hósdagur 8. februar 2018síða 16

FRÍGGJADAGUR 9. FEBRUAR 2018 SOSIALURIN 17 16 POLITIKKUR ÁKI BERTHOLDSEN N ú eri eg ræðuliga spent­ ur. Tað sigur Jenis av Rana, løgtingsmaður fyri Mið­flokkin. Hann hevur lagt uppskot fyri Løgtingið um at gera tað lættari hjá sjúklingum í Føroyum at fáa heilivág við kannabis. Uppskotið var til umrøðu í Løg­tinginum í gjár og har fekk tað størri undirtøku, enn Jenis av Rana hevði gjørt sær vónir um framman­undan. – Tað fekk so mikið góða undir­ tøku frá næstan øllum tingfólkum, at nú eri eg ræðuliga spentur upp á hetta, tí nú havi eg góðar vónir um at tað verður samtykt, sigur Jenis av Rana. Og hann sigur, at tess meiri hann kannar, og tess fleiri sjúklingar hann tosar við, tess sannførdari er hann um, at hetta er tað einasta rætta. Óttin er ógrundaður Jenis av Rana sigur, at tað tykist sum um at alsamt fleiri politikarar skilja týdningin av hesum, og at tað einasta, hetta snýr seg um, er at veita rættiliga illa sjúkum fólkum ein linna. Í nógvum førum hevur heili­vág­ ur við kannabis víst seg at hjálpa rættiliga væl og tí eiga vit at royna hann, sigur hann. Í Løgtinginum vóru nøkur ivamál kortini reist. Ein spurningur er, um kannabis heilivágur ikki kann gera størri skaða í longdini, tí kannabis er turvelvandi og av­ leið­ingin kann vera, at sjúklingar verða narkomanar afturat tí at tey eru sjúk. Men Jenis av Rana staðfesti, at tann óttin er ógrundaður, tí í kanna­bis heilivági er javnvágin ímillum tey turvelvandi evnini, og hini evnini, sett soleiðis saman, at sjúk­lingar verða ikki bundnir av tí. Og sum Elsebeth Mercedis Gunn­leygsdóttir, tingkvinna fyri Fólkaflokkin førdi, so er bundin­ skapur neyvan nanað at stúra fyri, tí nógvir av sjúklingunum, sum fáa kannabis, eru so illa sjúk­ ir, at teir liggja til tað síðsta, so bundinskapur er ein tann minsti trupul­leikin. – Tað er nettupp tað, at nógvum før­um snýr hetta seg um at gera seinastu tíðina hjá sjúklingunum so góða, sum tilber, og hjá øðrum snýr tað seg um at gera lívið liviligt hjá illa sjúkum fólki, leggur Jenis av Rana afturat. Rætt og slætt skeivt Hinvegin harmast Jenis av Rana um, at tað eisini varð ført fram, at í Føroyum hava sjúklingar atgongd til heilivág við kannabis og tí er ongin grund hjá Løgtinginum at sam­tykkja nakað á hesum øki. Jenis av Rana sigur, at tað er rætt og slætt skeivt. Í Føroyum fáa nakrir fáir sjúklingar at­gongd til nøkur heilt fá sløg av kanna­bis­ heili­vági. Og harafturat er manna­ gongdin so tvørlig og torskild, at tað eru rættiliga nógvir sjúklingar, sum standa við sviðusoð ístaðin fyri at fáa heilivág, teir kunnu fáa stórt gagn av. Ein trupulleiki er so eisini, at summir serlæknar vilja ikki geva heili­vág við kannabis, sigur Løg­ tings­maðurin fyri Miðflokkin. Hann sigur, at verður hansara upp­skot samtykt, verða nógv fleiri sløg av kannabis heilivági til taks, um­framt at kommunulæknarnir kunnu skriva resept upp á tað, akkur­át sum teir kunnu skriva resept upp á allan annan heilivág. Undirtøka úr øllum herðashornum Tá ið orðaskifti var í Løgtinginum vóru tað politikarar úr at kalla øllum flokkum, sum tóku undir við uppskotinum um at gera tað lættari at hjá sjúklingum at fáa heili­vág við kannabis. Hilbert Elisson og Heðin Morten­sen úr Javnaðarflokkinum, halda báðir, at vit eiga at seta eina slíka