hósdagur 28. desember 2017síða 32

Fríggjadagur 29. desember 2017 16 Sosialurin Brot og bitar úr árinum, ið fór Kvotakongur verdur 1,4 milliard Danskir miðlar umrøða javnan stórreiðarar, sum teir kalla kvotakongar. Ein teirra er føroyingurin Gullak Madsen í Hirsthals. Berlingske Tidende skrivar soleiðis um hann: »Hann er ein av teimum hundrað ríkastu persónum í Danmark, og mett verður, at hann er góður fyri umleið1,4 milliardir krónur.« – Eg kom til Danmarkar í 1988 við tíggju fingrum og keypti ein lutfalsligan lítlan bát. Vit hava bygt okkum upp til tað, ið vit eru í dag. Tað eru vit errin av, sigur Gullak Madsen. Maður datt oman og doyði Ein maður doyði og ein fekk álvarsaman skaða, tá ið teir duttu oman nærindis Saksun. Maðurin, sum doyði var úr Svøríki, og maðurin, sum fekk skaða, var danskari. Teir vóru partur av útlendskum ferðalagi, sum hevði fingið loyvi at fara í hagan. Ógreitt er, hvat hendi, men tað kann vera, at annar maðurin hevur verið áhælsin og hevur tikið hin við sær í fallinum. Juli: Stórur partur av føroyingum hava ongan fastan kommunulækna at venda sær til, tí trupult er at seta nógv av størvunum. Kommunulækni í Havn sigur, at tey bara sløkkja eldar Av teimum 32 kommunu­lækna­ størv­unum í Føroyum eru í minsta lagi 13 størv, sum ikki eru sett. Har­ við eru umleið 20.000 fólk, sum ikki hava fastan kommunulækna at venda sær. Sera nógv fólk uppliva tí, at skiftandi avloysara røkja størv, og at tað kann vera sera trupult at fáa fatur í lækna, tí onkur skifti er eingin lækni at svara. Trupulleikarnir við manglandi læknum er á fleiri støðum kring landið. Summastaðni er ásetta lækna­talið ov lágt, og nógvastaðni mugu avloysarar kallast inn at røkja størvini. – Núverandi støða á kommunu­ læknaøkin um kann ikki halda fram, og neyðugt er hjá myndug­ leik­unum at lurta eftir komm­ unu­læknunum og gera nakað við støðuna, um man ynskir at varð­ veita teir kommunulæknar, ið enn eru í starvi. Tann ávaringin kemur frá Katrin Rubek Nielsen, komm­unu­ lækna í Tórshavnar komm­unu og nevndarlimur í Komm­unu­lækna­ felag Føroya. Seinastu fimm árini hev­ur hon starvast sum kommunu­ lækni í høvuðsstaðnum og er sum 47 ára gomul at rokna sum ein av teim­um ungu kommunulæknunum í skip­anini. Men eins og hennara starvs­felagar er hon ørkymlað um støð­una á økinum og ávarar nú um, at broytingar mugu til, tí trýstið er ov stórt á kommunulæknunum. Alt ov nógv arbeiði hongur á ov fáum læknum. Bara seinastu mán­ að­irnar eru tveir læknar farnir í far­loyvi og ein hevur sagt seg úr starvi. Um støðan ikki broytist, so kann væntast, at fleiri gera tað sama, er greiða ávaringin frá komm­unu­læknanum. Læknamangul Kring landið eru 32 kommunu­ lækna­viðtalur, men einans umleið helm­ingurin er mannaður av lækn­ um í føstum starvi. Restin verður mann­aður av skiftandi vikarum. Sambært Katrini Rubek Niel­sen eru tað fleiri orsøkir til, at tað er trupult at fáa nýggjar komm­unu­ læknar í starv hóast fleiri komm­ unu­læknar verða útlærdir um árið. – Sáttmálin hjá okkum er til dømis ikki dagførdur