leygardagur 23. oktober 2004síða 3

4 Nr. 203 - 23. oktober 2004 Nr. 203 - 23. oktober 2004 5 Fyrrverandi blað- stjórin og politiski viðmerkjarin, David Trads, sigur, at unga ættarliðið í donskum politikki fer í størri og størri mun at leggja seg út í innan- hýsis viðurskifti í Føroyum. Økta uppíleggingin fer elva til nógv fleiri samanbrestir millum føroyskar og danskar politikarar í fram- tíðini, væntar hann FOSTURTØKUMÁLIÐ Páll Holm Johannesen pall@sosialurin.fo Tað hevur ikki skortað við álopum úr Føroyum á danskar politikarar seinastu vikuna. Í føroysku fjølmiðl- unum hava bæði føroyskir politikarar og borgarar ann- ars givið greitt til kennar, at danir eru farnir út um mark í spurninginum um fostur- tøku í Føroyum. Í fjølmiðlunum hevur hugburðurin hjá føroying- um verið greiður: Danir eiga ikki at leggja seg út í føroysk viðurskifti. Kortini hava danskir politikarar tvíhildið um, at teir hava frælsi at siga sína hugsan um føroysk viður- skifti. Tað hevur leingi rátt ein semja í ríkisfelagskap- inum millum Føroyar og Danmark, at partarnir eiga ikki at blanda seg upp í við- urskiftini hjá hvørjum øðrum, men málið um fría fostur-tøku í Føroyum hev- ur varpað eitt nýtt ljós á viðurskiftini millum Dan- mark og Føroyar. Vit hava spurt fyrrver- andi blaðstjóran á dag- blaðnum Informatión og politiska viðmerkjaran, David Trads, um tað er ein nýggjur táttur í ríkisfelags- skapinum, at danskir polit- ikarar vilja bart út sleppa at siga sína hugsan um før- oysk viðurskiftið, um teir hava hug til tað. Semja í søguna David Trads er rættiliga sannførdur um, at sonevnda »stiltiende« ella tigandi semjan millum føroyskar og danskar politikarar um, at Føroyar og Danmark eiga at skipa viðurskiftini í hvør sínum lagi, er undir broyting. – Tað er heilt givið, at unga ættarliðið í donskum politikki sær øðrvísi upp á spurningin. Eins og at danskir politikarar hava fingið eina siðvenju at siga sína hugsan um viðurskift- ini hjá menningarlondum, vænti eg, at danskir politik- arar í framtíðini fara at blanda nógv meir upp í føroysk viðurskifti, sigur David Trads. Politiski viðmerkjarin vísir á, at unga ættarliðið vil hava møguleika at ávirka føroyskan politikk, eftir sum at danski skatt- gjaldarin rindar eina heild- arveiting á góðar 600 mió. krónur um árið til Føroya. – Rindar tú fyri tónleikin, vilt tú gjarna sjálvur gera av, hvat verður spælt, vísir fyrrverandi blaðstjórin á Informatión á. Spurdur, um tað er vænt- andi, at danir bert fara vilja at hava ávirkan í Føroyum á sonevnd etisk øki sum javnrættindi, fosturtøku og borgararættindi, svarar pol- itiski viðmerkjarin, at tað verður óivað á øllum økj- um, at danir vilja siga sína hugsan. – Eg vænti, at danskir politikarar fara gera seg galdandi á flest øllum økj- um, hóast tað er blóðskeivt sambært Heimastýrislóg- ini, sigur David Trads. Hann leggur afturat, at uppíleggingin gongur báðar vegir – Eg vænti eisini, at før- oyskir politikarar fara at fáa ein virknari leiklut í donsk- um politikki av tí sama. Vit hava jú dømi um í 1998, at føroyskur fólkatingslimur tryggjaði Nyrup stjórnini fíggjarlógina ígjøgnum, so tað gongur báðar vegir. Tú mást heldur ikki gloyma, at føroyingar eisini hava blandað seg í danskan politikk. Kunnu vit harvið vænta fleiri samanbrestir millum føroyskar og danskar politikarar í framtíðini? Ja avgjørt. Eg vænti eisini, at samanbrestirnir verða á øllum økjum, sigur David Trads Skylda føroyingum einki David Trads greiðir frá, at hugburðurin millum danir um Føroyar er, at Danmark skyldar ikki Føroyum nak- að. Heldur hinvegin kennir vanligi danin