leygardagur 6. november 2004síða 5

"Terror" í dós – Tá ókendu sms- boðini byrjaðu at blíva beinleiðis ólekk- ur, fekk eg nokk og boðaði løgregluni frá, sigur Bárður Persson, sjónleikari, sum er í øðini um, at tað ber til at ogna sær eitt fartelefonnummar uttan at skráseta seg TELEFONTERROR Solby A. Eliasen solby@sosialurin.fo Sunnunáttina um eitt tíðina fekk Bárður Persson eini sms boð á sína telefon. Har stóð bara ein spurningur, um nær Gríma aftur fór at spæla leikin Elling og Kjell Bjarni. Bárður kendi ikki nummarið, men hann svar- aði kortini smsboðunum og spurdi eisini, hvør viðkom- andi var. Hann fekk svar, men við- komandi vildi ikki avdúka seg sjálvan. Síðani byrjaði sms-boð- ini at koma títtari, og tey vóru bæði grov og ólekkur. Bárður sigur, at í fyrstuni slettaði hann tey bara, men annan dagin eftir byrjaði hann at hugsa, at tað kundi ikki vera rætt, at hann skuldi verða órógvaður í heilum á hendan hátt. Tann eina morgunin hann vaknaði vóru fýra sms-boð á telefonini frá hesum sama nummarinum. Í tí eina sms-inum stóð: "Góðan morgun, Bárður, vaknaður? Nær fórt tú til hús í nátt? Tað mundi vera seint." Tað varð sent honum klokkan 08.31.50 mána- morgunin. Hetta fekk ein óhugna- ligan tanka um, at onkur eygleiddi seg, at spíra í høvdinum hjá Bárði. Hini sms-boðini vóru øll grov og vulger, og tá fekk hann nokk. Meldaði Bárður vendi sær til løg- regluna, sum síðani fór at kanna málið. Telefon- nummarið var eitt frá Kalli. Eitt av teimum, sum ein kann keypa við Frælsi í Dós. Tá so løgreglan royndi at fáa uppsporað, hvør mundi eiga telefonnumm- arið, bar tað ikki til, tí nummarið ikki var skrásett í skipanini hjá Kalli. Tað vil siga, at brúkarin hevði valt ikki at skráseta seg. Løgreglan ringdi til hetta nummarið. Bárður sigur, at honum varð sagt, at ein kvinna tók telefonina og segði bara, at løgreglan ikki skuldi ringja til hana aftur. Síðani bleiv avbrotið og telefonin sløkt. – Eg skal tó skunda mær at siga, at síðani tá hevur verið so toluligur friður, men tað er óluksáliga nógv fyri, at fólk kunnu ogna sær eina telefon í dag uttan at verða skrásett fyri tað. Eg meini so við, í nýmótans samfelagnum í dag, er tað ógvuliga lítið, sum tú kanst gera, uttan at tú skal skriva undir uppá tað, vísir Bárður Persson á og leggur afturat, at her er ikki talan um Frælsi í dós, men "terror" í dós. Bárður hevur ikki orð fyri, hvussu ótespiligt hann heldur tað vera, at hann fór til løgregluna og gjørdi vart við, at tað møguliga er onkur sjúkur persónur, sum heldur eyguni við honum, og løgreglan ikki kundi gera nakað, tí telefon- nummarið ikki var skrásett. Vil steðga hesum Bárður Persson hevur ikki ánilsi fyri, hvør tað kann vera, sum hevur sent hon- um hesi sms-boðini. Hann viðgongur, at hann bleiv sera skakkur av summum av sms-boðunum, men so fleyt bikarið yvir, og hann fór til løgregluna, sum tó ikki fekk gjørt so nógv við tað. Hann hevur valt at standa fram við hesum, tí hann ber ótta fyri, at tað kann fáa álvarsligar avleiðingar fyri fólk, um slíkur telefon- terror sleppur ótarnaður at halda fram. – Hvørjum líkist tað, at ein persónur kann keypa eitt tól, sum er roknað til samskifti, og nýta tað sum eitt terrorvápn, spyr Bárð- ur, sum ikki ivast í, at tað munnu vera fleiri enn bara hann, sum hava verið úti fyri onkrum líknandi. – Fólk munnu bara ikki altíð hugsa um, hvørji rættindi tey hava. Eg finni meg so í