fríggjadagur 29. oktober 2004síða 7

12 Nr. 207 - 29. oktober 2004 Nr. 207 - 29. oktober 2004 13 Innsent tilfar Av tí at vit fáa rættuliga nógv innsent tilfar sendandi – meira enn vit fáa í blaðið – hevur blaðleiðslan verið noydd at gjørt nakrar avmarkingar. Enn sum áður skal fult navn skal vera undir øllum innsendum greinum – annars verða tær ikki prentaðar. Harnæst tilskila vit okkum rætt til at ikki at taka við tilfar, sum eisini er sent øðrum bløðum ella hevur verið prentað aðrastaðni. Drúgvar greinar – greinar sum eru longri enn áleið 5.500 tekn, verða raðfestar lægri, og koma bert í blaðið, um pláss er fyri teimum. Tað er ein fyrimunur um vit fáa tilfarið umvegis teldupost ella á diskli. Steinfinnur Mittelstein Valevni Sambandsfloksins til Tórshavnar Býráð Býráðspolitikarar eru farnir alt ov lætt um byggisam- tyktir og sølur av ognum, ið kommunan átti at varðveitt grønar. Tað er neyðugt at hugsa seg um, tá størri avgerðir skula takast, soleiðis er í øllum lívsins viðurskiftum. Eisnini kommunan skal hugsa seg um, og hava eina ætlan, tá loyvið verða givin at byggja bygningar á set- húsaøkir. Eisini er avgjørt neyðugt, at kommunan við- gerð og metir um, tá kommunan skal selja økir sum liggja í miðbýinum. Seinastu árini hava vit, alt ov ofta, verið vitnið til óskil á økinum. Ein hevur tað fatan, at ongin skipað mannagongd er, og tí vísir tað seg at vera alt ov til- vildarligt. Her eigur at verða gjørdar púra greiðar reglar, so tann sum skal byggja, veit akkurát hvat hann kann gera við ognina. Tíverri hava vit seinastu árini verið vitni til, at alt ov nógv "grøn" økir í býnum verða seld til sethúsabygg- ing. Tað er harmiligt t.d. at síggja ognina hjá Torvaldi Poulsen á R.C. Effersøes- gøtu (lýkt einum spøkilsis- húsið), liggja sum ein skomm fyri kommuna og stóran ampa fyri grannar- nar. Hesin hugnaligi gartn- arin, læt alla sína ogn og pening til at stuðla ungum listarfólkum í Føroyum. Hevur hann ikki betur uppi- borið ?? Vøkur rundkoyring er gjørd uttan fyri SMS, og partur av trøðunum, sum tá stóðu í garðinum hjá Tor- valdi, prýða nú økið. Men so er tað restin av grund- økinum, har húsini standa. Húsini eru sanniliga ikki nakað prýði fyri býin, tvørtur ímóti. Hví skuldi kommunan selja økið — Ótrúligt og óskiljandi!! Hví bleiv húsið ikki tikið niður saman við drívhús- unum, økið fríðka, ein minnisvarði settur eftir hendan mentamann, og so kundi økið verði nýtt til mentunarliga endamál, til gangs fyri allar borgarar- nar. Kommunan eigur alt fyri eitt, at viðganga mistakið, taka upp samráðingar við eigaran, og fáa fatur á økinum aftur. Síðan skal gerast ein ætlan fyri økið, so hettar kemur øllum borgarunum í býnum til- góðar, og Torvaldi Poulsen til heiðurs — tað hevur hann uppborið. Hetta vil eg arbeiða fyri. Marni Olsen Valevni Javnaðarfloksins til Tvøroyrar býráð Sí www.suduroy.nu At bjóða seg fram, sum valevni til komandi býráðsval er ikki lætt, tí tað eru so nógv ymisk viðurskifti, ein eigur at hugsa um. Tá talan er um samfelagsviður- skifti, má man vita, at raðfestir man eitt øki høgt, er avleiðingin, at eitt annað øki kann blíva fyri vanbýti. Tí er um- ráðandi at tær raðfest- ingarnar, sum verða gjørdar, eru væl um- hugsaðar. Fráflytan og ørkymlan hevur higartil verið ein alt ov stórur partur av gerandisdeg- num á Tvøroyri. Tað er eitt týðiligt tekin um, at trivnaðurin ikki er í lagi á plássinum. Og hvat er so trivnaður? Í mínum hugaheimi er tað millum annað: • at fólk hava eitt trygt arbeiði • at børnini