mikudagur 20. oktober 2004síða 5

8 Nr. 200 - 20. oktober 2004 Nr. 200 - 20. oktober 2004 9 Ráðstevna um musikkskúlar Føroya Musikklær- arafelag og Sanglær- arafelag Føroya, skipa fríggjadagin 22. okto- ber og leygardagin 23. oktober fyri áhuga- verdari ráðstevnu í Norðurlandahúsinum RÁÐSTEVNA Tíðindaskriv Ráðstevnan lýsir m.a. mus- ikkskúlaskipanir í Noregi, Íslandi, Danmark og Før oyum. Á ráðstevnuni hava fyri- reikararnir bjóðað 5 dugna- ligum fyrilestrahaldarum úr norðurlondum at halda fyrilestrar. Hesir hava allir drúgvar royndir innan ymisk tónleikaøkir. Hví Ráðstevna Tað eru 20 ár síðani verandi musikkskúlaskipan bleiv gjørd, og er einki »komma« broytt hesi árini. Tað er meira og meira sjónligt, at tíðin, í ávísum førum, er farin frá verandi skipan, sum t.d. ikki tekur hædd fyri undirvísingini hjá framkomnum næmingum. Musikklærarafelagið vil við hesum fáa gongd á kjakið um, hvussu ein á besta hátt kann tillaga eina nýggja skipan til dagsins veruleika. Ynski hjá lærarum hevur í langa tíð verið at fáa eina samansetta starvssetan, har tað ber til, bæði at vera lærari og tónleikari. Ein av fyrilestrahaldarunum er Erik Bugge úr Noregi. Fyrilestur hansara snýr seg m.a. um, hvussu samansett- ar starvssetanir virka í Norland Fylke. Ein annar fyrilestrahald- ari er Tormod Bjørnestad úr Noregi. Hesin hevur drúgv- ar royndir í, hvussu til ber at betra og økja um sam- starvi millum Fólkaskúlan og Musikkskúlan. Áheitan á politiska myndugleikan! Ráðstevnan miðjar eisini eftir, at fáa á tal politiska myndugleikan, sum á ym- iskan hátt umsita sang- og tónleikaundirvísing í Før- oyum. Tí verða musikkskúla- leiðarar, umboð fyri komm- unupolitikkarar, Mentanar- nevnd Løgtingsins og §7 nevndin fyri Musikkskúla- skipan Føroya bodnir at luttaka. Fyrireikararnir vóna, at ráðstevnan vil virka fyri at fólk, ið varða av musikk- skúlaskipanini, eisini vilja ogna sær størri fakligt inn- lit í, hvussu slíkar skipanir virka í øðrum londum. Heimamissión- in serligt tiltak í Vági Tað var í Vági, at Heimamissiónin byrjaði sítt virksemi fyri 100 árum síð- ani. Tí verður skipað fyri serligum tiltøk- um har vikuskiftið 5. - 7. november MØTI Í sambandi við, at í ár eru 100 ár liðin, síðani Heimamissiónin byrjaði sítt virksemi í Føroyum undir skipaðum viður- skiftum, verður hildið eitt serstakt tiltak suðuri í Vági vikuskiftið 5 - 7. nov. Tað var í Vági, Heimamissiónin byrjaði sítt virksemi, og er tað or- søkin til, at hetta tiltak verður lagt har. Á skránni verða møti fríggjakvøld og leygar- kvøld kl. 20 og sunnu- kvøld kl. 18. Og verða tey øll í Meinigheitshúsinum í Vági. Leygardagin kl. 16 seinrapartin verður eitt serligt barnatiltak fyri alla oynna, sum barnaráðgev- in skipar fyri. Leygar- kvøldið kl. 22 verður eitt serligt ungdómstiltak, sum ungdómsráðgevin stendur fyri. Sunnudagin er guds- tænasta við altargongd, og eftir gudstænastuna er festdøgurði, sum Heima- missiónin bjóðar øllum við til. Hann verður í VB- húsinum, og vegna av- markað pláss er neyðugt at siga frá í seinasta lagi 30. okt. Lýsing um tað stendur í bløðunum 21. og 22. okt. Talarar á møtunum verða trúboðararnir hjá Heimamissiónini, og sangkreftir vera bæði norðanfjørðs og úr Suður- oynni. Appilsingentan eftir Jostein Gaarder, sum Bókadeild Føroya Lærarafelags gav út um