øllum førum ikki í hesum, slær hann fast. Hann heldur fram, at í fyrstuni flenti hann bara, men so fór hann at hugsa um, hvussu langt hetta kundi fara. – Eg stúri fyri, hvussu hetta kann fara at útvikla seg. Eg vil ikki heingja nakran út. Eg vil bara hava, at hetta skal halda uppat, áðrenn fólk fara at nýta far- telefonir sum eitt terror- vápn, sigur Bárður og sipar eitt nú til happing gjøgnum sms-boð í fólkaskúlanum ella millum ungdóm yvir- høvur. – Løgreglan fær onkur mál av og á um fólk, sum verða órógvað av ókend- um sms-boðum, men tað er ikki so ofta, sigur Berg- leif Brimvík, leiðari á Kriminaldeildini hjá løg- regluni og leggur afturat, at fólk duga eisini væl at skyna á, nær grundarlag er fyri at boða løgregluni frá ella ikki. Hann heldur fram, at tá eitt mál verður kannað, roynir løgreglan altíð at finna fram til viðkomandi persón, sum eigur telefo- nina og fáa hann at halda uppat. Men samstundis viðgongur Bergleif, at tað kemur fyri viðhvørt, at tað ikki ber til at finna per- sónin, tí viðkomandi ikki hevur skrásett seg sum brúkara. Í teimum førum, har løgreglan hevur funnið viðkomandi, hevur tað í flestu førum víst seg at hjálpt. Men Bergleif Brimvík heldur kortini, at tað átti at verið eitt krav, at ein sum útvegar sær eitt tele- fonnummar varð skrásett- ur hjá telefelagnum. – Um talan nú er um eitt serliga grovt mál, so hevur løgreglan jú brúk fyri at kunna uppspora persónin skjótt. Men um hann ikki er skrásettur, so sigur tað seg sjálvt, tað kann darva uppkláringararbeiðinum, sigur Bergleif Brimvík. - sae - Skráseting burdi verið krav Á Føroya Tele verða brúk- ararnir skrásettir, tá tey keypa sær eitt tele- fonhald. Tað veri seg bæði fastnet, GSM ella talutíð. – Tað kann sjálvandi gleppa onkuntíð, men tá ringja vit so til tey og biðja tey koma inn at skráseta seg. Men megin- reglan hjá okkum er, at øll skulu skráseta seg sum brúkarar hjá okkum. Hin- vegin hava vit onga ávirk- an á, hvat hendir, um nú ein brúkari hjá okkum, ger av at selja sítt hald víðari til ein annan per- són, sum ikki vil skráseta seg, verður sagt frá Før- oya Tele. - sae - Brúkarar hjá Kalli, sum brúka Frælsi í dós, gera sjálvi av, um tey skráseta seg ella ikki. Í dósini ligg- ur eitt skrásetingarskjal, sum tey kunnu senda inn, um tey ynskja tað. Frá Kalli verður sagt, at tey vilja fegin hava allar brúkararnar at skráseta seg, so tí bjóða tey 25 krónur ókeypis talutíð við Frælsi í dós fyri at fáa brúkaran at skráseta seg. – Men um ein brúkari av Frælsi í dós ikki velur at skráseta seg, so vita vit ikki, hvør eigur telefon- nummarið. Men hartil skal sigast, at um talan er um grov mál av telefon- terror, so ber til at finna fram ein telefonlista hjá hesum telefonnummarin um, og harvið møguliga fáa uppsporað hvør brúk- arin er, siga tey frá Kalli. - sae - Skráseting – eitt val Krevja skráseting – Eg havi ikki orð fyri, hvussu ótrúligt, tað er, at fólk kunnu keypa sær eitt telefonhald uttan at skráseta seg, sigur Bárður Persson, sum hevur fingið fleiri ótespilig smsboð sendandi uttan at tað ber til at staðfesta, hvør avsendarin er, tí ongin skráseting fyriliggur Mynd: Jens K. Vang 8 Nr. 213 - 6. november 2004 Nr. 213 - 6. november 2004 9 Læruríkur valfundur Í staðin fyri háfloygd- ar røður og tóm val- lyfti fingu kvinnurnar á valfundinum í Klaksvík týskvøldið eitt læruríkt innlit í arbeiðsdagin hjá ein- um býráðspolitikara VALFUNDUR