hósdagur 25. januar 2018síða 10

FRÍGGJADAGUR 26. JANUAR 2018 SOSIALURIN 11 10 LÍVSSTÍLUR: Gunnvá T. Joensen ANNIKA KUNOY IM ANNIKA@SOSIALURIN.FO –  Løgreglumaðurin var eitt sindur hvass­oraður, tá ið hann spurdi um eg hevði bílagt nakað úr Danmark, og tá ið eg játtaði, greiddi hann mær frá, at hetta er ólógligt, og at eg tí verður ákærd og fái eina bót, sigur Gunn­vá Tróndardóttir Joensen, sum er ákørd fyri at hava roynt at inn­ flutt rúsandi evni til landið  – Tað einasta eg vil, tað er at finna okkurt, sum kann geva mær ein linna fyri mína sjúku. Tað sigur Gunnvá Tróndardóttir Joensen úr Klaks­vík. Á summri í 2015 fekk Gunnvá diagnosuna sclerosu, og hóast hon hevði livað við sjúkuni í fleri ár frammanundan, so kom hon tá í heilsu­verkið, og hon fekk tá bjóðað ein ávísan heilvag, sum tey nevna fyrsta val til nýdiagnoseraði. Hetta er ein ógvusligur heilivágur, sum er sterk­ur og hevur síni hjáárin. Hon føldi onkursvegna, at hon mátti taka av, tí annars gjørdi hon ikki alt tað, sum hon kundi fyri at linna sjúku­na. Eg reageraði eisini ógvusliga uppá tann heilivágin, og eg fekk ógvus­lig hjáárin, sigur hon og greið­ir frá, at hon síðani slapp at skifta heilivág. – Hetta setti eisini nakrar tank­ ar í gongd um, hvat ein noyðist at gera sum sjúklingur, og hvønn av­ gerðar­rætt ein sjálvur hevur, sigur hon. Síðani fór Gunnvá at lesa meir um heilivág, og tá ið hon frætti, at úr­dráttir úr kannabis kunnu hjálpa sjúk­lingum við sclerosu, fekk hon áhuga fyri at sleppa at royna tað. Hon sigur, at hon hevur tosað við onkrar læknar um tað, men hon hevur ikki fingið nakað veruligt svar. – Tað er sum um at læknarnir ikki ordiliga tora at nerta við tað, tí teir mestsum bara yppa øksl, tá ið eg havi tosað um at fáa heilivág við kannabis. Eg skilji tað sum at eg eri ikki nóg illani fyri til at sleppa at royna tað, sigur hon. So tá ið Gunnvá kom í samband við ein dana, sum gjørdi slíkan heili­ vág, ivaðist hon ikki í at bíleggja nakað av tí. Og tískil bílegði hon av nakað av sjokolátubønum við kannabis í. Narkopolitii ringir Tíðin gekk, og sjokolátabønirnar, sum Gunnvá hevði bílagt komu ongan­tíð fram, men ein dagin ringir telefonin, meðan Gunnvá situr í bilinum á veg til Havnar til neuro­log, sum hon javnan gongur til. Hon varð eitt sindur kløkk, tá ið boð­ini í hinum endanum vóru, at at tað var frá narkopolitiinum. – Tað fyrsta eg hugsaði var, at nú arbeiðir onkur uppá meg, sigur hon skemtiliga. –  Løgreglumaðurin var eitt sindur hvassoraður, tá ið hann spurdi, um eg hevði bílagt nakað úr Dan­mark, og tá ið eg játtaði, greiddi hann mær frá, at hetta er ólógligt, og at eg tí verði ákærd og fái eina bót, sigur hon frá. –Eg kann ikki nokta, at eg havi bílagt hesa vøruna. Mítt kort hevur gold­ið fyri tað, og mítt navn og addres­sa eru á pakkanum, hóast eg ongan­tíð fekk pakkan, sigur hon. Men kannabis er ikki eitt evni, hon er serfrøðingur í, so hon hugs­ aði ikki um, at í tí hon hevði bílagt, var THC í, sum er tað evnið í kanna­ bis, sum gevur rús, og sum er ólóg­ ligt. Hon hevði ikki væntað, at tað fór at verða so