ólavsøkumundið, varð útseld eftir stutt- ari tíð. Nú er hon uppafturprentað BØKUR Tíðindaskriv Eisini í Føroyum hevur Appilsingentan fingið sera góða móttøku. Bókin, sum kom út á 22 málum í senn í fjør, er fyrsta ungdóms- skaldsøgan eftir Jostein Gaarder í tíggju ár. Um- mælini í heimlandinum hjá Gaarder Noregi hava verið sera góð: "Ungdómsbók, ið djarvt nemur við stórar spurningar - lívið og deyð- an," skrivaði Dagbladet millum annað. Og Aften- posten skrivaði, at "henda bókin fangar bæði yngri og eldri lesarar við hugtakandi frásøgustíli sínum. Ein spennandi og samstundis sorgblíð søga". Á Lista- stevnuni í summar tosaði Jostein Gaarder um skald- skap sín og høvundavirki; ivaleyst hevur hetta tiltakið virkað við til, at bókin er so væl móttikin í Føroyum. Appilsingentan snýr seg um Georg, sum er fimtan ára gamal. Hann er sum aðrir stórir dreingir, men so ein dagin fær hann eitt bræv, sum pápin hevur skrivað til hansara, beint áðrenn hann doyði. Í brævinum skrivar hann um leitanina eftir tí gátuføru Appilsingentuni, ein duld- arfull vera, ið hann hittir tey mest óvæntaðu støðini. Appilsingentan er ein heit, veruleikakend og bergtakandi søga um at liva, elska og doyggja - ein nýggj hugvekjandi søga, sum væl tolir at verða sett undir liðina á øllum teim- um virðisløntu bókunum hjá høvdundanum. Aðrar bøkur eftir Jostein Gaarder, ið eru komnar út á føroysk- um eru: Kabalgátan, Jóla- gátan, Sum í spegli, sum í gátu, og Heimurin hjá Suffíu, ið kom út sam- stundis sum Appilsingent- an. Laura Joensen hevur týtt allar til føroyskt uttan Heimin hjá Suffíu, ið Edvard Olsen hevur týtt. Appilsingentan aftur at fáa Skrá fyri Ráðstevnuna Fríggjadagin 22. oktober 09:00 - 09:30 Skráseting 09:30 - 10:00 Ráðstevnan verður sett av Jógvani á Lakjuni, Mentamálaráðharra 10:00 - 10:30 Fyrilestur Erik Bagge NO, Samansett størv (a. Tónleikari/lærari, b. Fólkaskúlin, Musikkskúlin, Stud- entaskúlin) 10:30 - 11:15 Kjak 11:15 - 11:30 Kaffi 11:30 - 12:00 Fyrilestur Svend Aaquist DK , Nútímanstónleikur i undirvísingini 12:00 - 12:45 Kjak 12:45 - 14:00 Ábit 14:00 - 14:15 Tónleikur 14:15 - 14:45 Fyrilestur Peter O. Petersen FO, Sangurin í føroyska Fólkaskúlanum i 14:45 - 15:30 Kjak 15:30 - 16:00 Fyrilestur Tormod Bjørnestad NO, samstarv millum Fólkaskúlan og Mentanarskúlan 16:00 - 16:45 Kjak Leygardagur 23. oktober 09:45 - 10:00 Tónleikur 10.00 - 10:30 Fyrilestur Bjørn Árnason ÍS, fak- felagsarbeiði í fusikkskúlahøpi 10.30 - 11:15 Kjak 11.15 - 11:30 Kaffi 11:30 - 12:00 Fyrilestur Martin Mouritsen FO, Føroya Musikkskúli í 20 ár. 12:00 - 12:45 Kjak 12:45 - 14:00 Ábit 14:00 - 15:00 Orðaskifti 15:00 - 15:30 Kaffi 16:00 - 17:00 Konsert við kórinum Tarira Stór ráðstevna um musikkskúlar verður nú hildin í Norðurlandahúsinum Nú eru heili 10 ár síðani, at runavík- ingar søktu landsstýr- ið um loyvi at gera fríhavn. Enn er onki svar komið. Men nú havnarmenn gera vart við seg, lovar landsstýrið at av- greiða málið upp á eina viku DRÁL Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Stendur tað til eysturoy- ingar, verður landsstýrið dømt fyri drál. Tað eru nú heili 10 ár síðani at runavíkingar søktu landsstýrið um loyvi at gera Runavíkar Havn til fríhavn. Enn er onki svar komið. Men tá ið havnarmenn gjørdu vart við seg í farnu viku, lovar landsstýrið at avgreiða málið