Anna V. Ellingsgaard anna@sosialurin.fo Klaksvík: Eins og undanfarin val, skipaði Klaksvíkar Hús- møðrafelag týskvøldið fyri politiskum valfundi, har bert kvinnuligu valevnini til kommunuvalið myndaðu pallborðið. Og hóast kvinn- urnar ikki vóru møttar so fjølment, sum tær plaga, høvdu tær, sum møttu, nógvar og rættiliga ítøki- ligar spurningar uppá hjarta. Hørð og bleyt virði Eyðgunn Samuelsen legið út við at staðfesta, at kom- andi býráðval mundi vera eitt tað týdningarmesta í Norðoyggjum nakrantíð og sipaði sjálvsagt til fasta sambandið um Leiríksfjørð og tær broytingar, hetta fer at hava við sær. Tær flestu av hinum valevnunum gjørdu sær eisini tankar um hesar broytingar í sínum framløgum, og tað var ikki sørt forkunnugt at hoyra fiskiflotan, vinnulív og framtíðar útflutningmøgu- leikar ganga sum ein reyð- an tráð gjøgnum flestu av framløgunum á einum kvinnuvalfundi. Sjónar- miðini vóru eisini øðrvísi enn tey vanligu og mintu áhoyrarnar á, at uttan mun til, hvussu vit snara teimum "hørðu" málunum, so hava tey altíð í síðsta enda av- leiðingar fyri tey bleytu virðini og trivnaðin hjá tí einstaka borgarnum. Frá gransking til barnaansing Gunnvá við Keldu tóktist vera tann av teimum 9 val- evnunum sum tóku lut á fundinum, sum hevði gjørt sær flest tankar um, hvusssu Klasvíkin kemur at síggja út um eini 5-10 ár. Hon legði størsta dentin á týdningin av gansking, vitan og KT sum drívmegin í einum vælvirkandi vinnu- lívi, sum aftur er treytin fyri, at vit kunnu skapa eitt nóg fjøltáttaðað samfelag, til at øll kunnu trívast í tí. Í sínum framløgum varp- aðu Maria Olsen og Maiken Skarðenni serliga ljós á umhvørvisspurningar við at vísa á, hvussu umráðandi tað er, at vit leggja okkum eftir at ávirka børnini so- leiðis, at fyrivarni fyri um- hvørvinum verður ein nátur- ligur partur av okkara livi- hátti og gerandisdegi fram- yvir. Katrin Biskupstø valdi at seta kikarin á tær ofta út av lagi vánaligu umstøður- nar hjá teimum sálarliga veiku í Norðoyggjum og hevði sett sær fyri at arbeiða á ein hátt, so at økispsyki- atriin aftur kemur at virka. Av tí, sum annars kom fram, kann nevnast stóri spurning- urin um karmarnar hjá fólkaskúlanum í Klaksvík, týdningin av at varveita ungdómin í býnum eftir at tunnilin er vorðin veruleiki og at tryggja, at arbeiðið við at skaffa ansingartrygd til børnini heldur áfram. Veruleikin Kjakið aftaná framløgurnar var í stóran mun merkt av spurninginum um handils- miðdepilin í miðbýnum. Á fundinum kom fram, at í løtuni standa ongir íleggjar- ar klárir at byrja hetta ar- beiðið, av tí at tað er so trup- ult at fáa neyðuga figging til ætlanina. Nær nakað víðari fer at henda í hesum málin- um, er sostatt framvegis rættiliga ógreitt, tí hóast Klaksvíkar Kommuna stuðlar ætlanini, verður tað ikki kommunan, sum fer at gera hana til veruleika. Hóast valfundurin týs- kvøldi kundi tykjast í so varisligur í løtum, var hann samanumtikið rættiliga áhugaverdur - ikki minst á tann hátt, sitandi býráðslim- irnir Eyðgunn Samuelsen og Jórun Høgnesen megn- aðu at relatera kjakið til treytirnar, ein politikari til ein og hvørja tíð arbeiðir undir. So í staðin fyri há- floygdar røður og tóm val- lyftir fóru flestu av áhoyrar- num hetta kvøldið uttan iva heim við einum betri innliti í, hvat tað vil siga, at arbeiða sum býráðspolitikari - eisini tá valið er av og truplar av- gerðir og raðfestingar mynda