ikki eru í vanda í ferðsluni • at ungdómurin hevur tryggar karmar at virka og mennast und- ir í frítíðini • samstarv Um vit taka arbeiði fyrst, so er ein stórur trupulleiki hjá teimum, sum flyta til Tvøroyrar, at lítið og onki arbeiði er at fáa, serliga til kvinn- ur. Hetta er ein stórur trupuleiki, sum eitt komandi býráð má rað- festa høgt at fáa loyst. Tí má alt gerast, fyri at betra um vinnumøgu- leikarnar, bæði innanfyri tað privata og tað al- menna. Ungdómurin á Tvør- oyri hevur sera ringar umstøður fyri at virka og mennast. Tí er um- ráðandi at fáa skapt tryggar, spennandi og mennandi karmar, fyri einum ungdómsum- hvørvi her á Tvøroyri. Tildømis við at fáa nýtt gomlu heilsøluna á Hvítanesi, til okkurt, sum líkist Margarin- fabrikkini í Havn. Møguleikin fyri at tey ungu venda aftur til Tvøroyrar eftir lokna út- búgving, er nógv størri, um tey hava góð minnir frá teirra ungdómstíð á Tvøroyri. Børn og vaksin til gongu ella á súkklu, eru í sera stórum vanda á vegunum á Tvøroyri. Gongubreytir eru ongar í stórum parti av býnum, umframt at als onki er, sum forðar skilaleysu koyringini, sum vit alt ov ofta eru vitni til. Tí er neyðugt at fáa hesi við- urskifti í rættlag. Vit borgarar á Tvør- oyri hava ofta eina kenslu av, at gingið verður í fleiri bólkum her á staðnum. Neyðugt er, at komandi býráðs- limir eru førir fyri, at ganga undan í sam- starvi, til tess, at savna allar góðar kreftir, Tvør- oyri at frama. Líka so neyðugt er, at samstarv- ið við Landsins mynd- ugleikar er betri, enn vit ofta hava varhugan av, at tað er. Býráðið eigur, bara, at seta seg inn í, hvørjar lógir og reglur, eru galdandi á ymisku økjunum. Ongin grund er til, at brúka tíð og orku hjá býráðnum, til at stríðast við myndugleik- arnar, sum vit sóu tað í málinum um frítíðar- skúlan. Hesi mál eru so nøkur teirra, sum takast mugu upp, til tess at betra um trivnaðin á Tvøroyri. Nógv onnur mál eru eis- ini at tríva í, og uppaftur onnur fara at koma fram. Tí er neyðugt, at verða fleksibul, og kunna seta seg inn øll mál, stór og smá, tora at hugsa ótraditonelt, og síggja møguleikar, tá nýggjar støður stinga seg upp. Hvussu við trivnaðinum ? VIÐMERKINGAR Annfinn Brekkstein valevni fyri sambandsflokkin til býráðsvali í Havnar Kommunu. Skal bíðilistin í til ellis- og Røktarheim burtur er tíðin komin at viðgera, um tað ikki er gongd leið við einari økislóg fyri eldraøkið Tórs- havnar Kommunu. Við eini økislóg fáa vit eitt greitt ábyrdarbýti millum land og kommunu. Verður eldraøkið komm- unalt kann kommunan tá sjálv loysa uppgávurnar á eldraøkinum. Tá er tað kommunan einasmøll, sum hevur ábyrgdina av at út- vega nokk av ellis- og røktarheimplássum í kommununi. Tá er tað ein prioritering og raðfesting hjá kommununi hvussu skjótt hon vil hava biði- listan burtur. Vit kunna ikki longur bíða eftir at eldraøkið, sum er ein landsuppgáva verður loyst av landsmyndugleik- unum. Nógvar kommunur eru ikki nóg stórar at loysa uppgáur, á eldraøkinum. Vit í Tórshavanr kommunu kunna ikki bíða eftir minsta felagsnevnara og lands- myndugleikunum. Tað gongur út yvir okkara eldru tað kunna vit ikki bjóða teimun. Tórshavnar Kommuna og aðrar kommunur hava víst í verki, at eitt nú tá barna- ansingin bleiv løgd út til kommunurnar at umsita, megnaðu tær uppgávurnar. Í Tórshavnar Kommunu er tørvurin á ansingarplássum nærum nøktaður. Mín sannføring er at eldraøkið má umsitast í størri kommunalum eind- um, um tað skal umsitast á ein nøktandi hátt. Í Tórs- havnar kommunu búgva uml. 