upp á eina viku! Hetta fær eisini runavík- ingar at spyrja, um tað er so livandi galið, at landsstýrið ger mannamun á føroy- ingum. Bjarni svara fyri seg Í Runavík meta tey málið so álvarsligt, at Kári P. Høj- gaard, løgtingsmaður, fer at reisa málið á Føroya Løg- tingi í dag. Tá ið tingfundur verður seinnapartin í fag, fer hann at seta landsstýrismannin- um í vinnumálum, Bjarna Djurholm, ein fyrispurning um fríhavn í Føroyum. Kári P. Højgaard sigur, at nú um dagarnar kom fram at russisk skip vilja hava eina fríhavn í Føroyum. – Tað varð eisini ført fram, at russarar vilja hava, at fríhavnin skal vera á Sundi. – Tað kom týðiliga til sjóndar, at hetta er eitt mál, sum hevur skund og at allar árar skuldu leggjast í sjógv fyri at avgreiða málið her og nú, tí Bjarni Djurholm trein sjálvur fram á sjón- varpsskíggjan og boðaði frá, at hetta mál skuldi fáa eina heilt óvanliga skjóta viðgerð. – Skilti eg boðskapin frá landsstýrismanninum rætt, skuldu formligu loyvini fáast upp á pláss, so havna- lagið á Sundi kundi verða góðkent sum fríhavn áðr- enn ein vika var farin, sigur Kári Djurholm. Hann sigur, at heldur tað vera sjálvsagt, at allar før- oyskar kommunur fáa somu skjótu og góðu við- gerð, sum Tórshavnar Kommuna og at svar uppá umsóknir og fyrispurningar verða avgreiddar sambært galdandi fyrisitingarregl- um. Tí vil hann í fyrsta lagi hava greiði á, hvør tað er í landsstýrinum, sum umsit- ur hetta málsøki og hann vil eisini hava at vita um málið um fríhavn á Sundi er avgreidd. Hann vil eisini hava at vita, um tað er eitt skipa- felag, eitt eitt reiðarí ella um tað er Tórshavnar Kommuna, sum hevur søkt um at fáa Sund til fríhavn. Somuleiðis vil Kári P. Højgaard hava at vita um lógararbeiðið um fríhavnir liðugt. At enda vil hann hava at vita, um aðrar kommuna hava umsóknir liggjandi í landsstýrinum um fríhavn. Og um so er, vil hann eisini hava at vita, hvussu nógvar kommunur talan er um og um tær hava fingið svar frá landsstýrinum soleiðis at umsóknir teirra mugu metast at vera av- greiddar. Heilt burturvið Kári Højgaard heldur, at arbeiðslagið hjá landsstýr- inum er heilt burturvið. Hann situr sjálvur í Runavíkar Býráð, har hann hevur verið formaður í havnarnevndini øll árini. – Tað seinasta,vit frættu frá landsstýrinum um um- sókn okkara umfríhavn í Runavík, var í 2000, tá ið Vinnumálaráðið boðar frá, at talan er um eitt málsøki, ið hoyrir undir fíggjar- málaráðið og at umsókn okkara, er send hagar til avgreiðslu. Síðani hava vit hvørki hoyrt orð ella eið aftur úr landsstýrinum. Men tá var Bjarni Djurholm eisini landsstýrismaður í vinnu- málum. – Tí tykir tað mær tvífalt løgið, at at hann nú lovar at avgreiða eitt mál, sum hann kanska onki hevur við at gera, upp á eina viku, sigur Kári P. Højgaard. Nú ætlanin er at útbyggja psykiatrisku viðgerðina kring landið, fer Sinnisbati nú at stovna lokal- feløg kring alt landið. Fyrsta felagið verður stovnað á almennum fundi í Suðuroy í kvøld SINNISBATI Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Nú fer felagið Sinnisbati at styrkja seg kring alt landið. Sinnisbati er felagið hjá teimum sálarliga sjúku og í royndunum at menna felag- ið, er ætlanin nú at stovna lokalfeløg kring alt landið. Og tað fyrsta lokalfelagið hjá Sinnisbataverður stovna í Suðuroynni í kvøld. Í hesum sambandi