arbeiðsgongdina. Á veljarafundi á Tvøroyri hóskvøldið, kom ikki lív í áskoð- ararnar, fyrrenn prát- ið kom inn á at vetr- arfriða býin fyri seyð VELJARAFUNDUR Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo – Tyrvingarpláss til mold og Suðuroyggin sum ein kraftmiðdepil. Tað skerst ikki burtur, at tey, sum bjóðað seg fram á býráðsvalinum á Tvøroyri týsdagin, sveimaðu víða á veljarafundi í skúlahøllini í Trongisvági hóskvøldið. Har varð, sum vera mann, nomið við mangt og hvat, frá tí heilt smáa til tað tað heilt stóra. Men líka lítið hjálpti, tí tað gekk illa at fáa lív í teir áskoðarar, sum høvdu leit- að sær á veljarafund hetta kvøldið. Tað var ikki, fyrrenn onkur spurdi býráðslimir, hvussu gekst við ætlanini at friða Tvøroyri fyri seyð um veturin, at eitt sindur av lívi kom í. Tvøroyrar Kommuna hevur í fleiri ár havt á skránni at vetrarfriða býin, ein og peningur er settur av til endamálið í fleiri ár. Higartil hevur tað ongantíð eydnast at brúka hendan peningin, tí enn er Tvøroyri ikki vetrarfriðað. Men tað var skilligt, at hetta er nakað, sum nógvir veljarar hugsa um og í prátinum um vetrarfriðing var einastu ferð á fundinum, at valevnini stóðu fyri eitt sindur lunkaðum skotum. Men tey fingu so greitt at vita, nakað er gjørt við málið og kemur ikki stígur í, verður ongin seyður at síggja á tvøragøtum næsta vetur..... Onki val so týdningar- mikið sum hetta Eitt, sum fleiri valevni royndu at sannføra veljaran um, var, at hetta er tað týdningarmesta býráðsval- ið á Tvøroyr í eitt manna- minni. Víst var á, at við árslok 2005, er skuldin hjá komm- ununi komin niður á 64 milliónir, sum er 1,5 álíkn- ing. Tá ið ringast stóð til fyri eini 10-12 árum síðani, var skuldin 180 milliónir, sum var sjey álíkningar. Men støðan nú merkir, at býráðið í komandi tíðum fer at fáa nógv meiri pening um hendi at arbeiða við. Tí hevði tað alstóran týdning at velja býráðslim- ir, sum vóru førir fyri at umsita hetta økta, fíggjar- liga frælsi, vóru tað nógv valevni, sum vístu. Men uppskotini um, hvat hesin peningurin skuldi brúkast til, trutu ikki: Onkur vildi hava nýggjan bátahyl, ein annar nýggjan keikant, ein umrøddi nýggja svimji- høll, ein triði nýggan fót- bóltsvøll. Sambýli til eldri vildi onkur hava og onkur annar, ungdómshús. Og so skuldi vegir breiðkast og as- falterast og alt vatnið skuldi reinsast. Og so var tað eisini okkurt valevni, sum vísti á týdningin av at kommunan altíð hevði grundstykki til fólk at byggja á. Annars vóru tað fleiri valevni, sum søgdu, at tað einasta rætta er at leggja alla Suðuroynna í eina kommunu. Hinvegin varð ætlanin hjá landsstýrinum um at flyta heilsuskúlan á Tvør- oyri í ein skúladepil í Hovi, ikki so nógv umrødd, sum væntandi var. Men tey, sum høvdu orð- ið, vóru ymisk á máli: Onk- ur tók undir við ætlanini, men onnur vildi ikki hoyra talan um at flyta hann. Deydligt á Tvøroyri Tað var ikki so nógv fólk á veljarafundi á Tvøroyri hóskvøldið, sum tey høvdu væntað. Onkur tók til, at so nógvir áhoyrarar áttu at verið á hvørjum einasta býráðsfundi Valevnini, sum luttóku á val- fundinum í Klaksvík týs- kvøldið, vóru Gunnvá við Keldu, Bjørg Sørensen og Elsebeth Hansen fyri Fólka- flokkin, Eyðgunn Samuelsen og Signhild Joensen fyri Javnaðarflokkin, Katrin Bisk- upstø og Jórun Høgnesen fyri Tjóðveldisflokkin, Maria Olsen fyri Sambandsflokkin og Maiken Skarðenni fyri Sjálvstýrisflokkin C M Y K 9 8