19.000 hettar er næst- an helvtina av føroyingum. Tí er tað neyðugt at komm- unan sjálv fær ábyrgdinia av eldraøkinum. Øll í kommununi, sum hava brúk fyri ellis- og røktar- heimsplássi, skulu hava eitt ávíst og rættvíst tænastu- støði. Hettar er einki meira enn ein sjálvfylgja í 2004. Skulu vit hava bíðilistan burtur í Tórshavanr komm- unu er neyðugt at eldraøkið verður kommunalt. Komm- unan hevur fíggjarliga grundarlagið í lagi og kann kommunan sjálv loysa upp- gávuna. Hesum vil eg sum val- evni til arbeiða miðvíst fyri. Mín áskoðan er tann, at eldraøkið verður betur og bíligari umsitið, um tað verður lagt út til kommun- urnar at umsita. Johan Mortensen Valevni Tjóðveldisfloksins til Býráðið Í ár komu 47 ferðamanna- skip á Havnina við yvir 20.000 ferðafólkum Alt gekk væl. Tey sum eiga heiðurin er tað sera pro- fessionella liðið í Havn av loðsum, bryggjufólki, toll- arum, løgreglufólki, lækn- um, sjúkrasystrum, tann- læknum, bankum, buss- førarum og ferðaleiðarum, Sjálvur umboði eg fleiri av hesum skipum. Vit skulu hava nógv fleiri skip á Havnina í komandi árum og handilslívið í Havn skal fáa meira pening burturúr cruise-vinnuni. Vit eru kortini pro- fessionel í Tórshavn, yes sir !! VAL04 Teir grønu blettirnir skulu varðveitast VAL04 Bíðilistin til ellis- og røktarheimpláss skal burtur VAL04 Professionella Havnin í Tórshavn VAL04 Edmund Joensen Takk fyri svarið og frá- greiðingina um orðsøkina til at føroyingar ikki koma at taka lut í stóra ídnaðar- og søluframtakinum í sam- bandi við at hennara hátign Margreta Drotning vitjar Japan i november mánaða komandi. Løgmaður tykist verað væl nøgdur við sína egnu handfaring av innbjóðing- ini og úrslitið av hesi hand- faring. Sum skilst á svarinum frá Løgmanni er høvuðsorsøk- in til at eingin fer til Japans henda: Landstýrismenn og vinnulívsmenn hava svara løgmanni, at "ongi ítøkilig áhugamál eru í Japan í løtuni". Hetta var svarið frá teimum sum hava ábyrgd av landsins stýri og av vinnuni í Føroyum. Hevur nakar hoyrt so skapt? Japan, landið sum flýtur í mjólk og hunangi. Har búgva 127 millónir fólk. Landið er førandi tá ið um framburð og menn- ing ræður. Talan er um næsstørsta búskapin í heiminum og størstu valutagoysluna í heiminum. Landstýrið og vinnan svara løgmanni stutt og greitt! "ongi ítøkilig áhugamál í løtuni". Og løgmaður er væl nøgdur. Sigur hetta ikki meira um okkara støði á politiska økinum, á vinnuliga økinum og á menningarliga økinum enn ein kann lýsa við vanligum orðum?. Tá ið eg las svarið frá løgmanni, rann mær í huga gomlu søguna um sølu- mennirnar á sinni, sum sendir vórðu til Afrika at selja skógvar. Seljarirnir báðir, sum hvør í sínum lagi mettu um marknaðin á staðnum, telegraferaðu heim til skógvaverk-smiðj- una í Evropa. Annar segði, at í Afrika var ongin skógvamarknaður, tí her brúkti ongin skógvar. Hin seljarin telegraferaði al- goystur heim, at her var stórur og nærum óendiligur marknaður fyri skógvar, tí øll gingu berfótt, øllum afrikanarum tørvaði skógv- ar. Tað ráddi um at fáa ferð á framleiðsluna har heima — ongantíð ov skjótt. "Ongi ítøkilig áhuga- mál eru í Japan í løtuni". Tá í ein lesur hesa fráboðan til løgmann kennist tað næstan sum ein hoyrir ekkóið frá tí fyrrnevnda skógvasølumanninum. Ongin tørvur á skóm til nógvar milliónir av berføtt- um. Mítt svar er, at tað velst altíð um eyguni sum síggja, soleiðis eisini við japanska marknaðinum og við ja- panska samfelagnum í heila tikið. Alt byrjar jú við at sam- bond verða stovnað, sum so