verður skipað fyri almennum hugnakvøldið á Hotellinum í Øravík í kvøld klokkan 19.30, har øll eru vælkom- in. Lokalfeløgini skulu røkja sambandið við limirnar í lokaløkinum og felagið skal eisini skipa fyri fund- um fyri at kunna fólkið, kommunustýrislimir og onnur um, hvat rørist á økinum og um, hvørjar ætlanir eru. Ætlanin er at fimm fólk skulu manna nevndina í lokalfelagnum. Á fundinum fer forkvinn- an í Sinnisbata, Soffi Eg- holm, at greiða frá arbeiðn- um hjá Sinnisbata nú, og framyvir. Eitt umboð fyri Al- manna- og Heilsumálaráðið fer at greiða frá um fram- tíðarætlanir innan psykiatri. Eisini fer Ólavur Rasmuss- en, prestur í Hvalba at tosa um evnið: Menniskjað í miðdeplinum. Tróndur Enni fer at kryddað kvøldið við sangi og tónleiki. Tað var á aðalfundinum fyrst í ár, at Sinnisbati av- gjørdi at stovnalokalfeløg kring landið. – Síðani tá hava vit bíðað eftir at vita, hvørjar ætlanir, landsstýrið hevur á økin- um, sigur Soffi Egholm. Og hon fegnast um, at landsstýrið hevur raðfest økið rættiliga ovarliga og hevur arbeitt skjótt við at leggja eina ætlan fyri psykiatriini um alt landið. Hon sigur eisini, at hon er ógvuliga fegin um ætlan- ina hjá landsstýrinum, tí tað er ein sera góð ætlan eftir hennara tykki. Tað eru nú 10 ár síðani, at Runavíkar Býráð søkti lands- stýrið um loyvi at gera Runavík til Fríhavn. Kári P. Højgaard, formaður í havnanevndini, sigur, at gongdin í málinum hevur verið hendan 4. oktober í 1994: Runa- víkar Kommuna søkir landsstýrið um loyvi at gera Runavíkar Havn til fríhavn. Kommunan vísir á, at havnin er útgjørd til at nøkta tørvin bæði til fiskivinnu og farmavinnu og at havnin er ein av teimum størstu í land- inum. 8. mars 2005: Dagur og Vika fortelja at tríggjar kommunur hava søkt landsstýrið um loyvi at gera fríhavn. Talan eru um Tórshavnar Kommunu, Sjóvar kommunu og Tvøroyrar kommunu. 9. mars 2005: Borgar- stjórin í Runavík skrivar landsstýrinum bræv og minnir á umsóknina frá Runavíkar Kommunu frá 1994. 22. apríl 1995: Landsstýr- ið svarar at ongin lóg er gjørd um fríhavnir, men at landsstýrið hevur sett arbeiðsbólk at gera álit um fríhavnir og at arbeiðsbólkurin er lið- ugur. Samstundis hevur landsstýrið á fundi 7. mars 2005 samtykt at gera neyðuga lógararbeiði og at landsstýrið skal venda aftur til málið. 28. juni 1999: Borgar- stjórin í Runavík skrivar landsstýrinum bræv, har hann enn einaferð minnir á umsóknina frá Runa- víkar Kommunu. Hetta brævið er sent vinnumála- ráðið. 3. februar 2000: Borgar- stjórin í Runavík skrivar landsstýrinum aftur lands- stýrinum bræv, har hann enn einaferð minnir á umsóknina frá Runavíkar Kommunu. Borgarstjórin heldur, at Runavíkar Kommuna hevur krav uppá eitt svar frá lands- stýrinum upp á um- sóknina. Eisini hetta brævið er sent vinnumála- ráðnum. 8. Februar 2000: Vinnu- málaráðið boðar frá, at tað er fíggjarmálaráðið, sum umsitur málsøkið og at umsóknin frá Runavíkar Býráð er send hagar til avgreiðslu. Síðani hevur komm- unan hvørki hoyrt orð ella eið aftur úr landsstýrinum. Eysturoyingar súltaðir í 10 ár Gongdin í málinum um fríhavn í Runavík Styrkja seg kring alt landið Í 10 ár er ein umsókn frá Runavík um fríhavn súltað í Landsstýrinum. men nú havnarmenn vilja hava fríhavn á Sundi, lovar landsstýrið at avgreiða málið upp á eina viku C M Y K 9 8