hósdagur 2. november 2017síða 25

FRÍGGJADAGUR 3. NOVEMBER 2017 SOSIALURIN 128 25 1941,øll manningin doyði. Vit fáa at vita, hvussu tað kendist, tá ið mann­ing­in á Sea King undir krígnum kom aft­ur í øllum góðum, eftir at øll vón var mist um teir. Marin Skipanes (1916 – 2011) Marin var ættað úr Kvívík. Hon misti eina 12 ára gamla systir av tuberkl­um og sjálv bleiv hon sjúk. Hon var niðri undir krígn­ um og lærdi til sjúkrasystir. Kom heim aftur aftaná kríggið bleiv hon hjálp­ar­fólk hjá tuberkla­lækn­ anum, Vil­helm Magnussen, á hans­ ara ferð­um kring landið at “pirka” fólk fyri tuberklar. Tí varð Marin kallað Pirkan. Ferðingin við báti og til gongu var ofta buldrasligt. Marin giftist við Andrias Skipanes, sum hon hitti sum sjúkling á Sana­ tori­inum. Dinnafía Ferjá (1917 – 2008) Dinnafía var frá Gjógv, har hon búði alt livið. Tá í tíðini var ikki tosað um vanlukkur og mist manna­lív. Men Dinnafía greiddi frá, hvussu tey heima frættu um og upp­livdi vanlukkuna umborð á Acorn í 1928, tá ið fýra gjáarmenn brendu i hel. Hon fór til Vágs at ar­beiða fisk, og til gongu í grind í Hvalba. Hon mátti fara aftur til Gjáar, tí meslingar vóru farnir at ganga. Teir ræddust fólk sum pest­in. Dinnafía giftist við Jógvani Sofus, sum eisini var gjáarmaður. Ása Michelsen (1918 – ) Ása er av Landavegnum, sum tá ikki var roknað fyri at vera rættu­ liga í Havn. Hon fór niður sum ung. Tá fór hon at vitja sína týsku vin­konu. Hana var hon komin at kenna, beint tá ið Hitler hevði fingið valdið. Tær eru framvegis vin­konur og tosa javnan saman í tele­fon. Ása dugdi væl at svimja, og sum ung svam hon ikki heilt vanda­leyst um Hvannasund. Hon arbeiddi hjá amtmanninum, tá ið Føroyar vórðu hersettar í 1940. Ása giftist við Helge Michelsen, kend­ur sum Helge í Smæruni. Hensia Jacobsen (1919 – ) Hensia er ættað úr Streymnesi. Hon greiðir frá lagnunum hjá nógv­um av teimum, sum mistu síni av vanlukkum á sjónum í henn­ara ungdómi, sum t.d. Lottu, sum misti allar sínar fimm synir. Hon kom at tæna hjá Sannu og Poul Restorff. Tá plagdi Denna Mohr, systir Sannu, at koma á vitj­ an við synunum Høgna og Poul. Henn­ara uppgáva var tá at fara í býin við Poul, sum kundi vera nóg so buldras­ligur! Seinni kom hon til Syðru­gøtu og giftist við Poul Andreas á Dunganum. Anna á Váli (1920 – 2016) Anna á Váli var fødd í Havn men vaks upp í Norðradali hjá Josefinu og Óla Reinert. Hon mintist glað­ing, tá ið grindaboð skuldu glaðast út í Koltur. Tá ið farið var til handils var tað við rossi til Havnar. Ein slík ferð aftur og fram tók tríggjar tímar hvønn vegin. Eina ferð mundi hon komið illa fyri av einum tarvi. Men hon visti akk­urát, hvussu tarvurin skuldi kyrr­ast. Anna giftist við Líggjas á Váli, sum var úr Svínoy. Bæði tey og teirra børn hava ríkað okkara fólk við teirra sangi. Mathilda Jacobsen av Eiði (1920 – ) Mathilda kennir til at missa. Inn­ anfyri fýra ár misti hon mammu, systir og tveir brøður, sum fórust við Nólsoy í 1934. Hon minnist hvussu tað var at bíða og bíða, til tað fekst vissa um lagnuna hjá brøðr­unum. Tí kundi hon ikki kon­firmerast í hvítum kjóla! Mat­ hilda kom m.a. at arbeiða í húsi hjá mammu Sofus Poulsen, okk­ ara manni í Aberdeen í hálva øld. Hon er framvegis vinur við ætt­ina. Mathilda