týsdagur 31. oktober 2017síða 8

Mikudagur 31. oktober 2017 · Nr. 127 8 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Danjal av Rana Málið snýr seg um 10 kvinnur, sum hava verið í viðtalu hjá læknanum. Í níggju førum gjørdi læknin eina undirlívskanning á kvinnurnar, meðan í einum føri var talan um eina bróstakanning. Bæði í Føroya rætti og í Eystara landsrætti hevur kommunulæknin greitt frá, hvussu hann fremur eina undirlívskanning og heldur hann fast við, at tað hann ger, er ein heilt vanlig undirlívskanning, eisini í førunum hjá hesum kvinnunum. Hinvegin hevur ákæruvaldið nýtt nógva tíð at spyrja aðrar ser­ læknar og kommunulæknar um, hvussu ein undirlívskanning fer í eini roynd at prógva, at komm­unu­ læknin hevur forbrotið seg móti kvinn­unum. Ákæruvaldið koyrir nógv upp á, at kommunulæknin greiðir frá, at hann altíð kannar klitoris hjá kvinnunum, tí hann einaferð fann krabba har hjá eini kvinnu. Hetta hava bæði yvirlæknin og annar av kommunulæknunum, sum hava verið avhoyrd í dag, sagt er sera óvan­ligt. Krabbi í klitoris er sera ósannlíkt og er tað ikki vanligt at kanna klitoris nærri, uttan so at serlig orsøk er til tess, greiddu tey bæði frá. Annað aðalmálið í viðgerðini er, at ákæruvaldið vil hava komm­ unu­læknan dømdan fyri eitt føri, sum Føroya Rættur annars segði var fyrnað. Tað snýr seg um eina kvinnu, sum var í viðtalu hjá kommunu­ lækn­anum 14. novembur, 3. des­ embur og 13. desembur 2010. Málið bleiv tó ikki meldað fyrr enn fyrst í des­embur 2015. Hetta merkir, at alt, sum er hent í teimum báðum fyrru viðtalunum er fyrnað. Før­ oya rættur metti ikki, at tað varð prógvað, at kommunulæknin hevði gjørt seg inn á kvinnuna í seinastu við­taluni, og tí kundi hann ikki dømast fyri hetta. Ákæruvaldið roynir tú nú at prógva, at eisini í triðju og seinastu viðtaluni gjørdi kommunulæknin seg inn á kvinnuna. Her snýr ósemj­ an seg um, hvussu tað, sum læknin hevur skrivað í journalina hjá kvinn­uni skal skiljast. Triðja aðalmálið er ein skaði, sum kommunulæknin hevur í hondini. Skaðin, sum kommunulæknin fekk, tá hann reinsaði sei sum níggju ára gamal, ger, at hann ikki fær boygd tveir fingrar eins væl og onnur. Hann hevur eisini rist­ ing­ar í hondini av tí sama. Komm­ unu­læknin vil vera við, at hetta kann vera ein frágreiðing fyri, hví kvinnurnar uppliva hansara undir­ lívs­kanningar annarleiðis enn tær hjá øðrum læknum, eins og at hetta møgu­liga er orsøkin til, at kvinn­ urnar siga hann ofta nerta við ytru kynsgøgnini meðan hann ger undir­lívskanningar. 21. februar 2017 skulu ákærin, Linda Margrethe Hesselberg, og verjin, Hanne Rahbæk, hava enda­ ligu framløgurnar fyri Eystara Lands­rætti, og síðani fellur dómur. Kvinnan meldaði tá hon las um skuldsetingarnar í miðlunum. Hon ivaðist ikki í, at talan var um sama lækna. Danjal av Rana Mánadagin vóru tað kvinnurnar, sum skulu greiða Eystara Lands­ rætti frá, hvussu tær upp­livdu viðtalurnar hjá komm­unu­lækn­an­ um. Í átta førum er talan um undir­ lívs­kanningar og í einum føri um brósta­kanning. Frágreiðingarnar hjá kvinn­un­ um vóru hildnar fyri afturlatnum hurð­um. Tað vil siga, at eingi óvið­ komandi eru til staðar, tá frá­greið­ ingarnar verða givnar. Sakførarin metti, at hetta var best fyri at kvinnurnar skuldu føla seg tryggar í rættarsalinum og kunna geva eina fulla og ná­greini­ liga frágreiðing um hvat hendi, tá tær vóru í viðtalu hjá komm­ unulæknanum, og hesum vóru ákærin og dómararnir samdir í.  