fríggjadagur 5. november 2004síða 13

Fótbólturin og felags samstarvið í Vágum sigraði, tá SÍF við nærum 100% vissu tryggjaðu sær, at tað eisini næsta ár verður eitt FS Vágar í aðru deild FÓTBÓLTUR Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo Skomm. Stór skomm. Tað mundu vera fyrstu orðini, sum runnu gjøgnum heys- in, tá dysturin millum SÍF og MB varð blástur ígongd. Eitt var, at hetta var ein heldur hugtung løta hjá teimum, sum í nógv ár hava stríðst fyri at fáa eitt sterkt FS Vágar upp at standa. Dysturin var í so máta ein lagnudystur, sum fór at gera av, hvørt einum felagsliði yvir høvur var lív lagað. Undan dystinum hevði SÍF boðað frá, at stóð tað til teir, so verður talan framvegis um eitt FSV komandi kappingarár, men tað verður so uttan MB, sum longu í vár boðaði frá, at teir tóku seg úr samstarv- inum, tá hetta kappingar- árið var av. Ólógligir leikarar Tað er í sjálvum sær ein er- lig støða at hava, og í so máta var talan ikki um nakra skomm. Skommin var heldur, hvussu mið- vingar høvdu valt at fyri- reika seg til dystin. Hvørt tað var talan um eina roynd at mobilisera tað besta, sum bygdin hevur alt seinnu árini, ella um talan bara var um ein jánkasliga roynd at fáa sandavágsmenn at kæra, fæst helst ongantíð at vita. Men í øllum førum funnust fleiri leikarar á liðnum, sum als ikki høvdu loyvi at vera við. Í vikuni høvdu feløgini bæði fingið ein lista frá FSF, har tað greitt fram- gekk, hvørjar leikarar fel- øgini kundu gera nýtslu av. Eitt nú stóðu hvørki Birgir Jørgensen ella Petur Eiriks- son á hesum lista, men kortini vóru teir millum teir ellivu, sum byrjaðu á vøll- inum fyri MB. Tað sama vóru Bogi Ellefsen, Trygvi Askham og Árni Hansen, sum annars hava leikt fyri SÍ. Tað ljóðaði, at spæli- loyvið hjá hesum seinastu nevndu var latið MB í evstu løtu, men har tala reglurnar hjá FSF sítt greiða mál. Einki leikaraskifti frá 10. august til kappingarárslok, og so var ikki stórt meira at tosa um tað. Og skuldi tað havt hent seg, at spæliloyv- ini vóru avgreidd, so hevði ein leikari sum Birgir Jørg- ensen kortini ikki havt loyvi at spælt, tí hann fekk reytt kort í seinasta dystin- um í aðru deild í ár. At alt hetta so varð sam- antvinna við einum provok- erandi innmarchi, har MB- fløggini vórðu borin høgt, gjørdi bara ilt verri. Heldur enn at talan skuldi verða um eina ítróttarliga avgerð um, hvør parturin skuldi halda liðnum í aðru deild, tóktist hetta onkursvegna vera ein manifestatión av, at MB er nakað serligt, og at felagið nokk eisini skal standa seg tey næstu 99 árini. Fótbólturin vann Á vøllinum gjørdist tað tó tíbetur tær ítróttarligu fyri- treyitirnar, sum avgjørdu tað mesta. Ætlanin hjá MB við styrkinum var kanska, at teir skuldu vinna dystin, fyri síðani at proklamera at sig- urin varð frátikin teimum á skrivaraborðinum, men tann ætlanin helt so ikki. Við gomlu kempum sum eitt nú Torkil Nielsen, Al- bert Ari Thomassen, Emil Hentze og øðrum eydnaðist fyri tað mesta SÍF - sum leiktu í FS V troyggjum - at halda tamarhald á dystin- um. Tíðliga komu teir á odda, tá John Thomsen fór upp ígjøgnum alla vinstru síðu, fyri við eini blanding av hepni og vilja at fáa trýst bóltin inn um. Og í einum tveimum førum høvdu teir eisini góðan møguleika at økja um leiðsluna, uttan at hetta tó eydnaðist. Eftir steðgin brendi eitt sindur meira á í so máta. Heimaliðið megnaði als ikki í sama mun at halda bóltinum koyrandi. Fyri tað nógva varð heldur sparkað burtur í vónini um, at tað skuldi eydnast Tór-Ingari Akselsen at renna bóltarnar upp, men hann varð væl ansaður av gestunum. Hinvegin var um reppið, at Birgir Jørgensen skoraði, tá hann gjørdist einsamall- ur við málverjanum, men