aftur eru fremjandi fyri samvinnu og samhandil. Tað er sera umráðandi alla tíðina at víðka um sjónar- ringin. Somuleiðis er tað eisini sera umráðandi at brúka møguleikan tá íð høvið bíðst fyri at læra av øðrum. Læt meg eisini minna á, at tað mær vitandi er løg- maður sjálvur sum fær innbjóðingina at verað við á drotningavitjanini. Tað er eisini hann sum sjálvur avgerð um nakað átak skal gerast Føroya vegna ella ikki. Eg skal ikki dylja fyri at eg er sera keddur av at før- oyingar ikki brúka slíkar møguleikar sum hesar. Er hetta ikki eitt prógv um tann stóra politiska, vinnuliga og menningarliga trupuleikan sum Føroyar hava. Rætt skal vera rætt. Kann verða at ein millum linjurnar kann skilja á løgmanni, at hann kortini ikki er heilt nøgdur við passivitetin hjá landsstýris- monnum og vinnu-lívs- monnum í málinum, og at hann frá nú av ætlar sær at takað sakina í størri álvara. Og tað skal hann hava tøkk fyri. P.S. Sjálvur havi eg fingi bæði skrivligar og munn- ligar fyrispurningar um hvussu sleppast kann uppí part á ætlaða japantúrinum. Eyðun á Borg Argir Kollafjørður, Kaldbak, Hoyvík, Tórshavn og Velbastaður: Til lukku við tykkara skúlabygging! Kollafjørður og Hoyvík: Til lukku við tykkara halla- bygging! Fyri nøkrum árum síðani vóru vit á Argjum nr. 2 í skúlabyggingarraðnum! Hví vit vórðu koyrd aftur- um og ikki verða tikin upp á tungu nú, dugir kanska onkur býráðspolitikari ella -valevni at greiða okkum frá!?! Men tolin trívst! Vit á Argjum ugga okkum við, at tá øll onnur í kommununi nú hava fingið sínar skúla- byggingar, so man okkara vera rættiliga nær! Eg haldi meg vita, at ítróttarhøllin á Argjum eisini er rættiliga nær!?! Hugaligt er eisini at vita, at Tórshavnar kommuna nú er skuldarleys og hevur avgreitt barnaansingar- tørvin, so pengar tróta ikki! Argir eru jú staðið! Ein lítil heilsan til Argja róðrarfelag og Argja bólt- felag! Argjabáturin, Blikur og Blikur: Hjartaliga til lukku við teimum glæsiligu før- oyameistaraheitunum í 2004! Næstu ferð verður tað, Lómur! Argja bóltfelag: Hjarta- liga til lukku við føroya- meistarunum! Skjótt koma menninir upp í 1.deild! E.S.! Hans Jákup! Takk fyri tann nýggja argjasang- in! Við skúla- og ítróttar- kvøðu. Hanne Bille Kvindeligt Selskab Færøsk ministerielt ud- valg skal rådgive gravide færøske kvinder om abort Landsstyreformand Hans Pauli Strøm (SocDem) vil nedsætte en rådgivnings- gruppe, der skal rådgive kvinder, der "overvejer abort". Hensigten med gruppen er, at "kvinderne kan få neutral rådgivning fra en eller flere personer i gruppen, så de bliver bedre rustet til at tage en beslut- ning". "Fra Kvindeligt Selskab er vi uforstående over for den planlagte rådgivnings- gruppe, for hvordan kan man blive rådgivet om et valg, man reelt ikke har. Der eksisterer jo ikke fri abort på Færøerne, så kvinderne kan i praksis kun vælge mellem ikke at få en abort og ikke at få en abort!", siger Hanne Bille, forkvinde for Kvindeligt Selskab. Gruppen skal foruden en læge, en psykolog og en socialrådgiver også in- kludere en "præst". "Hvad en præst har at gøre i en rådgivnings- gruppe, kan vi ikke se, for det skal jo forestille at være neutral rådgivning, kvind- erne skal modtage. Mon ikke vi alle ved, hvor en færøsk præst står på dette område?", siger Hanne Bille. "I stedet for at forsøge at stille både kvindeorganisa- tioner og religiøse politik- ere tilfredse burde færing- erne i stedet ændre lov- givning, så kvinderne reelt får et valg. Dette er bare en skinmanøvre og et