mánadagur 9. apríl 2018síða 6

Fríggjadagur 9. apríl 2018 · Nr. 40 6 Sosialurin Jørn Utzon 100 ár Danski arkitekturin Jørn Utzon hevði fylt 100 ár í dag. Hann doyði í 2008. Hann gjørdist serliga kend­ur fyri at hava tekn­að operahúsið í Sydney í Au­stral­ia, sum er av kendastu bygningum í heim­i­num. Tá operahúsið í 2007 kom á UNESCO-list­an, varð Jørn Utzan annar persónurin í heiminum, sum fekk hendan heiður, meðan hann enn var á lívi. 48 ár síðani Beatles góvust Tað eru 48 ár síðani, at heims­kendi tón­leika­bólk­ urin Beatles góvust, eftir at Paul McCartney fór úr bólki­num. 109 ár síðani V. U. Hammershaimb »Faðirin at føroyska skrift­málinum«, Ven­c­ e­s­l­aus Ulricus Hamm­ ers­haimb doyði hendan dag­in, tann 9. apríl í 1909. Hann var føddur á Steig í Sandavági á mar­ i­um­essu, 25. september, í 1819. Var sonur sein­asta løgmannin á Steig, Jørg­ en-Frantz Hamm­ers­ haimb. Hamm­er­s­haim­bsætt­ in kom til Føroya í 1723, tá langa­bbin, Jørgen Frantz Hammershaimb til til Føroya sum fúti. Abbin var eisini fúti. V. U. Hammershaimb var prest­ur og próstur í Før­ oyum. Flutti seinni til Dan­mark­ar, har hann doyði í 1909. Telegraph: Laura er tann góði føroyski samverjin Tilvildarligar, vin­ a­lig­ar gerðir. Tá ein fremm­and­ur sýn­ir tær ó­vænt­ að­an blíðskap. Tað hendir kanska oft­ari, enn vit geva okk­um far um   Enski miðilin the Tele­ graph hevur spurt síni ferða­lívs­tíðindafólk um at siga sær nakrar søgur, tá tey hava møtt góðum sam­verjum á ferðum teirra. Millum teirra verð­ur ein føroyingur nevnd­ur. Tað er Marcel The­r­ oux, sum sigur frá blíðu konuni, sum hann møtti í Tjørnuvík. Hann greið­ ir frá, at tað var ikki fyrr enn han sat til borðs, at hann skilti, at hetta var ikki hvør sum helst. Hetta var væl umtókta føroyska sjón­leik­ar­ kvinn­an Laura Joensen. – Tað var sum um at Helen Mirren (osc­ ar­vinn­andi sjónleikari) hevði bjóðað einum fremm­and­um heim til pos­tai og eplamorl, skriv­ar Marcel Theroux. Hann greiðir frá, at hann møtti syst­kina­ dótt­ir Lauru á einum gong­u­túri í føroysku nátt­úr­uni. Í prátinum nevndi hann, at hann kundi hugsað sær at smakka okkurt av før­ oyska matinum. Tá Laura Joensen fekk fræn­ir av hesum, bjóðaði hon hon­um til døgurða dag­in eftir. – Hon bjóðaði mær ræst kjøt, sum lukt­aði sum bláur ostur, tvøst, og eina sós úr seyð­a­ gøgn­um, nevnd garna­ tálg, sum verður etin saman við turkaðum fiski, greiðir Marcel The­ r­aux frá. Tískil kallar hann Lauru Joensen fyri tann góða, føroyska sam­ver­j­ an. Carlo Petersen farin 76 ára gamal Páskadag bórust deyðsboðini av Carlo Petersen, bilmekanikara í Havn Carlo var sonur Herborg og Si­gmund Petersen, hon úr Skop­un, hann úr Havn. Við jarðarferðina hjá Carlo Petersen í Havnar kirkju hósdagin greiddi Bjarni Bæk, prestur frá, at Her­borg var ikki álvulig við at eiga barn í Havn undir kríg­num, og tí er Carlo fødd­ ur í heimbygd hennara Skop­ un, har familjan var eina tíð. Carlo var føddur ólav­søku­ dag 29. juli í 1941. Hálvtannað ár seinni fara tey aftur til Havnar. Carlo gekk í Nunnuskúla, og tað sást tíðliga, at hann hevði hug og hegni til hend­ ur­nar. Eftir skúlan fór Carlo at sigla sum messudrongur við Rit­uni. At hann lærdi nógv, og at hendan tíðin hevur