mánadagur 30. oktober 2017síða 6

Mánadagur 30. oktober 2017 · Nr. 126 6 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Dámur av ótryggleika og sivilum ólýdni í Katalonia Valdið hjá sponsku stjórnini yvir Katalonia verður í dag roynt á arbeiðsplássum Eirikur Lindenskov Nakrir loysingarsinnaðir leiðarar í Katalonia hava mælt til ein meldur av tiltøkum við sivilum ólýdni í landspartinum. Tað skal gerast sum aftursvar uppá, at spanska stjórnin hevur sett í gildi grein 155 í landsins grund­lóg og sett eitt beinleiðis stýri, soleiðis at tað er Madrid, sum stjórnar í Barcelona. Í Madrid sigur spanski uttan­ ríkis­ráðharrin, Alfonso Dastis, at katalonski leiðari, Carles Puigde­ mont, kann stilla upp á komandi valin­um – við teirri treyt, at hann ikki er settur í fongsul. Puigdemont og stjórn hansara eru koyrd frá, og tað er nú miðs­ tjórn­in í Spania, sum stýrir kata­ lonskum stovnum. Frákoyrdir ráðharrar í Katalonia hava sagt, at teir meta, at tey 200.000 sivilu embætisfólkini í landspartinum framhaldandi fylgja boðum, sum tey fáa »frá fólka­valdu lógligu stovnunum« í lands­partinum. Men ynskið um loysing verður langt í frá stuðlað av øllum katalon­iarunum, og í gjár vóru hundrað­túsundtals mótmælisfólk á gøtunum fyri at vísa sína ónøgd, at tey eru ímóti loysing. Tað er ógreitt, hvussu Madrid fer at taka stýringina av land­nyrðings­ lands­partinum, sum hevur um 7,5 milliónir íbúgvar. Katalona hevur sjálvt stjórnað stovnum í landspartinum, síðani fólka­ræðið aftur varð sett í gildi í Spania eftir at Francisco Franco doyði í 1975. Eftirltiið hjá Spania við Kata­ lonia fer, sambært eygleiðarum, at verða roynt í allan dag, tá polit­ ikarar og embætisfólk fara aftur til arbeiðis og mugu velja, tá tey fáa boð frá tveimum harrum. Stóri borgarabólkurin, sum send­ur handan loysingar­her­ferð­ ina, hevur mælt til breitt sivilt ólýdni og sent út nágreinilig boð um, hvussu em­bætisfólk og lokal­ polit­ik­arar skulu fyrihalda seg. Spanska innanríkisráðið út­ nevndi leygardagin ein nýggja leiðara fyri løgregluna í Katalonia. Hann hevur kravt, at tey 17.000 løgreglufólkini halda seg uttanveltað. Spanski forsætisráðharrin, Mari­ ano Rajoy, tók beinleiðis stýringina av landspartinum fríggjadagin, setti landspartastjórnina frá og skriv­aði út val til katalonska tingið 21. desember. Ein onnur avbjóðing verður at síggja, hvussu vinnulívið fyriheldur seg. Fleiri hundrað virki eru farin úr Katalonia fyrr í mánaðinum, tí tey ynska ikki at verða partur í einum politiskum og rættarligum stríði. /ritzau/AFP FØROYINGAR VÆL UMBOÐAÐIR Í UNGDÓMSINS NORÐURLANDARÁÐ Eirikur Lindenskov Á hvørjum ári hittast ungmanna­ feløgini í Norðurlondum tvørtur um partapolitisk mørk at tosa um norðurlendskan politikk í samstarvinum hjá Ungdómsins Norðurlandaráð (UNR). UNR er eitt ráð, sum virkar undir Norð­ urlandaráðnum, og hava stjórn­ arlimirnir møtirætt og talurætt til fundirnar hjá Norðurlandaráðnum, umframt nevndararbeiðið í Norð­ ur­landaráðnum. Norðurlandaráðið er skrúvað sam­an á tann hátt, at tað eru parla­ ment­ini í norðurlondum, sum