týsdagur 26. oktober 2004síða 5

8 Nr. 204 - 26. oktober 2004 Nr. 204 - 26. oktober 2004 9 MARKNAÐARRÁK Í farnu viku var tað enn einaferð var tað oljuprísur- in, sum setti dagsskránna. Hesuferð tó eitt sindur øðrvísi enn áður, tí hann umsíður lækkaði úr 50 í 48 dollarar. Teir íleggjarar, ið hildu, at lækkingin fór at halda áfram, gjørdust tó vónbrotnir. Prísurin á Brent oljuni hækkaði skjótt aftur, og kom fríggjadagin upp um 51 dollarar fyri tunn- una. Sum áður, tá oljuprís- urin er hækkaður, lækkaðu renturnar. Eisini partabrøv vóru undir trýsti. Lyklatølini úr USA í farnu viku vóru fyri tað mesta góð. Prísvøksturin, uttan orku og matvørur, hækkaði. Samstundis vóru vikuliga arbeiðsloysistalið og vinnuálitið fyri Phila- delphia bjørt. Í Evropa vóru tølini eitt sindur dapr- ari. Prísvøksturin, ídnaðar- framleiðslan og franska privatnýtslan lækkaðu, og framleiðsluprísirnir hækk- aðu. Tó var ein glotti í, at vøksturin í nýggjum ídn- aðarordrum var væl størri enn væntað. Hesa vikuna koma fleiri áhugaverd lyklatøl úr USA. Mikudagin kunnger FED metingar um búskapin í ymsu statunum. Fríggja- dagin koma tøl fyri BTÚ og privatu nýtsluna fyri 3. ársfjórðing. Sum heild verður væntað, at hesi tøl fara at vísa framgongd í mun til 2. ársfjórðing. Í Evropa fer vikan fyri tað mesta at snúgva seg um prísvøkstur, tí prísvakstrar- tøl verða kunngjørd fyri ES, Týskland, Frankaríki, Italiu og Spaniu. Roknskapirnir, ið vóru kunngjørdir í farnu viku, vóru ójavnir. Bæði IBM og Texas Instruments kunn- gjørdu góð tøl. Tað sama gjørdi Ericsson, men teirra framtíðarmetingar vóru ivasamar. Roknskapurin hjá Motorola var sum heild vánaligur. Eftir at Svenski Handils- bankin í farnu viku kunn- gjørdi góðan roknskap, vænta vit, at Danske Bank og Nordea hesa vikuna eisini fara at kunngera hampuligar roknskapir. Eisini Novo Nordisk kunn- gerð hesa vikuna. Parta- brævavikan, sum heild, fer kortini at vera stýrd av gongdini í oljuprísinum. Hóast bæði rentur og partabrøv eru lækkaði heldur nógv seinastu dagar- nar, so stimbrar áhaldandi høgi oljuprísurin verandi gongd. Oljan framhaldandi størstu ávirkan Vika 44, 2004 www.kaupthing.fo TÍÐINDASKRIV Fríggjadagin 22. oktober var stór almenn móttøka í Býlingshúsinum í Maritugøtu í Hoyvík. Nógv fólk vóru møtt til móttøku, Jan Christiansen, borgarstjórið og Heðin Mortensen, formaður í mentamálanevndini fluttu fram røður. Malan Thom- sen sang fyri børnunum. Býlingshúsið í Maritu- gøtu er tann 12 í røðini av nýggjum stovnum, ið eru settir á stovn við tilsamans 580 plássum, í hesum val- skeiðinum, og tríggir aðrir eru á veg. Bara í hoyvíks- haganum eru tríggir stovnar latnir upp seinasta hálvt- annað árið. Tann fjórði, sum verður bygdur oman- fyri Mylnutjørn, letur upp um tvey ár. Í Býlingshúsinum í Maritugøtu eru í dag tríggj- ar vøggustovur við 12 børnum í hvørjari stovu. Býlingshús í Maritugøtu TÍÐINDASKRIV Í hesum døgum er skeið fyri fólk við menningar- tarnði á Føroya Háskúla. Hetta er annað árið á rað at tílíkt skeið verður hild- ið. Lærarnir á Háskúlanum undirvísa í handaligu lærugreinunum: smíð, til- evning, drama og teldu- frálæru. Pedagogar og pedagog- lesandi undirvísa í bólk- um har tey menningar- tarnaðu arbeiða við spurningum sum hava við teirra egnu lívsstøðu at gera. Í hesum sambandinum stinga nógvir spurningar seg upp, spurningar sum tey menningartarnaðu hava hug at fara viðari við. Tískil verður skipað fyri einum almennum pall- borðsfundi. Politisku flokkarnir senda eitt um- boð