úr hálvspískum smekkaði hann til fram við málinum, og løtu seinni varð alt av- gjørt. Fyrst endaði ein lang- ur solotúrur hjá Tór-Ingari við, at Rúni Olsen fekk bóltin í høgra borði. Hann var ísakaldur, tá hann fyrst rundaði ein verjuleikara, áðrenn hann langaði bóltin flatt í netið til 2-0. Og løtu seinni stóð 3-0, eftir at út- lúgvaður Torkil Nielsen vann eitt heldur heppið brotsspark, sum Tór-Ingar setti trygt í kassan. Rómurin á heimaáskoð- arunum var øgiligur, og rópini út á vøllin vóru ikki altíð so vinarliga sinnað móti gestunum, sum nú bæði umsitingarliga, fyri- reikingarliga og ítróttarliga høvdu spælt fallitt. Kæra seg sjálvar? Fallitt er kanska dekan ov nógv sagt, tí sjálvandi hev- ur MB enn møguleikan, alla ta tíð at enn er ein returdystur eftir at spæla. Tað tykist tó heldur marg- háttligt, at besti møguleik- in, sum MB hevur at vinna samlaðu uppgerðina, nú er, um teir kæra seg sjálvar fyri nýtslu av ólógligum leikar- um. Tað kundi viðført eitt tap upp á 0-0, og so høvdu møguleikarnir hjá einum kanska lógligum MB verið størri leygardagin, enn teir annars eru. At MB má kæra seg sjálvt, kemst helst av, at sandavágsmenn neyvan gera tað. Teir hava vunnið dystin við ítróttarligu for- treytunum á rætta stað, og so sleppa teir undan at ger- ast partur í hesum stríðs- málinum. Annar møguleiki er so eisini, at FSF sjálvt tekur málið til viðgerðar. Sum tað framgongur aðra staðni á síðuni, so er tann møguleikin als ikki so fjarður, og so er spurning- urin, hvat úrslitið verður. SÍF-MB 3-0 (1-0) 1-0: John Thomsen 2-0: Rúni Olsen 3-0: Tór-Ingar Akselsen (br.) Dómari: Dagfinn Olsen: Tóktist í fleiri førum ikki hava tamarhald á illstøðun- um, sum íkomu á vøllinum. Nr. 212 • fríggjadagur • 5. oktober 2004 • 78. árgangur • www.sosialurin.fo SÍF-MB 3-0 (1-0): FS Vann á skommini Myrkrið hevði langt síðani lagt seg yvir bygdina, tá SÍF og MB spældu mikukvøldið. Sum so kanska sigandi, tí langt ífrá allar fyrireikingarnar til dystin tóktust tola dagsins ljós Mynd: Jens Kr. Vang 25 24 Nr. 212 - 5. november 2004 Kríggið var ikki liðugt, tá ið Martin Thomsen fór í læru sum prentari í Gamla Bókahandli í Havn. 60 ár seinni arbeiðir hann framvegis sum prentari á somu prentsmiðju PRENTARI Eyðun Klakstein Týsdagin eru tað liðin 60 ár, síðani Martin Thomsen fór til at arbeiðis á prent- smiðjuni hjá Gamla Bóka- handli í Havn. Hann var 14 ára gamal, tá ið hann fór úr Gøtu og til Havnar at læra, og hóast tað var eitt sindur tilvildarligt, at hann skuldi gerast prent- ari, so treivst hann so væl í hesum yrki, at hann helt fram alt lívið – sum prent- ari á somu prentsmiðju. – Eg haldi, at eg var heppin við læruplássi, tí hetta hevur verið eitt sera gott arbeiðspláss, sigur 74 ára gamli Martin Thomsen. Síðani 1995 hevur hann verið einsamallur til arbeið- is á Prentsmiðju H.N. Jacobsens Bókahandli, og tað verður tann róligi prent- arin úr Gøtu, sum hevur búð meginpartin av lívinum í Havn, ið fer at sløkkja og stongja á prentsmiðjuni. Umvælingar skulu gerast í bókhandlinum, og Martin Thomsen roknar við, at um ársskiftið verður prent- smiðjan latin aftur. Tá fer hann heim, og hann ætlar sær ikki at finna annað arbeiðið. Krógvaðu seg fyri týskum bumbum Tað var seint í krígnum, at Martin Thomsen fann sær lærupláss. – Tá í tíðini var tað van- ligt, at 14 ára gamlir dreingir fóru til skips, men tað var kríggj, og tá sluppu vit ikki avstað. Tí ráddi tað um at finna eitt lærupláss á landi, greiðir Martin Thom sen frá. Hann sá eina lýsing frá Gamla Bókahandli í Havn, royndi eydnuna og fekk læruplássið har. – Vit vóru tríggir dreingir úr Gøtu, sum fóru um somu tíð til Havnar at læra til prentara. Esmar Jacobsen