hósdagur 14. desember 2017síða 27
‹ fyrra síða allar 32 síður næsta síða ›
Tekstur á síðuni
FRÍGGJADAGUR 15. DESEMBER 2017
SOSIALURIN 146
27
bátinum, sum ikki kom aftur. Abb
in bjargaði tískil lívinum á Ib.
Seinni fór Ib við Tjaldrinum.
Seinni aftur var hann við skipi
hjá Lauritsen, har eldur kom í,
og skipið kolaðist upp. Allir vóru
bjargaðir, men manningin misti
allar sínar ognarlutir.
Seinnu árini arbeiddi hann
í eini heilivágsfyritøku. Hann
doyði í 2006. Hann átti ongar eftir
komarar.
Gølan við Miu
Næsta barnið var Marie Sofie,
kallað Mia, fødd í 1903. Høgni
hevur eina stuttliga søgu um
hennara kærleikslív. Hon verður
endurgivin á donskum sum Høgni
skrivar hana:
Mia arbejdede som expeditrice
hos Conrad Juhlert, som i 1923
havde åbnet Thorshavns Piano
magasin og Musikforretning,
hvori han havde urværksted
og solgte, insrumenter, ure og
smykker. Hun blev efterhånden
også hans faste partner. Hendes
fader kunde ikke lide forholdet, da
Conrad var 32 år ældre end Mia.
Hans kone opdagede efterhånden
hvad der foregik, og de blev skilt.
I 1932 fik Mia’s fader endeligt
overtalt hende til, at hun skulde
forlade Conrad og flytte fra Fær
øerne til sin søster, som boede i
Danmark, så hun kom væk fra
det, som han anså for at været
upassende forhold. Han købte i
al hemmelighed billet til hende,
så hun kunne rejse med passager
damperen til København. For at
sikre sig at Mia kom afsted, blev
hun ledsaget af sin far ombord på
damperen, som lå ved kajen klar
til afgang.
Conrad, som var vildt forgabet i
hende, havde da fået fortalt, hvad
der var på færde, hvorefter han
smed, hvad han havde i hænder
ne og skyndte sig alt hvad han
kunde ned på kajen, hvor der som
sædvanligt var en masse menn
esker i forbindelse med damp
erens afsejling. De blev vidne til,
at han entrede landgangen til
damperen og forsøgte at komme
op på dækket, så han kunde for
hindre Mia i at rejse. Men der
oppe på landgangen stod Mia’s
far. Conrad, som ikke var ret høj
og som var korpulent, forsøgte at
smutte forbi ham. Men hendes far,
som var stor og stærk tog ham i
favnen og bar ham ned ad land
gangen, medens Conrad skreg til
en sagfører, Husted Andersen,
som var på kajen, og bad ham
være vidne til, at Vilhelm havde
lagt hånd på ham. Men sagføreren
skulle ikke nyde noget og svarede,
at han ikke havde set noget!
Så Mia kom afsted med damp
eren og lod Conrad tilbage. Det
sidste hun hørte fra ham var, da
han skreg til hende: “Jeg vil have
min pels tilbage.”
So Conrad mátti fara heim aft
ur sum av torvheiðum. Hetta var
eisini nakað, sum fólk tosaðu um
í áravís. Hetta var ein ordilig gøla.
Conrad Juhlert var pápi tann
Juhlert, sum er kendur frá post
húsinum í Havn.
Mia giftist í 1934 í Danmark
við Robert Gustafsson. Tey fingu
eingi børn.
Leivur var flogvit
Triðja barnið hjá Nellu og Vil
helm var Magnus, sum m.a. var
kendur sum formaður í Havnar
Arbeiðsmannafelag. Magnus var
giftur, men teirra børn doyðu sum
smá.
Hann átti kortini fleiri børn
uttan hjúnalag. Eitt av teimum
var Leivur, f. 1929, sum hann fekk
við Sigrid í Akrabyrgi. Hon hevði
ikki umstøður at taka sær av
soninum, so hann vaks upp hjá
abbanum, Vihelm, og seinnu kon
uni.
Leivur doyði fyrr í ár. Hann
kendi eg ógvuliga væl. Leivur var
ein framúr vitigur maður. Hann
las nógv. Hann dugdi fleiri mál
enn tey flestu, m.a. russiskt. Tað
var altíð ein stuttleiki at práta við
hann. Men hann var so beskeðin,
at hann vildi ikki, at hansara vitan
kom alment fram. Men hann var
altíð beinasamur, tá ið hann var
varð spurdur um viðurskifti, hann
kendi til.
Endaðu í Amerika
Fleiri av børnunum hjá Nellu og
Vilhelm endaðu í Amerika. Peter
Andreas var føddur í 1906. Hann
fór sum aðrir dreingir til skips
men endaði í USA, har hann fór
uppá skúla. Hann sigldi í eini 30
ár við amerikanskum skipum.