hvør, og háskúla- næmingarnir fáa høvi at seta teimun, teir spurn- ingar tey hava arbeitt seg fram til, á skeiðnum. Vit eru fegin um at landstýrismaðurin í al- mannamálum hevur játta at koma. Pallborðsfundurin verð- ur almennur og verður á Háskúlanum mikukvøldið 27. oktober kl. 19.30. Menningar- tarnað á Háskúla Stórhvalir í Vest- mannasundið Vakthavandi sigur, løg- reglan fríggjamorgunin varð kunnað um, at stórhvalir vóru at síggja ímillum oyggjarnar. Tá onkur so um mid- dagsleitið ringdi inn á støðina og boðaði grindaboð, hevði løg- reglan tí ein mistanka um, at talan var um somu stórhvalirnar. Viðkomandi, sum ringdi, helt seg hava sæð eina grind í Vestmanna- sundið, men tá løgreglan kom á staðið, kundi hon staðfesta, at talan var um stórhvalirnar, sum spakuliga svumu har á leið. Teir fingu frið, og meiri varð so ikki gjørt við málið. –eys– Trupulleikar av rúsdrekka Fríggjakvøldið 22.10 kl 19.03 fekk løgreglan í Havn fráboðan um ein samanstoyt í rundkoyr- ingini við Ringvegin. Ein bilur hevði rent í reyvina á einum øðrum, og tá løgreglan kom á staðið, kundu teir stað- festa, at førarin, ið hevði rent á, var ávirkaður av rúsdrekka. Vakthavandi sigur, at tað annars hevur verið eitt friðarligt vikuskiftið í so máta. Trupulleikar hava staðist av seks ávirkaðum monnum, harav tveir komu inn á støðina at sova rúsin av sær. –eys– 2 x Bilstuldur Leygarnáttina kl 02.14 valdi løgreglan í Havn at steðga einum bili til tað, sum vakthavandi kallar eina rutinukanning. Eftir eini løtu varð staðfest, at førarin var fullur, at hann einki koyrikort hevði og at hann hevði stolið bilin. Bilurin var tikin á par- keringsøkinum aftanfyri sjónleikarhúsið í Havn og hevði ikki koyrt langt, tá hann varð steð- gaður. Vakthavandi sigur, at bilurin ongan skaða fekk. Hann var opin, og lyklarnir lógu í bilinum, so tað var lítið hóvasták av at stjala hann. Vakthavandi sigur víðari, at løgreglan ofta má staðfesta, at føroy- ingar framvegis eru ov góðtrúgvnir, tá tað kem- ur til at lata lyklarnar liggja í bilinum. Morgunin eftir kl 8.00 fekk løgreglan boð um ein annan bil, ið var stolin. Hesuferð av Frælsinum í Havn. Hann varð seinni funnin aftur í Sørvági. Einki var hent við bilinum, sum var í júst sama standi, sum tá hann varð settur á Frælsið fríggjakvøldið. Gerningsmaðurin varð í hesum førinum ikki funnin. Vakthavandi sigur, at tað er ógvuliga sjáldan, at tveir bilar verða stoln- ir somu nátt, og at tað tí er sera nærliggjandi at hugsa, at gerningsmað- urin var tann sami í báðum førunum. Hetta er tó ikki staðfest enn. –eys– Rektarin á Fróðskap- arsetrinum aftur- komin úr Italia við tveimum samstarvs- avtalum og studningi til fimm studentar at læra italskt TÍÐINDASKRIV Malan Marnersdóttir, rekt- ari, var í døgunum frá 10. oktober til 15. oktober boðin til Italia at vitja á Universitetinum í Calabria, sum heldur til í býnum Cosenza og á Akademi- num LALEO (Libera Acca- demia delle Lingue Euro- pee ed Orientali, sum merkir frælsa akademii fyri evropeisk og orientalsk mál) í bygdini Santa Seve- rina. Burturúr hesi vitjan eru komnar ikki minni enn tvær samstarvsavtalur. Avtalurnar eru sonevnd ‘Letter of Commitment’ og ‘Letter of Intent’, sum eru vanligar samstarvsavtalur millum evropeisk universi- tet. Fróðskaparsetrið hevur frammanundan avtalu við Háskóla Íslands og Høg- skolen í Stavanger í Noregi. Í báðum avtalunum verð- ur staðfest, at ætlanin er at samstarva um gransking og útbúgvingar. Endamálið er at fáa í lag skifti av næm- ingum, granskarum og granskingarúrslitum mill- um stovnarnar. Calabria og Føroyar hava millum annað fisk sum felags áhugamál. Í avtaluni er nevnd ætlan um at sam- starva innan gransking og undirvísing í evninum fiskafólk og fiskahagreið- ing. Harafturat hava báðir italsku granskingarstovnar- nir stóran áhuga - eins og Fróðskaparsetrið - fyri mál- politikki, og herundir ser- liga støðuni hjá fámentum málum. Í Calabria eru fleiri fáment mál, sum serliga Akademiið í Santa Seve- rina granskar. 