síðan 2006. Bara at dagføra hann, soleiðis at hædd verður tikin fyri lønarvøkstri og tílíkum í samfelagnum, umframt at tað verður gjørt meira attraktivt at arbeiða á bygd, hevði gjørt, at fleiri tóku við føstum starvi heldur enn einum avloysarastarvi, sigur Katrin Rubek Nielsen. Kanska mest átrokandi trupul leikin er, at kommunulæknarnir hava ov nógv at gera. Tað eru ov nógvir sjúklingar til ov fáar læknar. – Normeringin fyri kommunu læknar er 33 læknar, og tá er tað enn­tá lágt sett. Men í løtuni eru bara 14,25 ársverk sett, og útlitini fyri, at hetta fer at batna næstu tíð­ina, eru ikki góð. Hesir læknarnir røkja sítt dagliga arbeiðið, sum er meira enn fullur arbeiðsdagur. Men somu læknarnir skulu eisini røkja vakt­læknaskipanina, og hetta ber stutt sagt ikki til og hongur als ikki sam­an. Avloysararnir hava ikki somu vaktskyldu sum fastsettu komm­unulæknarnir. Tunga ar­ beiðs­byrðan ger støðuna ótrygga fyri bæði læknar og sjúklingar, sig­ ur Katrin Rubek Nielsen. Vilja ikki taka við Fyri teir kommunulæknar, ið enn eru í starvi, ger tað ikki støðuna betri, at teir fáu læknarnir, ið á hvørj­um ári verða útlærdir til komm­unulækna, ikki taka við føst­ Betri friður at drepa grind Stóra trýstið, sum Sea Shepherd legði á føroyingar tvey ár á rað í sambandi við grindadrápið, er nógv linkað. Nú er mótstøðan blivin til hissini dagføringar umvegis sosialar miðlar og eitt rættarmál ímóti Danmark í ES-høpi – Vit uppliva tað eisini sum, at tað er betri friður nú. Trýst elvir móttrýst, og at føroyingar strammaðu lógirnar hevur helst forskrekt tey eitt sindur, og tað kann vera ein partur av frágreiðingini, at Sea Shepherd ikki hevur verið her í tvey ár, sigur Ólavur Sjúrðaberg, formaður í Grindamannafelagnum. Forfall má steðgast Landsverk rópar enn einaferð varskó – almennir bygningar forfella, og ongin tekur sær av viðlíkahaldinum. Tað almenna eigur bygningar fyri tilsamans 250.000 fermetrar. – Játtanin til viðlíkahald av bygningum landsins er lækkað niður í 21 mió. krónur. Hetta skal setast upp ímóti, at bara bráfeingistørvurin á viðlíkahaldi nú er komin upp á 128 mió. krónur, meðan samlaða eftirsleipið, sum í fjør var umleið 250 mió. krónur, nú táttar í 280 mió. krónum, sigur Evald Kjølbro, stjóri á Landsverki. Eik endar hjá fútanum Umstrídda skattamálið hjá Eik verður nú latið fútanum at taka støðu til. Bárður Larsen, løgfrøðingur, hevur gjørt kanning av gongdini í málinum, og hann mælir til, at málið verður sent til fútan, sum síðani skal gera kanningar í málinum og avgera, um ein møgulig ákæra skal reisast. JUL 2017 Í politikki ásannar tú heilt skjótt, at tú fært ikki gjøgnumført mál við idealistiskum hugburði eina. Tú mást smyrja teg við, at allir politikkarar mugu lata fyri at fáa ávirkan. Bárður Nielsen, formaður í Sambandsflokkinum Eg haldi ikki, at fólk hugsa seg so væl um, tá tey kjakast um kringvarpið. Tað hendir, at kjakið verður persónligt. Men eg havi ikki varhugan av, at tey meina tað so illa. Dia Midjord, fráfarandi kringvarpsstjóri 20.000 fólk uttan fastan kommunulækna