mikudagur 20. oktober 2004síða 3

4 Nr. 200 - 20. oktober 2004 Nr. 200 - 20. oktober 2004 5 Verður tungt at fáa tað at hanga saman – Fer tað at ganga væl, fáa vit raksturin at hanga saman, men gongur tað ikki væl, verður tað trupult, sigur Dánjal Jacob- sen, reiðari í Vest- manna, ið eigur ann- an av trolbátunum, sum standa á Tórs- havnar Skipasmiðju NÝBYGGING Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Týsmorgunin kom Tjaldrið á Vestmanna við trolbátin- um, Dúgvubergi, sum smá- partafelagið, Dúgvuberg í Vestmanna, eigur. Teir høvdu fingið maskinskaða, og nú teir noyddust at bróta túrin av, høvdu teir einar 100 kassar inni, sum er góð 10.000 pund. Tað er sama felag í Vest- manna, sum eigur Dúgvu- berg, ið eigur annan ný- bygningin, sum nú stendur á Tórshavnar Skipasmiðju og ætlandi verður liðugur flaggdagin, 25. apríl kom- andi ár. Smápartafelagið í Vest- manna keypti Dúgvuberg úr Klaksvík í fyrraári. Bát- urin, sum er bygdur í 1941, er úr timbri, og maskinan er frá fyrst í áttatiárunum. Dúgvuberg hevur trol- loyvi á landleiðini um sumrarnar, men roynir ann- ars uttanfyri hin partin av árinum. Góðir bátar Dánjal Jacobsen, reiðari, heldur, at nýggju skrokkar- nir, sum Tórshavnar Skipa- smiðja hevur latið byggja í Pólandi, eru snøggir á at líta. – Tað var soleiðis, at vit komu ikki beinanvegin uppí hesa ætlan. Skrokk- arnir vóru faktist liðugt teknaðir, áðrenn vit komu inn í myndina. Hann sigur, at við at byggja tveir skrokkar sam- stundis, kundu bátarnir helst byggjast nakað bí- ligari. – Tað er Tórshavnar Skipasmiðja, sum eigur út- kastið, og eg haldi, at teir eru komnir væl frá hesum arbeiði. Dánjal heldur, at Hans Andrias Poulsen á Toftum, sum byggir eina nýggja Hansu Mariu, hevur verið meira við í ætlanini, enn hann sjálvur hevur verið. – Nú slíkir bátar eru bygdir í Íslandi, hevur Tórshavnar Skipasmiðja helst viljað verið við í út- boðnum, og hetta hevur so verið teirra boð uppá hesa bátastøddina, sum gongur undir reglurnar til landleið- ina. Dánjal vísir á, at nýggju skrokkarnir líkjast teimum størru skipunum í útsjónd, og hann heldur, at teir mest eru líkir ísfiskatrolaranum, Dalenni, sum í sínari tíð varð bygdur til Strendur. – Nýggju skrokkarnir hava tveir trolbanar, sum ganga fram undir stýrhúsið. Spurdur, um monnum dám- ar betur at hava trolbanar enn troltrumlu til trolið, sigur hann: – Nei, tað dugi eg ikki at siga. Tað eru ymiskt, sum monnum dámar. Nøkrum dáma betur, at trolið verður hálað inn á dekkið; øðrum dámar líka væl, at trolið verður hálað uppá eina trol- trumlu. Hann heldur tó, at fyri- munirnir við trolbanum er, at tú sleppur betur fram at trolinum, um okkurt er at gera. Verður tungt Á Tórshavnar Skipasmiðju hava tey upplýst, at nýggju trolbátarnir fara at kosta einar 9-10 miljónir krónur, tá ið teir eru klárir at fara til fiskiskap. Hetta er nakrar miljónir meira enn trolbát- arnir, sum íslendingar eitt nú hava bygt til Leirvíkar, kosta. Spurdur, hvørjar vónir hann hevur um raksturin, sigur Dánjal: – Fer tað at ganga væl, fáa vit raksturin at hanga saman, men gongur tað ikki væl, kann tað gerast trup- ult, sigur hann. Dánjal sigur, at teir í fyrstani hugsaðu um at taka maskinuna úr Dúgvubergi og seta hana í nýggja bátin, men hesar ætlaninar eru nú sleptar. – Maskinan í nýggja bát- inum verður ein Caterpillar 496 hk., og eg havi skilt, at maskinan í nýggju Hansu Mariu verður av slagnum, Scania. Dánjal Jacobsen sigur, at 4-5 mans eru við gamla Dúgvubergi, sum verður lagdur, tá ið nýggi báturin kemur í flotan – og 5 mans verða knýttir at nýggja bátinum. Tað fer at kosta nakr- ar miljónir í nýggjari maskinu, arbeiðsløn- um og mistari