Føroyar sum eitt haft um beinini. – Seinastu 10 árini hevur tann vanligi danin ikki sæð Føroyar sum annað enn ein trupulleika. Fyrst var alt rokið um bankamálið, og síðan stríðið hjá føroying- um at vinna størri sjálvræð- ið. Fleiri danir halda, at før- oyingar hava sýnt ótakk- semi mótvegis dønum, eftir at danski statskassin hjálpti føroyingum úr kreppuni. Eg má staðiliga vísa á, at hetta er hugburðurin í Dan- mark og ikki mín egni, staðfestir politiski við- merkjarin. Sett upp á pláss Feskasta dømið um uppí- legging í føroysk viður- skifti eru útsagnirnar hjá familjuráðharranum, Hen- riette Kjær, um at Føroya eiga at hava fría fosturtøku. Á tíðindafundi týsdagin gav forsætisráðharrin, Anders Fogh Rasmussen annars greitt til kennar, at danskir politikarar áttu ikki at leggja seg út í føroysk viðurskifti, men kortini valdi ein limur í stjórnini at siga sína hugsan. Spurdur hvør avleiðingin verður fyri Henriette Kjær í hesum málinum, svarar David Trads, at familjuráð- harrin fær óiva eina so- nevnda nøs fyri útsagnirn- ar, og verður sett upp á pláss. – Útsagnirnar hjá henni stríða beinleiðis ímóti føroyapolitikkinum hjá donsku stjórnini. Tað er eitt sindur øðrvísi, tá ein limur í stjórnini leggur seg út í kjakið enn eitt nú ein fólkatingslimur, og tí eri eg vísur í, at hon verður sett upp á pláss av Anders Fogh Rasmussen, sigur David Trads at enda. – Anders Fogh Rasmussen: Danskir fólkatingslimir eiga ikki at leggja seg út í innanhýsis viðurskifti í Føroyum. Vit eiga at virða rættin hjá føroyingum at taka avgerðir um síni egnu viðurskifti Forsætisráðharrin, Anders Fogh Rasmussen, á tíðindafundi á Christiansborg – Tað er burturvið, at føroyskir politikarar fýlast á, at eg blandi meg í føroysk viðurskifti. Allir danskir politikarar hava meiningar um ES og ríkisfelagskapin, og hví skuldi eg ikki havt møguleika at siga mína hugsan Kamal Qureshi við Sosialin – At danskir politikarar gjøgnum felagsskapir leggja seg út í okkara viðurskifti er óhugnaligt! Hvat verður tað næsta, sum onkur tilvildarligur útlendskur politikari fer at leggja seg út í? Rúna Sivertsen í lesarabrævi í bløðunum – Kjarnan í ríkisfelagsskapinum er, at Føroyar og Danmark í hvør í sínum lagi skipa síni viðurskifti, og vit blanda okkum ikki í viðurskiftini hjá hvørjum øðrum Hans Pauli Strøm við Sosialin – Higartil hevur ein felagsskapur og ein- stakir parlamentarikarar í Føroyum og Danmark úttalað seg, men tá talan er um ein danskan ráðharra, er støðan øðrvísi. Eg haldi tað er ótrúliga óheppi, at eitt umboð fyri stjórnina blandar seg í viðkvæma málið. Jóannes Eidesgaard við Sosialin – Der er det samme (at sige sin mening om abort på Færøerne, blðm) som at kommen- tere situationen i USA. Så længe det er en kommentar og en opfordring. Det synes jeg, vi skal have lov til, siger hun. Danski familjuráðharrin, Henriette Kjær, við Kristelig Dagblad – At danskir fólkatingslimir nú koma her og bjóða sær til at forkoma okkum í fosturlívi, er ein so stór provokatión í móti Føroya fólki, sum vit ikki undir nøkrum umstøðum kunnu góðtaka Katrin Dahl í lesarabrævi í Føroyum Útsagnir um donsku uppíleggingina í fosturtøkumálinum Tigandi semjan í søguna: Danskir politikarar vilja hava størri ávirkan Seinastu 10 árini hevur tann vanligi danin ikki sæð Føroyar sum annað enn ein trupulleika. Fyrst var alt rokið um bankamálið, og síðan stríðið hjá føroyingum at vinna størri sjálvræðið. Fleiri danir halda, at føroyingar hava sýnt ótakksemi mótvegis dønum, eftir at danski statskassin hjálpti føroyingum úr kreppuni, sigur politiski viðmerkjarin, David Trads C M Y K 5 4