royndarskipan í verk, og tað er Sonja Jógvansdóttir, samd í. Eisini ein annar javnaðarmaður, Djóni Nolsøe Joensen er sinnaður at gera eina roynd. Hann heldur kort­ini, at tað er skeivt at geva leyst, men hann er sinnaður at gera stig fyri stig, alt eftir, hvat gransk­ ing á økinum vísir. Og Jógvan á Lakjuni, løgtings­ maður fyri Fólkaflokkin heldur, at vit eiga at gera alt, vit kunnu, fyri at veita illa sjúkum fólkum ein linna, og er hetta ein møguleiki, eiga tey eisini at fáa hann. Kári P. Højgaard úr Sjálvstýri dugir ikki at síggja, hví vit ikki skulu tora at fara undir eina royndar­skipan á hesum øki, tá ið tey hava tað í Danmark. –  Kann tað hjálpa, eiga vit at seta tað í verk, sigur hann. Og hann helt, at tá ið Mið­flokk­ urin av øllum leggur eitt uppskot fram um kannabis, má tað takast í álvara, tí so kann tað ikki annað enn tæna einum góðum endamáli. Bárður Nielsen úr Sambands­ flokki­num heldur, at hetta eigur at standa sína roynd, tí tað er undar­ligt, at Løgtingið skal nokta sjúkling­um heilivág, sum hjálpir væl. Helgi Abrahamsen, sum eisini er úr Sambandsflokkinum, vísir á, at Danmark og Føroyar eru eitt við­gerar­øki, og tað er undarligt, at ein heilivágur skal vera lógligur í Dan­mark og ólógligur í Føroyum. Popput Hinvegin eru tey í Tjóðveldi ikki so fegin um at ætlanina at Løgtingið skal geva læknum rúmari ræsur at geva sjúklingum heilivág við kanna­bis Ingolf S. Olsen heldur, at tað tað popput at tosa so hjartaliga fyri heilivági við kannabis, áðrenn mál­ið er viðgjørt yvirhøvur. – Vit tosa nógv um at virða fak­ kunn­leikan og tað er ikki rætt at Løg­tingið ger ímóti heilsufakliga kunn­leikanum fyri tað um danir gera tað, helt Ingolf S. Olsen. Hann sipar til, at Landslæknin og Landsapotekarin hava mælt frá at broyta skipanina, sum longu er í Føroyum. Hann vísti kortini ikki málið heilt frá sær, men hann legði dent á, at undir øllum umstøðum vil hann hava málið betri lýst, áðrenn hann tekur støðu. Eisini Katrin Kallsberg vísir á, at tær neyðugu kanningarnar eru ikki gjørdar til at vit hava trygd fyri, at heilivágurin er tryggur, og hvussu stórir skamtir krevjast til ymsar sjúkur. Vil ikki hava skyldina Sirið Stenberg, landsstýriskvinna í Heilsumálum tekur ikki undir við upp­skotinum: Hon sigur, at øll vilja hjálpa fólki, sum hava tað ringt, men hon heldur kortini, at tað er eitt brot á eina rættiliga grundleggjandi sið­ venju, at Løgtingið skal taka støðu til, hvønn heilivág, vit skulu brúka. –  Trygdin hjá sjúklingum má vera í hásæti og tað er eitt brot, sum vit neyvan hava sæð áður, á alla siðvenju, at Løgtingið skal gera av, hvønn heilivág, vit skulu brúka. Hon spyr eisini, hvør skal so fáa skyldina, vísir tað seg, at kanna­bis­ heili­vágur hevur álvarslig hjáárin vit einki vita um nú. Sjálv leggur hon dent á, at hon ætlar sær ikki at átaka sær skyld­ ina av tí, og tí heldur hon, at vit skulu halda okkum til tær manna­ gongd­ir, sum eru galdandi. Uppskotið hjá Jenis av Rana um at geva sjúklingum í Føroyum lættari atgongd til heilivág við kannabis, fekk størri undirtøku í Løgtinginum enn hann hevði væntað NÚ ERI EG ØGILIGA SPENTUR Tað tykist sum um at alsamt fleiri politikarar skilja týdningin av hesum, tí tað einasta, hetta snýr seg um, er at veita rættiliga illa sjúkum fólkum ein linna, sigur Jenis av Rana