fiskitíð hjá trolaranum, Vest- urbúgvanum úr Vest- manna, sum neyvan verður klárur at fara aftur til fiskiskap fyrr enn um mánaðar- skiftið, november/ desember. – Hetta er ein katastrofa hjá okkum, sigur reið- arin, Dánjal Jacobsen NÝGGJAN MOTOR Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Tað hendi, 13. august í ár. Ein bóltur í maskinuni slitnaði. Riva kom í blokk- in, og rivur komu eisini í krumptapsaksilin. Soleiðis kann tað ganga, tá ið tá gongur illa. Hetta noyðist reiðarin á Vestur- búgvanum, Dánjal Jacob- sen, at ásanna. Hann sigur, at í fyrstani var ikki ætlanin at skifta maskinuna út, men tað vísti seg, at rivurnar í krumptap- sakslinum vóru so djúpar, at tað ikki varð hildið vera skilagott at slípa tær burtur. – Vit tóku tí avgerð um at skifta maskinuna út. Dánjal sigur, at Vestur- búgvin, ið teir fingu sum nýbygning í 1992, hevði ein Deutze MWM, sum var 1399 hk. Nýggja maskinan verður ein Wartsila av somu stødd sum hin gamla. Katastrofa – Hetta er ein katastrofa hjá okkum. Eg veit faktist ikki, hvat hetta fer at kosta okk- um, tí tað kemur alla tíðina okkurt aftrat. Hann sigur, at sjálv maskinan kostar 2,3 miljónir krónur at keypa, men síðan verður neyðugt at skifta ymiskt annað út, eitt nú botnventilarnar. Aftrat hesum kemur so ar- beiðslønin og mist fiskitíð. – Tað hevði verið bíligari og skjótari at umvælt gomlu maskinuna, men við atliti til, hvat hetta kortini hevði kostað, hildu vit tað vera best at skifta maskin- una út við eina nýggja. Haraftrat kemur, at hetta modellið av maskinu verð- ur ikki gjørt longur á verk- smiðjuni. Spurdur, um slík umvæl- ing, íløga og mist fiskitíð á nakran hátt er tryggjað, sigur reiðarin, at einasti parturin, teir fáa endurgold- ið, er tað, sum tað hevði kostað at umvælt gomlu maskinuna. – Men hetta er bert ein lítil partur av øllum, sigur hann. Mist fiskitíð Dánjal Jacobsen sigur, at Vesturbúgvin í minsta lagi kemur at missa hálvan fjórða mánaða í fiskitíð, og tað er ógvuliga harmiligt, nú so væl hevur verið at fingið av hampiliga góðum upsa. – Vit vænta kanska at fáa ein ella tveir túrar aftrat í hesum árinum, um tíðar- ætlanin heldur, og alt bein- anvegin fer at virka, sum tað eigur, sigur hann. Dýrur umgangur hjá Vesturbúgvanum – Hetta er ein katastrofa hjá okkum. Eg veit faktist ikki, hvat hetta fer at kosta okk- um, tí tað kemur alla tíðina okkurt aftrat, sigur reiðarin, Dánjal Jacobsen í Vestmanna Mynd: Vilmund Jacobsen Smápartafelagið, sum eigur gamla Dúgvuberg, fer ikki at seta gomlu maskinuna í nýggja bátin. – Tað halda vit kortini ikki vera ráðiligt, sigur reiðarin, Dánjal Jacobsen Nýggi báturin kemur í flotan fyri gamla Dúgvuberg, sum Tjaldrið sleipaði til lands í gjár við maskinbreki Mynd: Birgir W. Høgnesen Miðflokkurin liðugur við uppstillingina Valevnalistin til býráðs- valið í Tórshavnar komm- unu hjá Miðflokkinum er nú klárur. Flokkurin still- ar upp 10 valevni. Teirra millum Jenis av Rana, tingmann floksins Jenis av Rana hevur fyrr havt sæti sum vara- maður fyri Petur í Gong á uttanflokkalistanum. Hetta var í valskeiðnum frá 1992-1996. Í 1996 fór uttanflokkalistin í søguna, og Jenis av Rana saman við øðrum stillaðu upp fyri Miðflokkin uttan tó at vinna sessin aftur - og tað hevur flokkurin ikki havt síðani. Fyri at fáa umboð valt í Tórshavnar kommunu skal ein listi hava 1/13 part av atkvøðunum - ella 7,7% av atkvøðunum. Við seinasta kommunuval skuldu 723 atkvøður til fyri at røkka einum sessi. Tá fekk Miflokkurin 488. Listin hjá Miðflokk- inum er hesin: Sámal í Gong, Tórshavn, arbeiðstakari Svenhild Haraldsen, Hoyvík, sjúkrarøktarfrøð- ingur Egin Henriksen, Tórs- havn, EDV-programmør