hevur enn koyri­kort. Hon giftist við Petur hjá Pans­ar­ an­um í Havn. Gerda Einarsson (1922 – 2010) Gerda var av Tvøroyri. Hon var fødd Mortensen og var bæði av kapital­ista- og sosialistaætt. Páp­ in, Edvard, var ein leiðandi inn­ an fafelags­rørsluna á Tvør­oyri. Mamman var úr Puntabyrgi. Gerda kom at arbeiða á skriv­ stov­uni hjá AT, fyritøkuna hjá arbeiðarafeløgunum á Tvøroyri, í síni tíð var ein tann fremsta fyri­ tøk­an í Føroyum. Gerda giftist við Poul Einarsson, sum var av ís­ lendsk­ari ætt. Tey róku í mong ár Hotel Tvøroyri. Jonny Lamhauge (1926 – ) Jonny er fødd og býr í Rituvík. Hon var nýføðingur, tá ið systirin, 16 ára gamla Valentina, fekk ta sjúku, sum lammaða hana fullkomiliga. Jonny kom at brúka alt sítt ar­ beiðs­lív at taka sær av sjúku systr­ini. Hetta er ein hugtakandi og eina­standandi frásøgn um um­ sorgan. Ásla Kjærbæk (1926 – ) Ásla er ættað úr Sumba. Blaðung fall hon fyri bretska hermanninum Stan. Hann fór úr Føroyum aftur og var fyri so ógvusligum hend­ing­ um, at hann misti minnið. Tað fekk hann ikki aftur, fyrr enn hann sá Áslu! Naena Danielsen (1927 – 2012) Naena var úr Syðrugøtu. Hon gift­ist við Sigurd Danielsen av Hvíta­nesi. Tey búsettust í Havn. Naena hevur havt fleiri frásagnir bæði um sína ætt og um lívið í Syðrugøtu. Eisini hevur hon greitt frá um Hvítanes. Í hesi bók greiðir hon serliga frá sínum barndómi fram til skúlagongdina og bretsku her­setingina, sum merkti bygd­ arlívið. Hetta er partur av tí, hon skriv­aði niður við tilskilan av, at tað skuldi ikki koma fram fyrr enn eftir, at hon var deyð. Maria Hansen (1928 – ) Maria er ættað av Nesi í Eyst­ur­ oynni. Hon gekk í skúla og til sang hjá Hans Jacob Højgaard. Mamm­ an var úr Gøtu, so hagar fóru tey ofta – til gongu. Hon var á yngri ár­um í Danmark men kom heim aft­ur at hjálpa beiggjanum, sum hevði mist konuna. Í 1957 eygleiddi hon íslendska trolaran, Goðanes, tá ið hann rendi á Flesjarnar og skip­arin druknaði. Hon giftist til Norðra­gøtu við Andreas Hansen. Tey máttu senda fyrsta barnið til Danmarkar. Jovina Højgaard (1931 – ) Jovina er úr Æðuvík. Lesarin fær ein góða lýsing av lívinum í eini slík­ari bygd. Tá ið pápin skuldi føra hana til Havnar, heldur enn at taka rutubátin av Toftum, vóru tey bæði við at ganga burtur. Hon gift­ist við Ólavi Højgaard í Havn og fekk sær handil, sum gekk væl til SMS kom. Eina ferð var hon so sjúk, at læknin, sum hevði verið utt­anlanda, ikki skilti, at eingi deyðs­boð vóru komin av henni. Jovina gjørdist einkja og er nú gift við Erlingi Petersen á Eiði. Hervør Djurhuus (1932 – ) Hervør er ættað úr Húsavík. Henn­ ara lív fekk eina harða byrjan. Hon misti á ungum árum bæði síni for­eldur og bæði síni systkjum. Sum barn eygleiddi hon eina báta­vanlukku, sum kravdi tvey manna­lív. Hon kom ung til Havnar og giftist við Andrew Djurhuus, ættaður frá Innan Glyvur. Hann hevði eisini mist fleiri av sínum næstr­ingum. Men munurin á livi­ lík­indini var, at í Húsavík áttu tey jørð, men tað áttu tey ikki Innan Glyvur. Komandi partur Í komandi parti greiðir Naena Danielsen frá síni ætt í Rituvík Neytakona við blikkdyllu. Koltur 1949 Kvinnur koyra torv til hús. Tær royta fugl. Tær vaska fisk í Ósánni í Klaksvík. Kona við kørðum. Eiði 1947.