hósdagur 14. september 2017síða 27

FRÍGGJADAGUR 15. SEPTEMBER 2017 SOSIALURIN 107 27 blivu skiparar og maskinmenn. Wol­fang var góður at vera saman við. Eg fór upp á land og gekk á skip­ara­skúla 1960/1961. Tá ið eg hevði fingið skiparaprógv, fór eg aft­ur við Grími Kamban. Tað seinasta árið hjá Grími Kamb­an á saltfiskaveiðu var í 1964. Tá vóru longu komin so nógv línu­skip, at tað fór at knípa við at fáa fólk. Hesi skip vóru ógvuliga mann­ing­arkrevjandi. Hetta var áðr­enn egn­ingarmaskinuna. Tað var nakað menn bara droymdu um tá. Kraftblokkurin Tað var nærum ikki roknað fyri at vera møguligt at fara avstað utt­an at manningin var 26 mans. Aft­aná tann fyrra saltfiskatúrin, eydn­að­ist ikki Wolfangi at manna skip­ið. Tá tók Brynjálvur Petersen, ætt­að­ur úr Sandavági, við, og tá var farið avstað við 22 monnum. Hetta gjørdist ein langur túrur í New Foundlandi. Hann vardi út móti einum hálvum ári. Eftir enn ein salt­fiskatúr undir Føroyum gjørdu teir hjá Poul Hansen av at seta kraf­tblokk í Grím Kamban eins og teir høvdu gjørt við Brest­ ir í 1962. Brestir var sum kunn­ugt fyrsta føroyska skipið við kraft­ blokki. Eg var so við øll árini við Grími Kamb­an sum bestimaður og skip­ari. Eg loysti Brynjálv av sum skip­ari, tá ið hann fór umborð á kraftblokkabátin Kalls­evni í sama reiðarínum. Brynjálvur var eisini eitt skifti umborð á Gullfinni hjá vest­menn­ ing­um at leggja teimum lag á í hesi vinnu, sum teir ikki kendu so væl til. Gullfinur var eitt heilt annað nóta­skip enn tey umbygdu línu­ skip­ini. Hann var bygdur til enda­ mál­ið og var eisini nógv størri. Fyri at kunna klára seg mátti mann­ingarparturin í prosentum set­ast niður. Hóast hetta gjørdist inn­tøk­an hjá manningini mun­ andi hægri enn við hinum kraft­ blokka­skipunum. Men Gullfinnur klár­aði seg kortini ikki og fór av land­in­um aftur. Gullfinnur var byrjanin til nýggju kratftblokkatíðina, sum helt fram við Tróndi í Gøtu nøkur ár seinni. Kraftblokkurin til Hirtshals Eg bleiv so verandi skipari á Grími Kamban, sum varð seldur til Hirtshals í 1973. Eg fylgdi við søluna til Hirts­ hals og var við umleið eitt ár. Tá kall­aðist hann Trio, tí tað vóru trígg­ir menn, sum áttu hann. Brestir og tann seinni Bein­ir fóru eisini til Hirtshals, so sig­ast kann vist, at hesi skipini vóru byrj­an­in til danska kraft­blokka­ æv­in­týrið. Men hesi skip vóru longu tá avold­aði. Tað vardi ikki leingi, til tey vórðu seld úr Danmark. Tað sein­asta, sum frættist frá Grími Kamb­an, var, at hann varð tikin fyri rús­evnissmugling! Aftan á Grím Kamban varð eg bið­in um at koma við einum nýggj­ um svenskum báti, sum kallaðist Sette Mari. Eg skuldi bara hjálpa teim­um at koma í gongd, og eg var ein mán­að við har. Eg var so heima eitt sind­ur, men bleiv so biðin um at koma við einum øðrum svenskum báti, Stella Nova. Har var eg við eitt lítið ár. Eg búði niðri hesa tíðina, men flutti so heim aftur. Meðan eg var heima, ringdi Ernst Mikkelsen á Skála, skipari á Skálafossi. Hann spurdi, um eg ikki kundi loysa hann av sum skipari. Hetta var á heysti, og Ernst hevði tá fjallgongu og slíkt at takast við. Eg var so við Skálafossi í