forsøg på at lægge låg på en debat, der virkelig er brug for på Færøerne", siger Hanne Bille. "Og hvordan vil rådgivn- ingsgruppen mon stille sig, hvis kvinden ønsker en abort? Vil de så rådgive hende om, hvordan det kan lade sig gøre – altså at tage til Danmark?", slutter for- kvinden der da gerne ser de færøske politikere bakke op op Kvindeligt Selskabs pengeindsamling men ikke er videre optimistisk efter reaktionerne fra den fær- øske elite. Kvindeligt Selskab ser i øjeblikket ingen afgørende forskel på dette forslag og så forslaget om et abort "tribunal" fra den funda- mentalistiske politiker Bill Justinussen. Læs mere på www.abortnet.dk "Det skylder vi Gud" For yderligere kom- mentar kontakt : Hanne Bille, Kvindeligt Selskab, Tlf. 40581627 Læs også om indsaml- ingen til abortsøgende færøske kvinder på www.kvindeligtselskab.dk Abraham Mikladal Í Dimmalætting 14. okt. sigur borgarstjór- in, at býráðsumsitingin einki hevur at skamm- ast yvir, eftir at bæði Innlendismálaráðið, Løgtingsins Umboðs- maður og Landsins býarskipanarnevnd hvassliga hava átalað málsviðgerðina hjá umsitingini og ógildað ólógligt byggiloyvi. Í staðin fyri at viðganga at grovir feilir eru gjørd- ir, kanska fyrst og fremst av teknisku umsitingini (byggifulltrúanum / býarverkfrøðinginum), men ikki minst av borg- arstjóranum sjálvum, so verður alt bara kveistrað til viks, sum eitt úrslit av øktum eftirliti. Borgarstjórin sigur m.a. í Dimmu, "at at- finningarnar heldur skulu setast í samband við økt eftirlit. Tað verður hildið meira eyga við kommununum eins og við t.d. tí, sum lands- stýrismenninir gera." Henda grundgevingin er heilt burturvið. Lat okkum taka eitt líknilsi: Peningur verður reglu- liga stolin í eini fyritøku, har fleiri fólk starvast. Í langa tíð er eingin greið- ur yvir, hvat hendir, tí tað er leiðslan og partar av teimum í umsitingini, sum fremja stuldurin. Eingin kunning um virksemið hjá leiðsluni verður latin partaeigar- unum, og teir fáa og hava einki innlit. Nevnd- in í fyritøkuni er vitandi um at alt ikki gongur reiðiliga fyri seg, men velur at stuðla leiðslu og umsiting. Men ein dagin leggur ein av partaeigarunum til merkis, at okkurt er sum tað ikki eigur at vera. Partaeigarin kann- ar viðurskiftini nærri og fær vissu fyri, at okkurt óregluligt gongur fyri seg. Partaeigarin setur seg í samband við løg- regluna, sum skjótt stað- festir, at leiðslan, saman við parti av umsitingini hevur stolið pening úr fyritøkuni í longri tíð, og at hetta eri farið framm við góðkenning og væl- signilsi frá nevndini. Leiðslan sigur, at tað einki hevur upp á seg. Tað at hava stolið pen- ingin er einki at skamm- ast yvir, tí avdúkingin er bert ein partur av øktum eftirliti. Men sig mær - er ógerðin ikki akkurát líka stór, um hon verður av- dúkað ella ikki???? Avleiðingin fyri leiðslu og umsiting og kanska nevndina við, hevði verið: • bót ella hefti • áløgd at rinda fult endurgjald og óivað høvdu parta- eigararnir koyrt nevnd- ina, leiðslu og umsiting frá, upp á standandi fót. So Steinbjørn O. Ja- cobsen, eg vóni at tyg- um skilja líknilsi. Tygum átti at "kropið til krossin" og viðgingið tygara mistøk. Somu- leiðis átti tygum at rudd- að upp í teknisku um- sitingini. Og hav í huga, at hetta er bert toppurin av ísfjallinum. Borgarstjórin – Steinbjørn O. Jacobsen – avdúkar sín rangvørga hugburð VIÐMERKINGAR Rådgivning om det valg der ikke eksisterer! Á Argjum nærkast skúlabygging og ítróttarhøll!!! Føroya Løgmaður - takk fyri svarið C M Y K 13 12