hósdagur 14. september 2017síða 17

FRÍGGJADAGUR 15. SEPTEMBR 2017 SOSIALURIN 107 17 í Royal Festival Hall í slakan hálvan annan tíma. Hann greiðir frá lívi sínum sum rithøvundi – og framfýsin, men meinaleysur njósnari eitt skifti – leskar fólk við einstøkum spennandi ella stutt­ligum søgum og greiðir frá um nýggju bókina, sum er eitt slag av seinkaðum punktum fyri allar kaltkrígsnjósnarasøgurnar hjá honum. Tú fært kensluna av, at hetta er við at vera endin. At 85 ára gamli rithøvundin nú bindur sloyfuna um lívsverkið. – Eg havi kanska eina bók eftir í mær, men um hetta verður seinasta bókin, er hon ein góður endi. Eg fari tó at skriva til mín doyggjandi dag. Eg hevði skrivað, hóast eg var fullvísur í, at eg ikki fór at útgeva nakað afturat, sigur John le Carré. – Eg má skriva, og eg skrivi bert við hond. Einki kann samanberast við sjónina av hondskrivaðum ørkum, sigur hann. Eftir soloframløguna er lítil steðgur, og síðani sessast John le Carré og royndi journalisturin Jon Snow í hvør sínum leðurstóli á pallinum. Nú verður spurt og svarað, og eisini áhoyrararnir kunnu umvegis sosialar miðlar seta spurningar. John le Carré hevur gjøgnum árini – bæði í bókum og í samrøðum – viðmerkt aktuellar hendingar, gongdina í samfelagnum og altjóða politikk, og tað ger hann eisini hetta kvøldið. Hann tosar stutt og greitt, hugsar seg stundum um, áðrenn hann svarar, men hann letur svarini sum vóru tey snøggir setningar, hann hevur skrivað suðuri í Cornwall og hevur við í skjáttuni norður til London. Tað hoyrist, at hann fylgir væl við, at hann greinar og tulkar, og at hann hevur sínar meiningar. Hann finnist harðliga at framferðini hjá amerikanska forsetanum Donald Trump. – Tað hendir nakað veruliga keðiligt, og eg haldi, at vit eiga at vera árvakin. Tað, sum Trump stendur fyri og øsir upp rundan um seg av hatri og tosi um »fake news«, er eitt slag av bókabrenning. Eg komi í tankar um tað, sum hendi í 1930’unum í Spania, Japan og Týsk­landi. Hetta minnir meg um eina rísandi fasismu. Hon er smitt­andi, og tí eiga vit at vera á varð­haldi, sigur John le Carré. Hann fær eisini spurningar um at skriva, og tá ið hann verður spurdur um, hvussu neyvt hann leggur sína bøkur til rættis, áðrenn hann skrivar tær, svarar hann: – Eg veit, hvar eg skal enda, tá ið eg skrivi eina bók, og eg veit, hvørja kenslu eg ynski, at lesarin situr eftir við, tá ið hann eru liðugir at lesa bókina, sigur John le Carré. Eftir slakar tríggjar tímar á pallinum í Royal Festival Hall takk­ ar hann fyri seg. Eftir eitt langt lív sum skrivandi og eygleið­andi maður tykist John le Carré vera rit­høvundin, sum kom inn úr kuld­ anum. Rithøvundin, sum er farin av gamla vígvøllinum og hevur sett punktum fyri sínar klassisku njósnarasøgur. Rithøvundin, sum er nøgdur við seinastu bókina, um hon verður hansara seinasta. Hann fer nakað spakuligari av pallinum, fetini eru eitt sindur tyngri, og kroppurin eitt vet meira kropin. Ivaleyst er hann bara troyttur eftir eitt langt kvøld, har hann hevur givið seg fult og heilt til sínar lesarar. Fólkini í salinum eru farin á føtur og klappa fastliga. Rithøv­ und­in veitrar og smílist móti áhoyr­arunum. Í morgin er aftur ein dagur, og tá fer hann aftur at skriva. Hann kann ikki lata vera. Fakta David Cornwell var føddur í 1931. Tá ið hann í 1961 gav sína fyrstu skaldsøgu út, fekk hann sær høvundanavnið John le Carré, og tað navnið gjørdist víðagitið, tá ið triðja skaldsøgan, The Spy Who Came In From The Cold, kom út í 1963. Millum kendu skaldsøgurnar hjá John le Carré eru eisini Tinker Tailor Soldier Spy, Smiley’s People, A Perfect Spy, The Russia House, The Tailor of Panama, The Constant Gardener og The Night Manager. Nógvar av bókunum eru gjørdar til filmar og sjónvarpsrøðir. Seinasta bókin hjá John Le Carré eitur A Legacy of Spies og varð løgd fram í London fyri viku síðani. John le Carré hevur skrivað nógvar av sínum bókum í húsum sínum heilt har suðuri í Cornwall, har landslagið kann minna nakað um tað føroyska Virðislønta sjónvarpsrøðin The Night Manager byggir á skaldsøgu hjá John le Carré