og Meinard Túvulið fóru eisini í prentaralæru, og seinni kom eisini ein prent- smiðja til Gøtu. Tíðin var ein onnur enn hon, sum vit hava í dag, tá ið Martin Thomsen fór at læra í Havn. Kriggið var ikki liðugt, og tað kom fyri, at teir noyddust at fara av prentsmiðjuni í skundi. – Vit høvdu eitt bumbu- skýlið uttanfyri prentsmiðj- una, og eg upplivdi tvær ferðir, at vit máttu rýma av prentsmiðjuni og fara í bumbuskýlið. Tað var vorð- ið friðarligari tá, men tað kom framvegis fyri, at tað var luftalarmur, sigur Mart- in Thomsen. Størsta uppgávan frá landslæknanum Lærutíðin til prentara var fýra ár, men um talan var um ungar mans, so kundi hon ásetast til fimm ár, og tað gingu fimm ár, áðrenn Martin Thomsen fór niður at taka sveinaprógv. Hann skuldi bara á skeið, men meldaði seg til sveina- royndina og stóð royndina. Hann arbeiddi niðri í 9 mánaðir, men kom so heimaftur og fór aftur í bókahandilin at arbeiða. Teir settu og prentaðu mest tíðarrit og bøkur. Bløðini vórðu prentað á øðrum prentsmiðjum í Havn. – Fyrstu tíðina plagdi eg at seta Kristiligt Ung- mannablað. Vit prentaðu eisini Kirkjutíðindi, Ítrótt- artíðindi, skúlabøkur og annað. Eisini fleiri av bók- unum hjá Jákup Dahl vóru prentaðar her, sigur Martin Thomsen. Størsta verkið, sum hann hevur verið í holt við, var doktararitgerðin hjá lands- læknanum, sum var fleiri hundrað síður til støddar. Tað var í fimtiárunum. Alt verður gjørt við blýggj At koma inn á prentsmiðj- una hjá Gamla Bókahandli, er sum at stíga nógv ár aftur í tíðina. Útgerðin á prent- smiðjuni er av tí gamla slagnum. Maskinurnar hjá Heidelberger eru eini 50 ára gamlar, og alt verður framvegis sett við blýggi. Her eru ongar teldur ella onnur nútímans útgerð, sum verður brúkt prentara- yrkinum nú á døgunum. Martin vísir, hvussu teksturin, ið skal prentast á brævbjálvar, brævpappír ella annað, verður gjørdur. Hann leggur kvikliga blíggjbókstavirnar í rætta rað og greiðir frá, at tá hann tók hastigheitsprøvan á skúlanum, skuldi hann klára at leggja 50 reglur upp á 90 minuttir. Tað klár- aði hann væl, og hann gjør- dist ikki seinni at seta árini aftaná. – Menninir, sum settu við blýggj allan dagin og hvønn dag, gjørdust rætti- liga skjótir, sigur hann. Einsamallur eftir Tá ið Martin Thomsen fór í læru í Gamla Bókahandli, vóru fleiri prentarar til ar- beiðis, og tað hava tað verið tey flestu árini síðani. Menn, sum Erling Isholm, Stig Rasmussen, Villy Juul, Oskar Hermansson, Knút Thorsvig og Svenning av Lofti hava arbeitt á prent- smiðjuni, men seinastu 9 árini hevur Martin Thom- sen verið einsamallur. – Eg havi so ongan at klandrast við longur, sigur hann skemtandi. – Tað var stuttligt at arbeiða her, tá ið tað vóru fleiri mans, og tú vart ungur og raskur. Tað var lív í, og vit høvdu tað gott saman. Hesi seinnu árini havi eg tó trivist væl við at verið einsamallur her. Eg passi meg sjálvan og havi nóg mikið at gera, sigur Martin Thomsen. Og restina av hesum árin- um heldur hann fram við at prenta ymiskar smærri lutir fyri fólk, umsiting og virki. Brævbjálvar, serviettar, brævpappír og annað verð- ur við góðum hegni rent ígjøgnum svørtu Heidel- berger-maskinurnar. Men tíðin er við at fara frá gomlu útgerðini, og tá ið hetta árið er av, er eisini eitt tíðarskeið á Prent- smiðju H.N. Jacobsens Bókahandli farið í søguna. Rýmdu av prentsmiðjuni og út í bumbuskýlið – Tað var stuttligt at arbeiða her, tá ið tað vóru fleiri mans, og tú vart ungur og raskur. Tað var lív í, og vit høvdu tað gott saman. Hesi seinnu árini havi eg tó trivist væl við at verið einsamallur her. Eg passi meg sjálvan og havi nóg mikið at gera, sigur Martin Thomsen Mynd: Jens Kristian Vang C M Y K 24