álvarsamt, at hon skuldi í Føroya Rætt fyri tað, sum hon hevði gjørt. Heldur hevði hon væntað, at um okkurt var í vøruni, sum ikki skuldi innflytast, so varð tað bara burturbeint, greiðir hon frá. Løgreglumaðurin í telefonini spurdi Gunnvá, hví hon hevði bílagt hesar sjokolátabønirnar. – Tá eg so greiddi frá, at eg hevði sclerosu og eg hetta var ætlað sum heili­vágur, varð hann mildari á málinum, og spurdi um eg ikki kundi fáa tað frá lækna, og bað meg spyrja læknarnar um tað. Men hann gjørdi mær kortini greitt, at eg varð ákærd fyri at hava roynt at inn­flutt tað, sum svarar til 0,1 til 0,9 gramm av hassji til Føroyar.   Føroya Rættur Tí var Gunnvá Tróndardóttir Joen­sen í Føroya Rætti 28.09.2017. Rættar­fundurin endaði við, at málið varð latið ákæruvaldinum aftur. Orsøkin var, at av tí, at Gunn­ vá Tróndardóttir Joensen ikki vildi játta seg treytaleyst seka, má málið koyrast sum revsimál, har hon hevur møguleika at hava verja við, fyri at hjálpa sær at bera sína søk fram. Hon skal tí møta aftur í Føroya Rætti 26. Februar 2018. –Trupulleikin er, at eg eri ákærd fyri at hava roynt at innflutt hassj. Tað vil eg ikki viðganga. Endamálið var ongantíð at rúsa meg. Eg visti ikki, at bønirnar innihildu THC. At eg nú standi ákærd fyri at hava roynt at innflutt hassj er bara við til at økja um stigmatiseringina av kanna­bis sum heilivági, segði hon við in.fo eftir rættarfundin. –Tað er orðið hassj, sum eg ikki vil standa við, og tað sum eg havi lært eftirfylgjandi er, at tað er tann mongdin, sum tey brúka at umrokna til. Eg haldi, at tað er primi­tivt onkursvegna, at tað ikki ber til at gera tað um til annað enn hassj, sum jú er eitt annað produkt av kannabis plantuni, sum hendan oljan ikki er. Tí vildi eg ikki standa við hasa ákæruna, sigur Gunnvá Tróndar­dóttir Joensen. - Eg veit, at fleiri onnur í Føroy­ um bæði hava tørv á og ynskja at nýta kannabisúrdrátt, og eg helt, at hetta mátti vera mátin, tey gjørdu tað. Tað er stórt spell, at tað skal vera svarti marknaðurin, sum stýrir økinum, men soleiðis er tað í dag, segði hon við in.fo eftir rættarfundin. Fyri Gunnvá Tróndardóttir Joensen og hini, sum stríðast fyri at fáa kannabisúrdrátt góðkendan sum heilivág, er hetta ikki eitt stríð um at sleppa at innflyta tað sjálvi. –Vit vita, at kannabisúrdráttur kann hjálpa nógvum sjúkum í dag, og hevur ikki meir neiliga ávirkan enn nógvur annar heilivágur, ið verður brúktur í dag. Tí vilja vit so fegin, at eisini sjúklingar í Føroyum skulu fáa atgongd til hesar vørurnar, sigur Gunnvá Tróndar­dóttir Joensen. Hetta var fyrstu ferð, at hon sá ein rættarsal innan, og hon harmast um, at sjúklingar við ring­um sjúkum koma í støður sum hesar, tí tað er staðfest, at úrdráttir úr kannabis kunnu veita ein linna fyri nógvar ymsar sjúkur – og serliga sklerosu. Tilvildarligur forsprákari Í og við at alt hetta hendi, eftir at Gunnvá fór at leita eftir linna fyri mongu dagligu súmptomini, sum hon stríðist við orsakað av sjúkuni sclerosu, so er hon onkursvegna tilvildarliga vorðin forspákari fyri kannabis sum heilivág. – Sosialu