havt týdning fyri hann, bera all­ar søgurnar, hann segði frá sín­um sjólívi, um. Carlo fór í læru sum bil­ smiðj­ur á nýggju Esso Støð­ ini í Gundadali – hjá Frits Jen­sen, ið var landskendur fyri at vera dugnaligur at rætta buglur út og at um­ væla skaðar. Hann var ein góð­ur læru­meist­ari hjá Carl­o, sum hevði stóran á­huga fyri fakinum. Eftir lærutíðina hjá Frits Jensen fór Carlo at starvast á verk­stað­num hjá Vilhelm Niel­sen í Jónas Broncksgøtu. Hann møtti konuni Sigr­un, og tey fóru til Danmarkar. Sigrun fór á hús­ ar­halds­skúla í Silkeborg, og Carlo fór at arbeiða á einum DOMI bil­verk­stað í Randers, har hann lærdi meira innan sítt fak – ser­liga at rætta bugl­ur og at lakkera bilar. Carlo og Sigrun, sum var úr Fuglafirði, giftust í Dan­ mark í 1965 og fluttu síðani heim­aftur. Afturkomin fekk hann aft­ur starv á bilverkstaðnum hjá Vilhelm Nielsen, har hann umvældi umvældi skað­ar og lakkeraði bilar. Í 1970 keypti Carlo marg­ ar­i­n­fab­rikkina hjá Eli Rub­ eksen, Marga, úti í Tor­fins­ gøtu, har hann inn­rætt­aði sær ein verkstað til upp­rætt­ ing og lakkering av bil­um. Hetta gjørdist ein ser­verk­ stað­ur, tann fyrsti av sínum slag, við upprættingarbeinki og sproyt­i­kabinu. Hóast nógv var at gera, gav Carlo sær stundir at fara sam­an við starvsfólkum sín­ um út á Velbastaðháls at sigla við fjarstýrdum mod­el­ lbátum, sum eisini var eitt av han­sara stóru áhugamálum. Við tað at verkstaðurin í Tor­finsgøtu lá mitt í einum í­búð­ar­øki, vóru ikki nógvir møgu­leikar fyri at byggja út. Í­stað­in fyri at byggja nýggjan verk­stað, valdi Carlo at selja bygn­ing­in í 1989, og fór at ar­beiða sum húsavørður á Stud­enta­skúl­ a­num í Hoydølum, har hann var til hann fylti 70 ár í 2011. Prestur segði, at Carlo livdi fyri at vera til fyri onn­ ur. Og rætt er tað. Tá hann verður umtalaður, er tað al­tíð við positivum orðum, tí hann var altíð klárur at hjálpa. Carlo hevði eisini sera stór­an áhgua fyri at fara á flot. Hann kendi hvørt mið og hvørt ýti. Hann fekst nógv við at gera pilkar – og tað eru nógv forkromað bil­ hurð­a­grep, sum hann hev­ur umgjørt til pilkar. Tá báta­ fel­ag varð stovnað, var hann eis­ini við har. Nevna vit Carlo, so mugu vit eisini nevna kaffivognin hjá Karl Mouritsen á Eystaru Bryggju. har var Carlo fastur fús­ur í eitt mannaminni. Carlo og Sigrun høvdu í 1992 ta stóru sorg at missa eink­ar­sonin Sigmund, sum doyði bara 20 ára gamal av sjúku. Men stutt áðrenn hann doyði, fingu Sigmund og unn­ust­an Anita sonin Ólav, sum var Carlo og Sigr­ un til stóra gleði. Seinastu árini hevur Carlo ver­ið sjúkur av parkinson. Sigr­un var honum til stóra hjálp, men Carlo hevði eisini ta sorg fyri nøkrum árum síð­ani, at Sigrun gjørdist sjúk og doyði frá honum. Und­ir jarðarferðini hjá Sigr­ un kundi prestur siga frá, at Carlo var sloppin inn á Boð­ an­es­h­eimið, har hann hevur ver­ið síðani. Nú Carlo andaðist, var hann á Suðuroyar Sjúkr­a­ húsi, at versonurin, maður dóttr­ina Vígdis, Theodor Høg­a­garð er yvirlækni og fekk lynt honum um pínuna síðstu tíðina. Eitt av ítrivunum hjá Carlo Petersen var at sigla við fjarstýrdum bátum. Her er mynd úr myndablaðnum »Eygað« – Carlo, Kurt Dal-Christiansen og Halleluja-Sofus í Vágsbtoni í Havn