5 námstudningar til føroyingar Heim við sær úr Italia hev- ur Malan Marnersdóttir, rektari, eisini fingið tilsøgn frá LALEO um studning til at fimm føroyskir studentar kunnu koma til Italia at læra seg italskt mál og mentan. Tey veita skúla og innivist, føroysku student- arnir skulu sjálvir gjalda fyri ferð og útreiðslur til annað uppihald enn gisting. Á ferðini helt Malan Marnersdóttir fyrilestrar fyri italsku vertunum um Fróðskaparsetrið, føroyskt mál og føroyskar bókment- ir. Italsku vertirnir greiddu frá, at Universitetið í Cala- bria er stovnað fyri 30 árum síðani við tí fyri eyga at menna økið, har suðuri í Italia, sum var tiltikið til- afturskomið. Royndirnar vísa, at fólk eru farin at støðast betri í økinum og at økið hevur verið fyri sosial- um framburði. Serliga sæst hetta sambært universitet- inum aftur í at mafian, sum annars hevur verið sterk har suðuri í Italia, ikki hevur so góðar fastatøkur á fólki longur. Upprunin til vitjanina hjá Maluni Marnersdóttir í Italia og nýggja samstarvið, er at finna í nýggju før- oysku-italsku orðabókini hjá Gianfranco Contri. Ein av teimum, sum hjálpti Gianfranco var Cesare Pitto, professari í søgu. Hann fekk skipaði fyri, at rektarin á Universitetinum í Calabria sendi innbjóðing til Fróðskaparsetrið um vitjan og samstarvsavtalu. Tað næsta sum ferð at henda, er at Fróðskapar- setrið fer at lýsa við náms- studningunum til føroyskar studentar, og at granskarar- nir í Italia og á Fróðskapar- setrinum, fara at leggja til rættis, hvussu granskingar- samstarvið ítøkiliga skal fara fram. Italskt samstarv um studentar og gransking Burturúr vitjanini í Italia komu ikki minni enn tvær samstarvsavtalur SEV-stýrið samtykti á fundi í dag at seta í starv tríggjar deildar- stjórar sum liður í bygnaðarbroytingun um í el-felagnum, ið vórðu samtyktar á umboðsnevndarfundi í mars í ár TÍÐINDASKRIV frá SEV Fyrsta stigið at seta í verk bygnaðarbroytingarnar í SEV varð tikið í dag, tá SEV-stýrið samtykti at seta í starv tríggjar deildarstjór- ar, sum allir frammanundan hava verið deildarleiðarar í SEV. Bjarki Hermansen er settur sum deildarstjóri fyri framleiðsluna, tvs. el-verk- ini, Finn Jakobsen er settur sum deildarstjóri fyri býtis- virkini, tvs. el-netið, og John P. Danielsen er settur sum deildarstjóri fyri fyri- sitingina. Hesir tríggir mynda nú leiðsluna í SEV saman við stjóranum, Klæmint Weihe. Frammanundan vóru til- samans sjey deildarleiðarar undir stjóranum, men um- boðsnevndin hjá í SEV samtykti á fundi 19. mars í ár at víðka leiðlsuna við trimum deildarstjórum í staðin fyri teir sjey deildar- leiðararnar. Bygnaðarbroytingarnar bera m.a. eisini í sær, at ein starvsfólkadeild verður stovnað undir fyrisitingar- stjóranum, og at ein menn- ingareind verður knýtt aft- urat stjórnarskrivstovuni. SEV sett í verk bygnaðar- broytingarnar Nýggju deildarleiðararnir saman við Klæminti Weihe, stjóra í SEV. Frá vinstru: Finn Jakobsen, Bjarki Hermansen, Klæmint Weihe og John P. Danielsen C M Y K 9 8