miðlarnir gera tað lætt í dag at koma alment út við einum boðskapi. Tað er tað, sum eg eisini havi gjørt, sigur hon. Hon greiðir frá, at hon hevur fingið nógvan stuðul frá fólki, eftir at hon valdi at vera opin um tað, sum er hent henni. – Orsøkin til dygga stuðulin er, at tíðin er búgvin til hetta. Vit eru til reiðar at tosa um hetta trupla evni. Eg haldi eisini, at eg havi fingið hendan stuðulin, tí eg eri ein vanlig kona við skrivstovu útbúgving, eg eri gift einum sjómanni og saman eiga vit trý børn. Tað er øgiliga standard. Tað at eg eisini tosi um eitt kontroversielt evni, tí mær tørvar linna vegna sjúkuna, haldi eg eisini er ein orsøk til at hetta veruliga varð loftað av nógvum fólki, sigur hon. Hon greiðir frá, at fleiri seta seg í samband við hana og greiða henni frá, at tey stuðla henni. Fleiri eru sjúklingar, sum hon, ella avvarandi og tey orka ikki stríðið sjálvi. – Tey føla, at tey hava fingið eina rødd í og við, at onkur annar tosar um evnið. Tað sum tey fáa gjørt er at stuðla mær. Tí føli eg, at eg kann ikki gevast, tí tað snýr seg ikki bara um meg meir, sigur hon. Spurd um, hvat hon vónar verður ein avleiðing av øllum hes­ um her, sigur hon, at hon er glað um, at vit sum samfelag nú tora at taka evnið upp, og at tað verður tik­ið í álava. –Eg veit ikki, hvat skal til, tí økið er fløkt. Skal eg vera ærlig, so haldi eg, at tey, sum skulu umsita økið vita ikki, hvussu tað skal umsitast. Eg haldi enn, at fólk ræðast økið. Tí vóni eg, at vit fáa greiðar reglar og staðfest, hvat vit hava brúk fyri. Tey sum hava brúk fyri tí mugu fáa tað. Kommunilæknar skulu fáa heimild Tí heldur hon, at tað er so púra sjálv­sagt, at kommunulæknar fáa heimild til at geva sjúklingum heili­ vág við kannabis í. – Sum støðan er nú, eru slíkir sjúk­lingar tvingaðir til at fáa út­ vega sær hendan heilivágin á svarta marknaðinum, og tað er rætti­liga óheppið. Í fyrra lagi tving­ar tað illa sjúk fólk í lógloysi, og harafturat kemur tað, at í roynd og veru er ongin trygd fyri, hvat er í heilivági, sum verður keyptur á svarta marknaðinum, sigur hon. – Tá hevði tað verið betur fyri allar partar, at tað vóru kommunu­ lækn­ar, sum fáa heimild at geva henda heilivágin, tí so er tað heilsuverkið, sum umsitur heili­ vágin. Og tá fæst trygd fyri, at dygdin er, sum hon eigur at vera, sigur Gunnvá Tróndardóttir Joen­ sen. – Tað einasta sjúklinga vilja, er at fáa linna fyri eini herviligari sjúku, so eg vóni at okkurt seriøst og ítøkiligt verður gjørt, so vit fáa atgongd til hetta hendan vegin, sigur hon. Politikarar ikki samdir Í  kjalarvørrinum av at danska fólkatingið hevur viðgjørt og sam­tykt eina royndarskipan við medisinskum kannabis skjýtur SJÚKLINGUR LEITAÐI EFTIR LINNA FYRI SJÚKU: BÍLEGÐI RÚSANDI EVNI TIL FØROYA AV ÓVART – Løgreglumaðurin var eitt sindur hvassoraður, tá ið hann spurdi um eg hevði bílagt nakað úr Danmark, og tá ið eg játtaði, greiddi hann mær frá, at hetta er ólógligt, og at eg tí verður ákærd og fái eina bót, sigur Gunnvá Tróndardóttir Joensen, sum er ákørd fyri at hava smugglað rúsandi evni til landið