tríggj­ ar mánaðir. Skálafossur var upp­ runa­liga ein stórur salt­fiska­línu­ bát­ur hjá Poul Hansen, Leivur Hepni. Men teir fingu tað ikki at bera til, og Leivur Hepni bleiv so til Skála­foss hjá skálamonnum. Tað gekk væl í fleiri ár. Skálafossur var eitt deiligt skip. Vit fiskaðu fyri eina millión um mán­að­in, tá ið eg var við. Tað var rokn­að fyri at vera gott tá. Tá ið eg kom aftur til hús fái eg telefonboð frá Chris Espersen í Skage­rak Fiskeeksport. Hann spurdi, um eg vildi koma við Strøm­egg. Eg mátti so geva avboð til Ernst. Eg hevði nú fingið ein ann­an kjans, og eg fór við flog­far­ in­um morgunin eftir. Eg kom umborð har í oktober 1976. Har var eg við í knapt 10 ár sum skipari. Øll manningin var norsk í fyrstuni. Føroyingar vóru bara eg og Páll Jensen úr Skopun. Henda manningin var við í umleið ein mán­að. Tá fóru norðmenninir við skip­aranum, sum hevði verið við Strøm­egg, umborð tað skipið, sum hann nú skuldi føra. Fekk sjálvur skip Aftaná tað vóru tað bara fø­r­oy­ ing­ar við Strømegg. Hetta vóru 10 góð ár. Aftaná tað fekk eg mítt egna skip. Tað kallaðist tá Hans Sme. Hetta var tann fyrri Gøtunes, sum Tórir Thomsen, sum hevði nóta­virkið í Fuglafirði, lat byggja. Tór­ir keypti tá eitt størri men eldri skip. Hetta bar ikki til hjá honum, og hann gavst við skiparakstri. Vit góvu skipinum navnið hjá mammu, Herdis J. Hon doyði um hesa tíðina, so eg vildi kalla hana upp. Herdis J. tók 950 tons av ídn­að­ ar­fiski. Hetta var ikki nógv í mun til skipini í dag. Men vit hildu hetta vera eitt stórt skip tá. Hetta var í 1986. Skipið kostaði 33 milliónir, tað vóru nógvir peng­ ar. Tað var eisini tungt tey fyrstu ár­ini. Vit høvdu skipið í 20 ár. Eg vil siga, at tey seinnu 10 árini vóru góð. Í 2004 var skipið útgoldið, og tá er tað, at vit fáa tilboðið selja skip­ið. Hetta tilboð var so gott, at vit kundu næstan illa siga nei til. Eg var 64 ára gamal. Tá byrjaðu reið­ar­ar at satsa uppá nógv størri skip, og tað var eg ov gamal til. Son­ur­in, Sólfinn, sum annars sigldi saman við mær, helt seg held­ur ikki til. Ikki bara skuldu vit útvega eitt ann­að skip, men sum skipanin tá var bliv­in, skuldu vit eisini keypa kvotu. Hetta er frá eini lóggávu í 2002, sum elvir til nógv politiskt stríð í Danmark beint nú. Tað vóru Gullak Madsen og Frode Larsen, sum keyptu skipið. Gull­ak yvirtók seinni alt. Eg var so tveir túrur við gomlu Ruth hjá Gullaki sum skipari. Hetta er seinastu ferð, at eg havi siglt. Hetta var umleið 2005. Fluttu til Hirtshals Vit fluttu endaliga til Hirtshals í juni mánað í 1977. Eg keypti mær eina íbúð í Spanien, og har hava vit so ferðast. Eg misti konuna, Sig­vør, í 2012, bara 75 ára gomul. Hon var systir Annfinn Poul­ sen, kenda handilsmannin í Nóls­ oy, sum eisini royndi seg við skipa­ virk­semi. Komandi partur Í komandi verður verður meira greitt frá um søguna hjá kraftblokkinum í Føroyum og Hirtshals Mundi var við Grími Kamban bæði á saltfiskaveiðu og kraftblokki. Herdis J., uppkallaður eftir mammu Munda Mundi var við Strømegg, sum hoyrdi heima í Hirtshals Málningur av Nólsoy heima hjá Munda í Nólsoy. Málað hevur Hermundur Zachariassen á Argjum