Her var hann eisini heiðraður.
Hann giftist við svensku Margot,
men tey fingu eingi børn. Hann
doyði í 1980. Leivur greiddi frá, at
hann plagdi at skriva í føroyskum
bløðum, men tað er ikki eydnast at
finna nakað.
So var tað Elsa, fødd 1908. Hon
gjørdist móðurloysingur longu
2 ára gomul. Tað kom tí at verða
Kristianna, gift við Sámal, beiggja
Vilhelm, sum fostraði hana upp.
Tá ið Elsa var 10 ára gomul í 1919
tók Kristianna avgerð um at flyta
við børnunum til mannin, sum tá
var staddur í USA.
Sethúsini í Magnus Heina
sonargøtu blivu seld. Tá ið Elsa
varnaðist hesa ætlan, segði hon
við fosturmammuna: “Um eg ikki
sleppi við, fari eg at gráta”. Tá
varð í síðstu løtu gjørt av, at Elsa
skuldi fara við teimum. Men tá
vóru ikki stundir at fáa til vega
neyðugu innferðarloyvini. Fyri
at sleppa burtur úr hesum, tá ið
tey komu fram, gav Kristianna
børnunum boð um, at tá ið tey
skuldu gjøgnum passeftirlitið,
skuldu tey bara tosa føroyskt, so
eftirlitið skuldi fáa ta fatan, at tey
bara tosaðu eitt mál, sum eingin
annar skilti. Tað endaði so við, at
eftirlitið ikki tímdi meira og lovaði
teimum inn.
Tað er lítið, sum vit vita um
Elsu. Tað sigst, at hon sum ung
vann eina vakurleikakapping. Hon
giftist og fekk tvær døtur.
Elsa vitjaði ongantíð aftur í Før
oyum. Við ongum loyvi var vandi
fyri ikki at sleppa inn aftur í USA.
Í 1977 gav forsetin Jimmy Carter
loyvi til hjá slíkum frítt at koma
aftur til USA. Men tá var Elsa 69
ára gomul, og hon hætti sær ikki
at koma.
Fyri nøkrum árum síðani var
stór ættarstevna í Føroyum. Tá
komu nógv av ættini í USA til
Føroya. Men tað kom eingin ætt
hjá Elsu. Tískil er neyvan nakað
samband við hennara ættarfólk.
Móður og dóttir
doyðu dag um dag
Tann 21. august 1910 fingu Nella
og Vilhelm sætta barnið, Eva
Magretha. Men hon livdi ikki ein
mánað. Nella doyði 17. september,
og lítla Eva Margretha doyði dagin
eftir tann 18., so tær eru vist farnar
í somu grøv í gamla kirkjugarði.
Hetta hevur sjálvsagt verið hart
hjá honum.
Anna var eitt stás
Vilhelm giftist aftur í 1914 við
Onnu Mariu Hansen, f. 1889. Hann
hevði hitt hana í 1912, tá ið hann
var staddur í Kollafirði og gjørdi
grótbrúnna um Sjóvará. Tað er
annars tiltikið, hvussu góð Anna
var við børnini í fyrra hjúnalagn
um.
Tey bæði fingu børnini:
Eva Petronella (Nella) f. 1914,
gift við Hans Edmund Næs. Tey
høvdu kiosk í J.C. Svabosgøtu.
Brynhild Christina f. 1916, gift
við norðmannin Olaf Andreas
Wasa. Tey vóru virkin í Frelsun
arherinum í Noregi.
Rigmor Elaina, f. 1918, giftist við
Johannes L. Jacobsen, grannskoð
ara. Tey eru foreldur Høgna, sum
hevur greitt hesa bók úr hondum.
Daníel Johannes doyði sum
nýføðingur í 1920. Hann var upp
kallaður eftir dronginum, sum
mamman, Anna, var trúlovað við,
men sum gekk burtur við Oliviu
í 1912.
Ingibjørg Marita, f. 1921, gift og
skild frá Stig Rasmussen, sum m.a.
hevði prentsmiðju í Gøtu.
Framúr avrik
Hetta er sjálvsagt bert nøkur fá
brot úr hesi søgu, sum umfatar
sera nógvar ættir, eisini hjá hon
um, sum skrivar hesar reglur.
Hetta er eitt framúr verk, sum er
eitt gullnám hjá teimum sum hava
áhuga fyri siðsøgu.
Komandi partur
Í komandi parti verður framhald av frásøgnini
hjá Onnu Evensen um lívið sum prestakona á
Viðareiði seinnapartin av 19. Øld.
Fyrra konan Nella, hon og
nýfødda dóttirin doyðu
dag um dag í 1910.
Vilhelm á odda fyri ólavsøkuskrúgonguni í 1941
Brúgvin hjá Vilhelm um Sandá.