hósdagur 5. oktober 2017síða 24

FRÍGGJADAGUR 6. OKTOBER 2017 SOSIALURIN 116 24 Óli Jacobsen Betesda 100 ár: Siðsøga SIÐSØGA Óli Jacobsen 2. partur F yrri partur endaði við, at Lina í Naade og Sandhed greiddi frá sær sjálvari. Hon helt fram: Da jeg var 24 Aar gammel gik jeg en Lørdag aften til evangeliskt Møde i Carubbers Close, High Street, Edinburgh. Der var flere som talte, og ved Mødets Af­slutn­ ing, kom en af Talerne til mig og talte til mig om min Sjæls Frelse. Hetta endaði við, at hon varð umvend. Tað skilst, at hon leingi hevði drigist við sálarligan ófrið. Tað er ógvuliga sannlíkt, at Lina eisini er komin at kenna Dollan á hesum møti. Hann kann saktans eisini hava verið “missionæren,” sum hon segði hava tosað við seg aftaná møtið. Carubbers Close hevur tann felagsskap við Betesda, at báðar samkomur hava trúboðarar í Papa New Guinea. Hjá Betesda er tað Petur Hansen, og eitt umboð fyri Carrubbers Close hevur hitt Petur í New Guinea. Slapp ikki aftur til Congo Nú Dollin hevði gjørt síni ørindi í Bretlandi at boða frá viðferðini av fólkinum, vildi hann sleppa aftur til Congo. Ein trupulleiki var, at bráa sinni gjørdi hann ringan at samstarva við. Tí var mótstøða millum hansara egnu felagar í Congo ímóti, at hann kom aftur. Í mai boðar Dollin missiónini frá, at hann ætlaði sær at giftast. Missiónin helt, at hetta kom at økja um trupulleikarnar at sleppa aftur til Congo. Missiónin kundi náttúruliga ikki senda ein fyri hana heilt ókendan persón á missiónsmarkina. At Lina eftir øllum at døma hevði roynst væl er tó eingin ivi um. Men Dollin vildi honum líkt ikki bíða, og hann giftist sum ætlað 20. mai, tá ið tey høvdu kenst eitt hálvt ár. Men, tað sum avgjørdi spurn­ ingin, um Kongo var at belgiska stjórnin noktaði Dollanum loyvi at sleppa til landið. Hann hevði longu skatt teirra áhugamál so nógv, at best var at halda honum burtur. Eitt betri ummæli kundi hann ikki fáa. Balolo missiónin samtykti tískil, at hon vildi gjalda honum ferðaseðilin til eitt hvørt annað pláss, har hann vildi virka. Ljósmyndir í Havn og Viðareiði Hetta gjørdist Føroyar. Dollin var í mars-mai 1904 í Føroyum at kanna møguleikarnar at virka her. Tá nýtti hann eisini høvið at vísa tær ljósmyndir, sum hann hevði víst í Bretlandi. Umframt í Klubbanum í Havn var hann eisini á Viðareiði. Lina var komin við honum til Føroya, tí er hann farin til Viðareiðis. Fyrstu tvey kvøldini vórðu vístar myndir frá Congo. Hetta var fyrstu ferð yvirhøvur, at ljós­ myndir vóru vístar á Viðareiði. So hetta hevur verið serliga for­kunn­ ugt. Triðja kvøldið var bíbilsk­ur fyri­lestur. Her var fult av fólki til bæði tiltøkini. Stutt eftir, at tey bæði vóru gift, fluttu tey til Føroya og Balolo missiónin rindaði tey 10 pundini, sum ferðin kostaði. Tey búsettust úti við Landavegin í húsunum, sum nú eru nr. 54. Tað er lítið skrivligt um virk­ semið í Føroyum. Fremsta keldan er frásagnir í enska blaðnum Echoes of Service, sum 1-2 ferðir ár­liga hevði frásøgn frá Dollanum. Hes­ar greinir eru í fullari longd end­urgivnar í bókunum um Doll­ an, og tær geva eina góða mynd av hesi tíðini bæði andaliga og tímiliga. Frásøgn frá einum møti Ein styrki hjá Dollanum var, at hann var ógvuliga karismatiskur og dugdi væl at tosa til kenslurnar á fólki. Hetta hevði hann eisini víst í Congomálinum. Hann greiddi frá, at aftaná eitt møti kundi tað henda, at bæði talari og møtisfólk sótu og grótu. Hetta samsvarar eisini væl við eina lýsing av einum møti, sum ein dulnevndur Høgni Nev hevði í Varðanum, har m.a. varð sagt: “Nú sat Símun í salinum, eitt lítið hús, sum eingin búði í, og lurtaði hugagóður eftir einum longum, gul­dæmd­um trúboðara, sum nú var høvuðs­prestur í sektini. Hesin fremmandi mað­ur talaði føroyskt, eitt marg­hátt­ligt føroyskt, sum ein útlendingur. Hann sang orðini út og segði „Gúd“ og „kjeru vinir“ í øðrum hvørjum orði. Tað var skilligt, at Guds eldur var inni í honum, og tað kendist, sum hes­in eldur hevði brent seg gjøgn­um hold og húð og hevði givið hon­um hetta dæmið. Her var ein man­andi og vekjandi tala hildin..” At Dollin var guldæmdur komst av malariasjúkuni, sum hann drógst við Men ein styrki var eisini Lina. Hon sang so ótrúliga væl og var eisini kend at vera blíð at koma inn til. Umframt at hava eina góða songrødd høvdu tey eisini ferða­ orgul, sum Lina spældi upp á. Hetta var fyrsta ferðaorgul í Føroyum, og var tí serliga forkunnugt. Mamma Linu, Katrina, er helst flutt við teimum til Føroya. Ábendingar eru um, at tá átti hon ongan eftir í Leith. Hon doyði í 1907 og er jarðað í gamla kirkjugarði í Havn. Dollin kom seinni at liggja næstan beint undir liðuni á henni. Fyrst og fremst Viðareiði Tey bæði ferðaðust um alt landi, og vóru vist í hvørjari bygd í landinum. Men Viðareiði kom í fyrstu røð. Orsøkin var sambandið hjá Linu til Viðareiði. Fyrsta frásøgnin til Echoes of Service er í februar 1905. Hon byrjar á Viðareiði, har tey hava verið í níggju dagar. Roykstovan, har møtini vóru, var alt ov lítil. Hurðar millum skilarúm vórðu tiknar niður, kortini sluppu ikki øll inn. Í mai 1905 er aftur frásøgn frá Viðareiði, og framvegis er tørvur á størri høli. Í 1908 fær Dollin eitt ljós­mynda­ tól, sum hann kundi nýta í sam­ bandi við møtir. So nú er henda tøknin komin til Føroya. Í 1909 arvaði Lina eini hús á Viðar­eiði frá mammu síni, og hesi Lina hitti Dollan á møti í Edinburgh 7. november 1903. Hetta kom at fáa týdning fyri Viðareiði og harvið eisini fyri Klaksvík Lina hitti Dollan á kristiligum møti Aftaná virksemi í 100 ár er Betesda ógvuliga sjónligt í Klaksvík Fyrsti salur á Viðareiði. Hetta vóru hús sum Lina arvaði