Hetta var ein trupul av gerð. Dreingirnir vóru eftir í Etiopia, og heima eldust foreldrini. Páp in var deyður, men mamman, Sunn eva, livdi, og tað gjørdist greitt fyri Elsu, at nú var hennara pláss heima hjá mammuni. Nú var Elsa eisini blivin 64 ár. Heima kom Elsa eisini at hava nóg mikið um at vera. Mamman gjørd ist 97 ára gomul, og Elsa var sam an við systkjunum um hana alla hennara tíð. Samstundis var hon virkin í kristiligum virksemi Nakað eftir, at Elsa var heim- kom in, fluttu Jákup og Jóhannes til Gøtu. Sum frá leið komu øll hini eis ini,og Elsa kom tá at vera bæði ver mamma og omma hjá teimum øll um. Tey vaksnu hava øll arbeitt i Gøtu, har tey hava verið væl mót- tik in av sínum arbeiðsfeløgum og børn ini hava fingið skúlagongd og út búgving og trívast væl í Gøtu og Før oy um. Vit vóru næstu skyldfólk og eri eg altíð komin nógv inn til teirra. Blíð skap urin var framúr, og tað vardi ikki leingi, til drekkamuðurin stóð á borð inum. Ofta kom prátið inn á Eti opia, sum framvegis átti eitt stórt pláss í hennara hjarta. Javnan var hon uppi á sam býl- in um Gøtubrá og helt andakt. Elsa var virkin til tað allar sein asta. Hóast hon hevði rokkið ellisár verð ur saknurin ómetaliga stórur hjá øllum, sum kendu hana. Vit eru mong, sum koma at minnast Elsu sum eitt stórmenni, sum til tað seinasta var sínum kalli lýð in. Komandi partur Í komandi parti greiðir Anna Evensen frá sínum lív sum prestakona á Viðareiði í 1870 árunum. Kirkjan í Konso tikin til politiskt virksemi. Politisk slagorð hanga framman fyri krossin. Elsa og Doris saman við Tshay, sum misti mannin og sum sjálv sat í fongsli í mong ár vegna teirra trúgv, á flogvøllium í Vágum Ein errin mamma við sínum tvíburum