hósdagur 31. august 2017síða 16

FRÍGGJADAGUR 1. SEPTEMBER 2017 SOSIALURIN 101 16 FOSTURTØKA ÁKI BERTHOLDSEN T að er ongin ivi um, hvat tey ungmannafeløgini hjá temum ymsu polit­ isku flokkunum í Løg­ tinginum, halda um fosturtøku. Tað gjørdust greitt á fundi í Miðlahúsinum mikukvøldið, har Javnaðarflokkurin á Fólkatingi skipaði fyri kjaki um fosturtøku. Teir flestu flokkarnir á Løgtingi hava onga avgjørda meining um fosturtøku, men eru heldur lunkaðir, tí teir siga, at talan er um eitt etiskt mál, har teir ikki hava eina felags støðu, tí tað stendur hvørjum flokslimi sær at fylgja síni egnu sannføring Tað eru í grundini er tað bar Miðflokkurin sum hevur eina greiða, felags støðu, har hann virk­ar fyri at banna fosturtøku í Føroyum. Støðan greið Men hinvegin er tað einki lunkað við støðuni hjá teimum polit­isku ungmannafeløgunum. Á kjak­ fund­inum í Miðlahúsinum vóru fýra ungmannafeløg umboða og tvey av teimum, Ungmannafelagið hjá Javnaðarflokkinum og ung­ mannafelagið hjá Tjóðveldi, eru samd um, at vit skulu hava fría fosturtøku í Føroyum. Hin­vegin halda ungmannafelagið hjá Fólkaflokkinum og ung­manna­ felagið hjá Miðflokkinum, at fostur­tøka skal vera bannað. Beinir Johannesen fyri Huxa, sum er ungmannafelagið hjá Fólkaflokkinum, sigur, at í nevndini í Huxa eru tey sannførd um, at rætturin til lív eru mest grundleggjandi mannarættindi av øllum og tí skal fosturtøka bann­ ast, uttan tá ið tað stendur um lív. Og tað er eitt sjónarmið, tey Ung fyri Miðflokkin, eru púra samd í. – Vit eru fyri at banna fostur­ tøku uttan í teimum føri, har lív stendur í Vága, segði Rúni Steintún úr Ung fyri Miðflokkin. – Vit leggja stóran dent á, at vit hava tali og skrivifrælsi, men tann mest grundleggjandi rætturin av øllum, er rætturin tí lív og hann skal verjast á øllum økjum, legði hann afturat. Barbara Gaardlykke Apol úr Sosialistisk Ung, sum er ung­ manna­felagið hjá Javnaðar­ flokk­inum, sigur, at kvinnan skal hava einsamøll hava rættin til at taka støðu til um hon vil hava fosturtøku. – Tað skal hvørki vera ein lækni, ella ein politikari, sum skal avgera um ein kvinna kann fáa fosturtøku ella ikki, sigur hon. Í Føroyum ber til at fáa fostur­ tøku undir serligum umstøðum, men hon heldur ikki, at tað er sømiligt, at ein kvinna skal vera noydd at lúgva seg til eina fostur­ tøku við at siga, at hon er neyðtikin, hevur sálarligar trupulleikar, ella okkurt annað. Og tað er Hervør Pálsdóttir úr Unga Tjóðveldi, sum ung­manna­ felagið hjá Tjóðveldi, samd í. – Lóggávan riggar ikki sum er, tí í Føroyum ber til at fáa fosturtøku, uttan at lúka treytirnar í lógini, tí tað snýr seg bara um at hava tann rætta læknan, segði hon. – Í roynd og veru er talan um lógarbrot og lógarbrot eigur at revsast og tað er ikki rímiligt, sigur hon. Tí heldur hon, at vit skulu hava fría fosturtøku, men samstundis skal kvinnan hava atongd til alla ráðgeving hon hevur brúk fyri, áðrenn hon tekur endaliga avgerð. – Eitt forboð fyri fosturtøku fer ikki at forða fyri fosturtøkum, tað fer bara at kriminalisera kvinnur í neyð. Tí er tað betri, at fosturtøka verður loyvd undir tryggum og skipaðum umstøðum, heldur enn tær tær verða framdar í einum kjallara við ivasomum amboðum. – Tøl frá alheimsheilstovninum undir ST siga, at minst 70.000 kvinn­ur doyggja um árið av meini tær fáa eftir at hava fingið ólóg­ ligar fosturtøku, staðfesti Barbara Gaardlykke Apol. – Harumframt eru tað fimm milliónir kvinnur um árið, sum fáa álvarsligt mein av eini ólógligari fosturtøku, legði Hervør Pálsdóttir afturat. – Tí er tað sømiligari fyri okkum sum tjóð at fara væl um tær kvinnur, sum koma í eina støðu, har tær vilja hava fosturtøku, heldur hon. Eingin veit við vissu Rúni Steintún heldur hinvegin, at ongin kann siga við vissu at eitt fostur ikki er eitt lív, sum hevur Tey politisku ungmannafeløgini hava nógv greiðari meiningar um fosturtøku enn móðurflokkarnir í Løgtinginum hava Tey ungu hava avgjø meiningar um fosturt Tey politisku ungmannafeløgini hava greiða støðu til fosturtøku. Frá vinstru eru tey Beinir Johannesen úr Klaksvík fyri Huxa, sum er ungmannafelagið hjá Fólkaflokkinum, Rúni Steintún av Argjum fyri Ung Fyri Miðflokkin, sum er ungmannafelagið hjá Miðflokkinum, Barbara Gaardlykkea Apol úr Havn fyri Sosialistisk Ung, sum er ungmannafelagið hjá Javnaðarflokkinum, og Hervør Pálsdóttir úr Havn, fyri Unga Tjóðveldi, sum er ungmannafelagið hjá Tjóðveldi