hósdagur 14. desember 2017síða 17

FRÍGGJADAGUR 15. DESEMBER 2017 SOSIALURIN 146 17 Soleiðis lýsa familjurnar støðuna Í farnu viku, tá freistin at søkja um jólahjálp var úti, hevði Barnabati móttikið umsóknir frá 255 barnafamiljum. Sosialurin hevur fingið brot úr umsóknunum um jólahjálp, ið vórðu sendar til Barnabata í ár Jólini eru als ikki nakað, eg havi glett meg til seinastu mongu árini, tí vit av og á hava livað í fátækadømi. Uttan jólahjálp er ikki møguleiki at merkja at tað eru jól Vit búgva til leigu í íbúð, ið er i ringum standi. Vit hava onga familju, ið kann hjálpa og tað merkist sera væl Eg føli meg so illa at søkja aftur í ár um hjálp frá tykkum. Mín inniliga vón er at hetta er síðstu ferð, eg má søkja Tað er ikki hugaligt at ganga og stúra hesa ársins tíð. Tað ávirkar eisini børnini sera nógv Eg vil, at mítt barn hevur somu møguleikar sum hini børnini Eg ynski, at míni børn ikki skulu føla tað so hart, at vit ikki hava ráð til jólini.” “Tað pínur meg inn á sálina, ikki at hava møguleika at geva mínum børnum, tað sum teirra vinfólk fáa Eg hevði ynskt at hetta ikki var mítt lív eg greiddi frá, til onkran fremmandan at lesa. Siti og gráti við tankanum um, at eg ikki kann geva mínum børnum eini jól, sum øll hini fáa bara orsakað pengum Børnini kunnu ikki fara til jólaveitslu, tí tey skulu hava ymist við. Vit hava ikki nokk til okkum sjálvi. Hettar gevur mær svøvnloysi at hugsa um at jólamánin skal vera so Eg royni at verja tey og ikki tosa um pengar, men tað er so ofta at man má siga nei HVAT ER FÁTÆKAVÁÐI? Mest brúkta aðalmát fyri fá­tækt nevnist á enskum “at-risk-of-poverty”, sum mát­ar, hvussu stórur part­ur av borgarunum eru “í fátækraváða”. Vart skal gerast við, at hetta ikki er neyvt tað sama sum parturin av borgar­um, ið veruliga eru fátækir – tí hann kenna vit ikki uttan at spyrja borgaran sjálvan um aðrar upplýsingar um­framt hesar inn­tøku­upp­lýsingar. EINANS PENINGA­ INNTØKUR MÁTAÐAR Tað er bara peninga­inn­ tøkur­nar hjá borgar­um og húskjum, sum verða mátaðar. Inn­tøka er allur tann peningur, sum er fing­in til vega í gjøgnum árið, sum persónurin ella húsk­ið hevur møguleika at gera nýtslu av. INNTØKAN HJÁ EINUM PERSÓNI ELLA HÚSKI KANN KOMA FRÁ YMISKUM KELDUM: Løn fyri arbeiði og yvirskot frá egn­um virki. Veitingar frá tí almenna, so sum pensjón, dag­ pen­ingur, rentustuðul og lestrarstudningur. Ognar­inntøka, so sum rentuinntøkur, virðis­ bræva­vinningur og aðrar kapitalinntøkur. Ágóð­ar frá samfelagnum verða ikki inntøkuførdar, til dømis frí læknahjálp, frítt stovnspláss, ókeypis flutn­ingur og so fram­vegis. Eisini pen­ingur sum óivað rennur ímillum húski eitt nú kunnu ungdómar ella onnur, sum búgva fyri seg sjálvan, fáa fíggjarligan styrk frá familjuni. Í øðrum førum kunnu fólk við lítl­um pengainntøkum eiga pengar á bók, sum tey brúka av. Summi hava kanska rúmliga úrtøku av fiski, seyði ella øðrum. Og sjálv­andi eru “svartar” peninga­inn­tøkur ikki við í grundarlagnum Tann parturin av fólki­num, sum er í fátæka­váða, er kortini tann part­ur­in, sum mest sann­líkt er ringast fyri í landi­num. Tey hava sann­líkt ikki somu ráðini til gerandisdagin. Í ES er markið fyri fátæka­ váða roknað sum 60% av javn­virðis miðinntøkuni. Miðinntøkan er tann inn­ tøkan, sum skilir borgar­ ar­nar í tveir eins stórar part­ar, so at eins nógv eru oman­fyri sum niðanfyri mið­inn­tøkuna. Median –javn­virðisinntøkan í 2015 var 222.335 kr. Tey sum liggja undir 60% av javn­virðismiðinntøkuni eru í fátækraváða. Fyri at skilja fátæka­váða­ markið er tað av týdningi at skilja, at her er talan um medianinntøku, sum av­gerð fátækramarkið og ikki sum ofta verður ført fram miðalinntøkan í landinum. Kelda: Hagstova Føroya