týsdagur 29. august 2017síða 6

Mikudagur 30. august 2017 · Nr. 100 6 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Áki Bertholdsen – Hetta er ein trupulleiki, vit noyðast at taka upp. – Tað sigur Sirið Stenberg, landsstýriskvinna í umhvørvismálum. Nú ein dagin skifti Løg­ tingið orð um plast og um dálking av plasti. Tað var Kristianna Winther Poul­ sen, tingkvinna fyri Javn­ aðar­flokkin sum reisti spurn­ingin, tí hon vildi hava at vita, hvørjar ætlanir sam­ gongan hevur á økinum. Hon staðfestur, at dálking við plasti er ein stórur um­ hvørvistrupulleiki, tí ein plast­posi, sum verður tveitt­ ur burtur, hevur 500 ár um at verða upploystur og fella aftur í náttúruna. – Tað er syrgiligt at síggja, hvussu illa havið er dálkað, tí nógv av tí plasti, vit tveita frá okkum, okkum, endar mag­anum í sjófugli, í fiski og í súg­djórum, sigur Kristianna Winth­er Poulsen Hon vísti eisini á, at í 2020 verður tað bannað at brúka einnýtis tallerkar og annan borðbúna úr plasti. – Spurningurin er um tað er ein gongd leið, heldur hon. Ein annar spurningur er um vit skulu lagt eitt stórt avgjald á plastposar fyri at tálma nýtsluni. Jenis av Rana sigur, at eitt er tað plasti, sum liggur og rekist í náttúruni. Men hann staðfestir, at tað er so nógv hættisligari við øllum tí plasti, vit ikki síggja. Her sipar hann til mikroplast sum er í rættiliga nógvum vør­um, eisini í klæðum, húð­kremi, køkslappum og nógvum øðrum, púra van­lig­ um gerandisvørum. Hann heldur, at tað er neyð­ugt at fara heilt inn í barna­garðar og barnaskúlar at læra børnini um vandan við plastdálking, tí halda vit fram sum nú, verður líka nógv plast á heimshøvunum, sum tað er fiskur longu í 2050. Serliga stóran týdning fyri Føroyar Bjørt Samuelsen, tingkvinna fyri Tjóðveldi, heldur, at skulu vit tálma nýtsluna av plasti, kann tað almenn ganga undan sum ein góð fyrimynd og áleggja al­menn­ um stovnum at av­marka nýtsl­una av plasti, tí tað kann gerast rættiliga skjótt. Og floksfelagi hennara, Óluva Klettskarð, helt, at vit kanska eiga at gera ein tjóðar­semju um nýtsluna av plasti. Eisini Kaj Leo Holm Jo­ hannesen, tingmaður fyri Sambandsflokkin heldur, at hvør einstakur av okk­ um eigur at byrja fyri sær sjálvum ov avmarka nýtsl­ una av plasti heima hjá okk­ um sjálvum. Tað er óneyðugt at taka nýggjar plastposar, hvørja ferð, vit fara til hand­ ils, heldur hann. Men hann heldur, at nett­ upp fyri føroyingar eigur tað at hava ein heilt ser­liga áhugað at dálkingin við plasti verður avmarkað, tí vit liva av tí, vit vinna úr hav­ inum og útflyta. – Tí skulu vit hava eitt etiskt støði á hesum øki, tí plast er ein stór hóttan ímóti okkara náttúruríkidømi, sum vit liva av. Og tí skulu vit tálma dálkingini av plasti - og brúka tað miðvíst, tá ið vit marknaðarføra okkara fiska­ vørur í útheiminum heldur Kaj Leo Holm Johannesen. Heðin Mortensen, ting­ limur fyri Javnaðarflokkin helt, at vit eiga at leggja avgjald á plastposar. Men tað skal ikki vera handilsvinnan, sum fær ágóðan av hesum avgjaldi, tí tað skal markast til upprudding og til at at taka plast úr náttúruni Noyðast at gera okkurt Sirið Stenberg staðfestur, at hetta er ein trupulleiki, vit mugu taka í nógv størri álvara – Vit sleppa ikki undan at taka spurningin upp og at seta tiltøk í verk fyri at tálma nýtsluni av plasti, sigur hon. – Framyvir skal størri polit­iskur dentur leggjar á um­hvørvismál, sigur hon Men hon heldur, at hetta snýr seg ikki bara um avgjald og forboð. – Hetta snýr seg eisini um tilvitan og hugburð, sigur hon. Hon heldur, at í hesum sam­bandi noyðast vit eisini at tosa um okkara brúkara­ mentan, tí vit skulu ikki bara brúka og tveita burtur. Hinvegin ásannar hon eis­ini, at tíðarrákið gongur meiri og meiri tann vegin, at vørur verða endurnýttar, so endur­ nýtsla vindur alsamt meiri upp á seg. – Spurningurin er um vit skulu leggja dent á upp­ lýsing, um vit skulu leggja avgjald á plast, ella skulu vit avmarkað nýtsluna við lóg, heldur hon. Hon vísir eisini á, at nevnd­in, samgongan hevur sett at gera eina nýggja skatt­ askipan, er eisini biðin um at kanna um tað er ein gongd leið at leggja umhvørvis­av­ gjøld á ymiskt. Sirið Stenberg heldur, at hetta er eitt stórt og týdn­ ingarmikið kjak, sum vit eiga at taka upp. Og í næstum, tá ið nýggja náttúru­verndar­ lógin er avgreidd, verður trupulleikin við dálki við plasti, tikin upp, sigur Sirið Stenberg. DÁLKING VIÐ PLASTI HETTA NOYÐAST VIT AT TAKA Í NÓGV STØRRI ÁLVARA Vit noyðast at seta tiltøk í verk fyri at tálma nýtsluni av plasti, heldur Sirið Stenberg, landsstýriskvinna í umhvørvismálum PLAST – Trupulleikin við dálkingini, ið stendst av plasti, skal takast í størri álvara og hetta verður eitt politiskt mál í næstum, sigur Sirið Stenberg, landsstýriskvinna í umhvørvismálum