manna teir sessir, sum londunum eru tilskilað. Í UNR er skipanin ein onnur, tí har eru tað teir átta ting­ bólkarnir, sum velja sær eitt umboð at sita í stjórnini fyri UNR. Um vikuskiftið helt UNR árliga sessión í Helsinki, og har vóru ikki færri enn tríggir føroyingar valdir í stjórnina fyri UNR. Hesi vóru Hervør Pálsdóttir, umboðandi vinstra-grøna tingbólkin, Barbara Gaard­lykke Apol, umboðandi sosial­demokratiska tingbólkin, og Bjarni Kárason Petersen, um­ boðandi liberala tingbólkin. Aldrin áð­ur hava føroyingar verið so væl umboðaðir í stjórnini fyri UNR. Bjarni stillaði upp til for­seta­ sess­in, men tað eydnaðist honum ikki at vera valdur. Valið gjørdist ógvu­liga tætt, 54-51, men í síðsta enda gjørdist umboðið fyri grøna ting­bólkin, Kati Systä úr Finnlandi, forseti í UNR. Hetta merkir sostatt, at á fund­ unum hjá Norður­landa­ráðnum komandi árið vera tað, umframt tey bæði føstu umboðini hjá Føroyum, tríggir føroyingar afturat. Heiðra føroyska filmar 24. februar Eirikur Lindenskov Norðurlandahúsið skipar aftur fyri Geytanum leygarkvøldið 24. februar 2018, tá nýggjastu før­ oysku stuttfilmarnir verða sýnd­ir og tvær filmsvirðislønir, Geyt­in, sum Bank Nordik letur og Áskoð­ ara­virðislønin, sum Tórshavnar Kommuna letur, verða handaðar. Geytin verður byrjunarskotið til eina viku við føroyskum, norð­ urlendskum og altjóða filmum, tá Tóff fer av bakkastokki fyri aðru ferð. Fyrireikararnir boða fra, at nú stendur øllum filmsframleiðarum í boði at ríka um spírandi føroyska filmsskattin við at senda filmar inn til ársins filmstiltak, Geytin 2018. – Tykkara filmar verða tilmeld­ að­ir við at senda teldupost til film@nlh.fo við kunning um heiti og longd á filmi, slag av filmi, navn á filmsframleiðara, teldu­post­ adressu og telefonnummari hjá kontaktpersóni. Freistin at melda filmin til Films­kvøldið 2018 er tann 5. des­ ember 2017. Krøvini til stuttfilmin, sum skal sendast Norðurlandahúsinum í sein­asta lagi 5. januar 2018, eru hesi: 1. 1)  Stuttfilmurin skal í mesta lagi vera 30 minuttir. Tó kann films­ nevndin í serligum førum gera undantøk, tá um longd ræður. 2. 2)   Heitið stuttfilmur hevur í hes­um føri breiða merking og fevn­ir um spælifilm, listafilm, tón­leikafilm, heimildarfilm v.m. 3. 3)  Stuttfilmurin skal ikki hava verið sýndur áður á Films­ kvøld­unum í Norður­landa­hús­ in­um. 4. 4)  Stuttfilmurin kann hava verið sýndur alment áður, men ikki longri síðani enn 11. desember 2016. 5. 5)  Nevndin tilskilar sær rætt at gera eitt úrval av tilmeldaðu film­unum. Nevndin metir til­ meldaðu filmarnar eftir hesum virðum: søgu, søgusnildi og handverk. 6. 6)  Filmarnir skulu vera í einum av hesum formatunum: DCP, Blu-ray, ProRes ella DnxHD. Í filmsnevndini sita: Birgir Kruse, formaður Sif Gunnarsdóttir Johnny í Grótinum Jan B. Jørgensen Marjun Niclasen. Geytahandan: Tríggir føroyingar vórðu valdir í stjórnina hjá UNR. Hesi vóru Bjarni Kárason Petersen, umboðandi liberala tingbólkin, Hervør Pálsdóttir, umboðandi vinstra-grøna tingbólkin og Barbara Gaardlykke Apol, umboðandi sosialdemokratiska tingbólkin