Ein av kvinnunum gav tó loyvi til, at onnur kundu vera til staðar undir sínari frágreiðing. Hendan kvinnan ákærir læknan fyri at hava gjørt seg inn á seg í 2010 í samband við eina undirlívskanning. Kvinnan ákærir kommunu­lækn­ an fyri at hava nýtt ein vattpinn at reinsa klitoris í minst 10 minuttir, hóast tað var óneyðugt. Hon segði, at hon mangan hevði verið til undir­lívskanning fyrr, men at eing­ in lækni hevði nakrantíð nortið við klitoris áður. - Tað føldist sum ein maður, sum roynir at kela eini kvinnu og ikki sum ein læknaviðtala, greiddi kvinn­an frá. Hon greiddi frá, at hetta vardi so leingi, at húðin varð skavað av klitoris. Kommunulæknin sigur, at hann minnist ikki, um hann nýtti nakran vattpinn, men at um hann hevur, so hevur tað einans verið fyri at reinsa eitt sindur. Hann segði, at hann hevði vaskað kvinnuni við klút­ um, tí hann mátti sóttreinsa økið, áðrenn spiralurin skuldi setast inn. Kvinnan noktaði tó fyri, at hon varð blivin vaskað. Seinni um kvøldið verð­ ur kvinnan innløgd á Lands­ sjúkra­húsið við sterkari pínu í undirlívinum og spiralurin verður tikin úr henni aftur.  Hetta er eitt dømi úr rúgvuni, sum kommunulæknin er ákærdur fyri. Hann er í fleiri førum ákærdur fyri at hava nortið við klitoris hjá kvinnunum, nakað, sum aðrir læknar siga er bæði óvanligt og óneyðugt. Tað gingu fýra ár, áðrenn kvinnan meldaði málið. Hon búði í Danmark, tá hon hoyrdi, at ein kommunulækni var ákærdur fyri at hava gjørt seg inn á nakrar kvinnur. Hon greiddi í rættinum frá, at hon beinanvegin kendi á sær, at hetta var kommunulæknin, sum hevði kannað hana fýra ár frammanundan. Tá valdi hon at seta seg í samband við løgregluna í Føroyum. 4/8-2010 Kvinna 1 er í viðtalu hjá kommunulæknanum 9/9-2010 Kvinna 2 er í viðtalu hjá kommunulæknanum 12/11-2010 Kvinna 3 er í viðtalu hjá kommunulæknanum fyrstu ferð 3/12-2010 Kvinna 3 er í viðtalu hjá kommunulæknanum aðru ferð 13/12-2010 Kvinna 3 er í viðtalu hjá kommunulæknanum triðju ferð 4/5-2011 Kvinna 4 er í viðtalu hjá kommunulæknanum 13/11-2011 Kvinna 5 er í viðtalu hjá kommunulæknanum 4/1-2012 Kvinna 6 er í viðtalu hjá kommunulæknanum 11/1-2012 Kvinna 6 er fyrsta kvinnan, sum meldar kommunulæknan 25/1-2012 Kommunulæknin verður avhoyrdur fyrstu ferð um málið, um kvinnu 6 12/9-2012 Kvinna 7 er í viðtalu hjá kommunulæknanum 19/9-2012 Kvinna 8 er í viðtalu hjá kommunulæknanum 8/1-2013 Kvinna 9 er í viðtalu hjá kommunulæknanum 9/1-2013 Kommunulæknin verður aftur meldaður, hesaferð av kvinnu 9 12/1-2013 Kommunulæknin verður avhoyrdur fyri málið móti kvinnu 9 16/1-2013 Kommunulæknin fer frágreiðingina frá fyrstu avhoyrunum til gjøgnumlestur 27/2-2013 Kommunulæknin verður fyrstu ferð skuldsettur, fyri málið móti kvinnu 9, fyri brot á læknaviðtøkurnar 7/3-2013 Kommunulæknin aftur avhoyrdur 7/8-2013 Kvinna 7 meldar kommunulæknan. 22/10-2013 Kommunulæknin verður fyrstu ferð skuldsettur fyri málið móti kvinnu 7, fyri brot á læknaviðtøkurnar 2010 2011 2012 2013 2014 Snýr seg um ellivu undirlívskanningar Kann hondskaðin hjá læknanum gera, at hansara undirlívskanningar følast annarleiðis enn hjá øðrum læknum, er ein av spurningunum, sum Eystari Landsrættur skal taka støðu til. Føldist ikki sum ein læknaviðtala Gult er fyri nær gerðirnar eru farnar fram. Reytt er fyri nær kvinnurnar meldað ljósablátt er fyri nær læknin verður avhoyrdur lilla er fyri nær læknin verður skuldsettur