Allan Hjaltalin, Tórshavn, sølumaður Frank Jacobsen, Tórs- havn, bussførari Charlotta á Váli Olsen, Tórshavn, Stovnsleiðari Dánjal Petersen, Kolla- fjørð, trúboðari/arbeiðs- takari Jenis av Rana, Tórshavn, lækni Marnar á Skúr, Nólsoy, avl. pensionistur Elin N. W. Tausen, Argir, lesandi Fíggjarstovnar fáa felags lóggávu Í hesum løgtingsárin- um skal ein nýggj lóg um fíggjarvirksemi setast í verk. Lógin umfatar fleiri ymisk sløg av fíggjarstovnum BÚSKAPUR Landsstýrið hevur sett sær fyri, at ein nýggj lóg um fíggjarvirksemi skal setast í gildi í Føroyum. Talan er um hina donsku »lov om finansiel virksomhed«. Lógin umfatar vanligar peningastovnar, tryggingar- fyritøkur, virðisbrævamekl- arar og íløgufeløg, og hon kemur í staðin fyri eina røð av lógum, ið hevur regul- erað virksemið í hesum stovnum. Endamálið við at seta hesa lógina í verk er sambært Fíggjarmálaráðn- um at gera lógarverkið ein- faldari, og harnæst er ein dagføring hóskandi nú. Føroya Sparikassi heldur tað vera neyðugt at dagføra lógarverkið hjá fíggjar- stovnunum í landinum. – Sum heild verða lógir- nar, ið stýra okkara virk- semi dagførdar ov seint, og tí eru vit eftirbátar í mun til peningastovnar í danska fíggjarheiminum, sum vit eru partur av. Okkara ynski er, at dagføringar frameftir verða framdar samstundis í Føroyum og í Danmark, og at okkara myndugleikar tí eru við og gera sína ávirkan galdandi, tá broytingar eru á skránni í Danmark, sigur Marner Jacobsen, forstjóri í Føroya Sparikassa. Sum er virka sparikassar og bankar í Føroyum eftir einari danskari lóg, sum danir seinast dagførdu í 2000. Ein bólkur við føroysk- um og donskum embætis- fólkum skal um ársskiftið verða liðugur við eitt ar- beiði, ið skal bera í sær, at eitt lógaruppskot um fíggj- arvirksemi í Føroyum skal leggjast fyri Løgtingið og Fólkatingið í inniverandi tingári. Kelda: www.sparikassin.fo Bæði analytikarar og handilsfólk trúgva nú, at oljuprísurin kann røkka 60 doll- arum fyri tunnuna OLJUPRÍSUR Tíðindastovan Bloomberg hevur prátað við fleiri ana- lytikarar og oljuhandlarar, sum eru farnir at trúgva, at oljuprísurin kann røkka teimum 60 dollarunum fyri tunnuna. Hósnáttina setti oljuprís- urin nýtt met, tá hann fór upp um 52 dollarar fyri tunnuna og í New York varð handlað fyri 52,24 dollarar. – Fáa vit ein kaldan vetur, fer prísurin enn long- ur upp, sigur høvuðsstrat- egurin fyri ráðvørur hjá Goldman, Sachs & Co. í New York. Steve Strongin. Saman við Steve Taylor frá New West Petroleum ikki hann vil útiloka, at tunnu- kostnaðurin fer upp um 60 dollarar. Teir báðir analytikararnir síggja fyri sær, at teir 60 dollararnir verða náddir, um so er, at kríggj, búskap- artrupulleikar ella ódnir aftur fara at gera um seg. Tað er øktur eftirspurn- ingur, ið saman við órógv á oljumarknaðinum, hevur fingið prísin uppeftir sein- astu vikurnar. Búskaparliga framgongdin í heiminum hevur havt týdning fyri eftir- spurningin, og við køldum vetrarmánaðum fyri framm- an er eftirspurningurin ney- van vorðin minni, skrivar Føroya Sparikassi á heimasíðu síni. Kelda: www.sparikassin.fo Oljan kann røkka 60 dollarum C M Y K 5 4 Gucci JF Rey Emporio Armani BRILLUKONTO BRILLUKONTO frá 149,- um mánaðin Hvørjar skal eg velja? Hví taka ta stóru avgerðina bara einaferð? Her bjóða vit tær eina heilt nýggja tænastu, tá ið tú keypir brillur, nevniliga eina brillukonto. Við eini brillukonto kanst tú keypa í dag, og gjalda, sum tær passar best. Einki útgjald og eingin renta. Tað kostar einki eyka at keypa brillur við eini brillukonto. Veljast kann tað brillustell og tey brillugløs, tú ynskir. s t e p h a n s s o n s h ú s KONGABRÚGVIN, TÓRSHAVN, TLF. 311731