hósdagur 21. september 2017síða 17

FRÍGGJADAGUR 22. SEPTEMBR 2017 SOSIALURIN 110 17 goymi eg, men tað er langt frá allir lagstubbar, sum eg goymi. Eg goymi bert teir lagstubbar, sum mær veruliga dámar væl og kunnu blíva til nakað. Hinar lagstubbarnar bindi eg ikki fastar, men lati teir arbeiða víðari í ótilvitskuni, og so kunnu teir koma fram aftur sum okkurt annað seinni, sigur hann. Spælir nógv Signar í Homrum er ein av virknastu spælimonnunum í Føroyum. Hann spælir so at siga hvørt vikuskiftið á barr ella dansistaði, og harafturat hevur hann eisini nógvar aðrar framførslur um vikuskiftini og mitt í vikuni – til privatar veitslur, tiltøk av ymsum slagi og annað. – Meira eg spæli, jú betri er tað. Eg elski at spæla, sigur Signar í Homrum og siterar John Johansen, sum hann spælir nógv saman við, fyri at siga, at tað er ov seint at siga ja, tá ið telefonin ikki ringir. – Tað er stuttligt at uppliva, at fólk taka væl ímóti mínum sangum og duga at syngja teir. Tá ið eg havi latið ein sang frá mær, veit eg ikki, hvat lív hann fær. – Eg fekk herfyri eini facebook- boð frá einum persóni, sum hevði tatoverað eina strofu úr sangi hjá mær á armin. Tá mást tú viðurkenna, at sangir fáa týdning fyri fólk, og tá eg havi givið ein sang út, havi eg latið hann úr mínum hondum, og so fær hann sítt egna lív, sigur Signar í Homrum. Hann er sera nógv umbiðin, og vanliga er hann bókaður tríggjar- fýra mánaðir fram í tíðina. – Eg spældi í einum føðingardegi í Fuglafirði í 2014. Tá kom ein maður til mín og spurdi, um eg plagdi at spæla í Danmark. Jú, tað plagdi viðhvørt, svaraði eg. Hann segði, at hann og konan fóru at halda dupultan 50 ára føðingardag og spurdi, um eg kundi koma at spæla hjá teimum í 2018. Eg svaraði, at tað kundi nokk bera til, og vit kundu hoyrast, tá ið tað nærkaðist, sigur Signar í Homrum. – Høvuðsendamálið við bókini er at gera vart við føroyskar bókmentir uttanlands, sigur Jógvan Isaksen EYÐUN KLAKSTEIN Hóskvøldið var nýggj bók­ menta­søga um føroyskar bók­ ment­ir løgd fram í Havn. Tað er forlagið Marselius, sum nú gevur út fyrra bind av tveimum um føroyskar bók­ mentir skrivað á donsk­um av Jógvani Isaksen, lekt­ara á universitetinum í Keyp­manna­ havn. »Færøsk Litteraturs Historie Bind 1«, sum er 470 blaðsíður, røkkur um árini frá 1298 og til 1950. Annað bind, sum væntandi kemur út um gott eitt ár, er um skeiðið frá 1950 og til í dag. – Høvuðsendamálið við bók­ ini er at gera vart við føroyskar bókmentir uttan­lands. At geva fólki ta fatan, at tað er lív í før­oyskum skaldskapi. Bók­ in er skrivað á donskum máli, og tað gevur nógvum norður­ lendingum møguleika at kunna seg um føroyskar bókmentir, uttan at tey duga at lesa før­ oyskt, sigur Jógvan Isaksen. – Eg undirvísi á donskum máli um føroyskar bókmentir, og tí hevur tað ikki verið nakar trupulleiki at skriva bókina á donskum máli. Avbjóðingin hevur verið at týða tey endur­ givnu ørindini og brotini til danskt mál. Har sæst stundum, at danska týðingin er veikari enn tann føroyska, men tað er gjørt so gott sum gjørligt, sigur hann. Má velja Jógvan Isaksen hevur í arbeið­ num við bókmentasøguni ver­ið noyddur at velja og vekta mill­ um rithøvundar, men tað valið hevur ikki verið so avbjóðandi hesa­ferð, sum tað verður í sambandi við seinna bindið, sum snýr seg um bókmentir frá 1950 og frameftir, tí tá er nógv meira útgivið. – Eg havi givið mið­aldar­ kvæðunum rímiliga nógv pláss í fyrru bókini, tí eg haldi, at tey hava so stóran týdning fyri føroyskan skaldskap og fyri okkara fatan av okkum sjálvum. Týðandi rithøvundar sum Janus Djurhuus, Hans Andrias Djurhuus, William Heinesen, Heðin Brú og aðrir fáa eisini nógv pláss í hesari bókini, sigur Jógvan Isaksen. – Eg velji sjálvur, hvat eg taki við, og hvussu nógv tað ymiska verður umrøtt. Hesa­ ferð er tað ikki so trupult, tí mill­um miðaldarkvæðini og skald­skapin, sum kom út eftir 1900-talið, er so øgiliga lítið av bók­mentum givið út í Føroyum, sigur hann. Avbjóðingin verður munandi størri í seinna bindinum, sum snýr seg um seinastu sløku 70 árini av bókmentasøguni. – Í seinna bindinum verði eg noyddur at velja meira, tí í nógv ár eru komnar einar 250 bøkur út á føroyskum um árið. Onkur verður ivaleyst ósamdur við onkrum av teimum valunum, men tað ber ikki til at umrøða alt, og tí má eg velja, sigur Jógv­ an Isaksen. »Færøsk Litteraturs Historie Bind 1« fæst til keyps í bóka­ handl­unum. Jógvan Isaksen hevur skrivað nýggja føroyska bókmentasøgu á donskum máli 950 JÓGVAN I SAKSEN 1298–1950 FØRSTE BIND lıuS Bókmenta­ søga skal røkka út um landið – Meira eg spæli, jú betri er tað, sigur Signar í Homrum, sum nú er aktuellur við nýggjari útgávu