týsdagur 3. oktober 2017síða 40

SOSIALURIN OKTOBER 2017 16 SUM FÁA MEG AT DROYMA OG LIVA - BÆÐI Í SENN Tjóðhild Patursson Kennur tú kensluna av at hava hugt at einum filmi, einum dokumentari, eini seriu ella aðrari sending, og sita eftir við kensluni av at hava spilt tína tíð. Sløvheitin setir seg fasta, ikki bara í kroppin, men í alla mína veru. Tað er ikki ró. Men heldur órólig sløvheit. Nakað tað somu kensluna ímyndi eg mær at dóttir mín hevur, eftir at hava sitið og hugt at teknifilmi framan fyri sjónvarpinum. Eg merki tað á henni. Hon er órólig. Verður ill tá ið sendingin er liðug, og er faktiskt ofta í ringum lag rættuliga leingi eftir at filmurin er liðugur. Hon fer at keða seg og byrjar at ‘grenja’ - sum vit vaksnu kalla tað. … Og so eru tað hinir filmarnir, sum fáa okkum at vakna, sum geva okkum hug at liva, droyma og skapa. Hug at finna uppá. Hug at dansa og lurta eftir tónleiki, hug at flenna, og/ella stundum kunnu slíkir filmar gera, at vit loyva okkum at geva sorgini pláss, ilskuni og øllum møguligum øðrum kenslum, vit so ofta sópa inn undir seingina. Tað hevur tikið mær tíð at gera mær hesar royndirnar, og at skilja hvussu nógv eg ávirkist av øllum tí eg sansi - filmar, bøkur, myndir, bløð, fólk, reklamur o.s.fr, o.s.fr. Men nú eg havi skilt tað, so royni eg at vera meira tilvitað í mínum valum - tá ið eg sleppi at velja. Meira tilvitað í valunum eg geri fyri meg sjálva - og tey nógvu eg geri fyri dóttur mína. HESIR FIMM FILMAR GEVA MÆR HUGSKOT, LÍVSLEÐI OG STYRKI. HESIR FIMM FILMAR VIL EG FEGIN AT MÍNI BØRN UPPLIVA. HESIR FIMM FILMARNIR VERA MILLUM SÓLSTRÁLURNAR HENDAN MYRKA KOMANDI VETURIN. KIKI’S DELIVERY SERVICE (1989) Kiki flytur heimanifrá bert 13 ára gomul - sum allar aðrar ungar heksir, skal hon í eitt ára læru í einum nýggjum ókendum býi. Mær dámar ótrúliga væl karakterin Kiki og eisini konuna, Osono, hon ið Kiki endaði við at búgva hjá hetta árið heimanífrá; men eg fall kanska serliga fyri Ursulu - teirri ungu kvinnuni sum Kiki hitti úti i skóginum. Tá ið eg villist á vegnum, og ikki veit hvønn veg eg skal stýra, so spyrji eg meg sjálva: Hvat hevði Ursula gjørt. Tað er sjálvdan eg renni meg í teknifilmar við so sterkum kvinnuligum fyrimyndum - tað er møguliga ein av orsøkunum til at eg so fegin vil vísa dóttur míni hendan filmin… og so vøkru myndirnar sjálvandi! Tað er rættiliga stutt síðani eg kom fram á nógvu fantasisku animeraðu filmarnar hjá Hayao Miyazaki, og tað eri eg so hørm um, tí summir av filmunum (millum annað hesinin um Kiki) eru so gamlir, at teir kundu havt verið partur av mínum barndómi. Enn havi eg bara sæð tríggjar av filmunum, men eg ivist ikki í, at eg havi nógvar góðar upplivingar tilgóðar. Hinir eg havi sæð eru My Neighbour Totoro (1988) og Spirited Away (2001) og eg kann viðmæla báðar tveir. Hin seinna tó bert til eldri børn. Filmarnir hjá Miyazaki eru ikki til leigu online, men kunnu keypast á dvd - ella lánast á Býarbókasavninum í Havn. Søgan um Kiki’s Delivery Service er grunda á roman við sama navni eftir Eiko Kadono. ALDUR: ØLL BØRN OG VASKIN LONGD: Á LEIÐ 1 T OG 40 MIN PIPPI HEMMAIFRÅN Tá ið eg var við barn (og eisini tá ið eg sjálv VAR barn) hugdi eg at hesum filminum fleiri ferðir, og gleddi meg so, at sleppa at vísa lítla lívinum hann. Róligu filmingarnar av børnum sum starða upp at skýggjunum og spæla í vøtnum og áum, eru løgið nógv lívgandi, orku- og gleðisskapandi. Fyri okkara børn - ella tey flestu børn eg kenni - er eitt sindur torført at venja seg við rútmuna í filminum, tí tempo er so nógv seinni enn í flestu filmunum tey síggja. Men UM tey koma niður í tempo, og blíva fangað, so kanst tú gleða teg um, at tempoið hongur við eftir at filmurin er av. Bæði tú og tey kunnu vænta tykkum deiligan glaðan frið, fullan í løgnum hugskotum - Pippi dugur at gera næstan alt stuttligt. Eg elski Pippi. Eg vil vera meira sum hon. Fyrimynd mín. P.s.: Nú kenni eg eina gentu sum ynskir sær tvær gólvskrubbur, sum hon kann spenna fastar á føturnar - hon ætlar sær at vaska gólv fyri mammu sína. ALDUR: ØLL BØRN OG VASKIN LONGD: Á LEIÐ 1 T OG 40 MIN Fimm filmar til børn og vaksin