týsdagur 6. februar 2018síða 14

Mikudagur 7. februar 2018 · Nr. 16 14 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 MINNINGARORÐ Emma Faulenborg 99 ár Í dag, 7. februar, fyllir Emma, fødd Faulenborg, 99 ár. Hóast ongantíð búsett í Føroyum, so eru hennara føroysku røtur og kenslur sterkar og tykjast ikki at eld­ast ella fána við tí høga aldr­in­ um. Í heiminum í Ónagerði á Við­ar­ eiði, har presturin Christian Faul­ en­borg og kona hansara, vanliga nevnd Malla, vóru frá 1905 til 1915, var føroysk og europeisk mentan høgt í metum. Á Viðareiði fingu prestahjúnini tvey børn: Gunnar og Anne Marie. Tað triðja barnið – Emmu – fingu tey 1919 í prestagarðinum Hjerk á Mols. Í 2014 vitjaði Emma Føroyar fyri fyrstu ferð síðan 1938, tá sum ný­ klaktur studentur. Tað vil siga, at tað gingu 76 ár, áðrenn hon vitjaði aftur, og hóast tað kendi hon alt aftur: túnini úti á Reyni, Tinganes, Vágsbotn, Kirkju­ bø; alla staðni kendi hon seg sum heima. Kendi hvørja steinpirru. Harmi­ligt, at hon ikki vitjaði Klaks­ vík og Viðareiði. Einaferð beiggi hennara, Gunn­ ar, statsdjóralækni í Jyllandi, vitjaði í Føroyum, varð honum loyvt at fremja vísindaliga kanning á mjólk­ ar­virkinum í Havn. Har var alt, sum tað skuldi vera. Í bókini um Janus Djurhuus skriv­ar Hanus Andreasen [Kamban] m.a., at presturin Christian Andreas Faulenborg hevði gift seg við eini ungari, vakrari havnargentu, Mar­ en Louisa Dorthea [vanliga kallað Malla] dóttir Vilhelm Mohr…. Á presta­garðinum var eitt ávíst ment­ ar­ligt umhvørvi. Faulenborg var flogvit og ”klassikari.” Janus støkk ofta inn á gólvið í Ónagerði og var vælkomin har. Hann og Faulenborg hava ivaleyst havt nógv at tosa um. Lagt kann vera aftrat, at Faul­ en­borg var góður uppalari. Før­oy­ ingar, sum vóru húskallar á garð­ in­um, fingu samstundis upp­al­ing í málum frá presti. Magnus Skæling lærdi franskt har norðuri. Og Louis Zachariasen lærdi í 1911 týskt í Ónagerði. Vit kunnu skoyta uppí, at á ellis­árum sum eftirløntur prestur, tá búsettur á Amager, hevði hann studentar til manuduktión (privat­ Minningarorð um mín góða vin Leo Clothier Ein góðan morgun í august í fjør sótu konan, dóttirin og eg í køkinum. Klokkan var 7.00, so vit hoyrdu útvarpið. Fyrstu tíðindini eru, at skipið “Mykines” og før­ oysk­ur bátur høvdu verið fyri samanstoyti. Tann føroyski báturin var sokkin, og ein maður var ikki aftur­íafturkomin. Hendingin var farin fram í Skopunarfirði. Tað fyrsta, eg sigi, er: “Leo og Palli eru vestanfyri við kalvalínu; bara tað ikki eru teir!” Men út­ varpið hevði jú sagt, at tað var ein før­oyskur bátur, og teir vóru ikki ein­um føroyskum báti. Teir vóru í ein­um íslendskum glastrevjabáti, so hetta kundi ikki vera teir. Eg fór so oman í Vágsbotn sum vanligt, og eg var júst komin úr bilinum, nú rópar ein kona úr ein­ um bili so hart á meg. Eg vendi mær á og sá, hvør konan var. Eg visti við tað sama, hvat hon fór at siga: Tað vóru júst vinmenninir hjá mær, ið høvdu verið fyri vanlukkuni, og tað var Leo, ið ikki var afturfunnin. Eg fataði tað illa. Nei, hatta kundi ikki bera til. Eg hevði jú tosað við báðar, beint áðrenn teir fóru. Ja, Leo spurdi enntá, um eg hevði hug at koma við, men eg bar meg undan. Dagurin, - hesin og teir komandi vóru ringir at koma ígjøgn­um. Men takið mátti takast. Fyrst út til familjuna hjá Leo. Ein og hvør kann hugsa, hvussu støðan var har, men enn eina ferð sá eg, hvussu sterk føroysk konufólk eru, tá ið harðast leikar á: Fróða, kona Leo, var kletturin hjá øllum, nú tað breyt í bæði borð. Leo og eg vóru so sera góðir vin­menn. Høvdu so nógv saman: Haru­túrar, hvønn sunnudag í 12 ár biltúr saman við hvør øðrum, - og so alt, ið fylgir við vinalagi. Ikki minst gott og stuttligt høvdu vit tað á einum túri, vit gjørdu til Skot­ land, - vit báðir og konurnar. Tá ið vit nærkaðust Borðuni á veg heim við “Norrønu”, bjóðaðu tey bæði ein kaffimunn. Tá takkaði Leo okk­um so miriliga fyri ein hin besta túr­in, tey høvdu verið. Soleiðis var Leo! Ongantíð bangin fyri at siga tøkk, um onkur gjørdi honum ella hans­ ara ein beina. Hvørja einastu ferð vit høvdu verið til okkurt saman, so endaði hann við at siga: “Heilsa mær Thoruni (konu míni). Og tá ið hon var vorðin sjúk, vísti hann enn meira, hvussu góður hann var við hana. Leo var so sera dugnaligur í sín­um dagliga yrki, ið var at fáast við maskinur – og fólk. Tað hoyrdi eg so ógvuliga ofta. Ikki minst frá John Petersen hjá J&K, ið var ein sera góður vinmaður Leo. Leo fekk mestsum alt at bera til. Hann leit­ aði altíð eftir loysnum, - og ikki trupul­leikum. Hann gekk ongantíð við til hálvar loysnir, - og hansara part­ur lá aldrin eftir. Var ein krani ella dumlpari ella okkurt annað, ið kundi verða vandamikið, um tað ikki varð 100% í lagi, so nyttaði einki at royna at sleppa uppum, har garð­urin var lægstur. Tá var hann óviki­ligur. Eitt tað besta, hann visti, var at vera á floti við vinmanninum, Palla á Dul. Serliga við kalvalínu, ið teir gjørdu rættiliga nógv burturúr. Og sigast má, at væl lá fyri. Ofta, ja, sum oftast, komu teir aftur við veiði. Túrarnar á Norðhavinum hoyrdu vit ofta um í bilinum sunnu­morgnar. Nú høvdu teir glett seg til sein­ asta kalvatúrin. Løgið var tað, men Frá vinstru: Valborg, Einar, maðurin hjá Valborg, Jeja og Malla Christian Faulenborg, prestur á Viðareiði frá 1905 til 1915 og børnini Maria, Gunnar og Emma