hósdagur 15. mars 2018síða 23

FRÍGGJADAGUR 16. MARS 2018 SOSIALURIN 32 23 Komandi partur Í komandi parti verður eisini umrøða av Neistanum, blaðnum hjá Merkinum, sum er burturblivið. Man nakar vita, hvat ið er hent tí? Jens Oliver Lisberg vitjaði tíðum inn á Regensen til mín; vit sótu báðir í nevnd Føroyingafelags, og vit tosaðu ofta saman. Tað var tí ikki løgið, at hann vildi ráðføra seg við meg um merkið, hvussuleiðis vit skuldu gera tað. Og sjálvsagt eigur hann høvuðsheiðurin av Merk­inum. Orðaskiftið helt fram í Búgv­anum nakað afturat, og tað var ikki serliga sakligt. Tað kom heldur ikki nógv nýtt fram. Mest pástandur móti pástandi. Emil varð spurdur um, hví hann ikki var komin fram við hes­ um fyrr. Hann svaraði aftur, at hann bert nýtti høvið at taka hesa frá­ søgn við í 25 ára ritið hjá Kristiliga Ungmannafelagnum. Emil virkaði sum prestur í Keypmannahavn í nógv ár. Hann var samstundis stovn­ari og í ótald ár formaður í Kristi­liga Ung­ mannafelag í Keyp­manna­havn. Tey, sum kendu Emil, ivast ikki í hansara trúvirði. Tað kann utt­an iva staðfestast, at hann hevur verið partur av søguni hjá Merkinum, og at hann er skriv­ aður úr hesi søgu. Hansara frá­ sagn­ir eru so nágreiniligar, at tær kunnu neyvan hava verið tiknar úr egnum brósti. Tað er sannlíkt, at Emil og Jens Oliver Lisberg hava prátað seg fram til endaligu samansetingina av Merkinum, og at Emil kann hava verið tann fyrri at festa hetta á blað. Men Emil gevur kortini Jens Oliver Lisberg høvuðsheiðurin fyri Merkið. Tað er væl tað, sum er avgerandi. Hetta orðaskifti man vera or­ søkin til, at Janus Øssurson um hetta mundi skrivaði eina minn­ ing­argrein um J.O. Lisberg. Her er tað eisini greitt, at hann hevur verið ein framúr unglingi. Men tað er spell, at tað skal ger­ ast slík ósemja um eina slíka søgu­ liga hending. Niels J. Arge skrivar, at Jens Oliver Lisberg hevði Merkið við sær til Føroya í 1919. Hann vant tað á stong 22.juli, og her veittraði tað fyrstu ferð í Føroyum. Tað verður eisini sagt, at fyrstu ferð Merkið veittraði í Havn var á trappusteininum hjá Minu og Andreas Jensen, foreldrini hjá Janusi Øssurson. Tey búðu í Niels Finsensgøtu 19, har Steinatún er nú. Nógv fundarvirkemi í 1920-árunum So verður komið aftur til ung­ mannafelagið Merkið. Í 1920-ár­ unum verður førd ein nokkso neyv fundarbók, sum eisini lýsir tey mál, sum vóru uppi í tíðini. Frásøgn frá fyrstu fundunum var í seinasta parti í hesi røð. Nú eru vit komin til 1922. Tann 10.oktober greiddi Jákup av Skarði frá uttanlandaferð. Hann greiddi frá lívinum á donsk­ um og svenskum háskúlum og um danir og sviar. Eisini greiddi hann frá søgum, hann hevði hoyrt um Rytters umtalu av okkum. Svenning Rytter hevði verið amt­maður í Føroyum frá 1911-1918, og hann var illa í øgn við sjálv­ stýrisrørsluna. Hesar søgur er kanska í hesum sambandi. Tann 23.oktober helt Rasmus Ras­mussen eina røðu um Egypta­ lands politiska stríð frá miðøldini til nútíðina. Rasmus var ein sjálvsagdur part­ur av Merkinum. Umframt so nógv annað var hann saman við sváginum Símuni av Skarði fremsta ímyndin av háskúlanum, har Merkið helt sínar fundir fyrstu árini. Merkið á skránni Fremsta málið er framvegis at fáa Merkið viðurkent. Tann 8. januar 1923 verður fylgjandi bræv sent til danskan frískúlastjóra: Forstander J. Jessen Paa foranledning af vor forhen­ vær­ende Formand Hr. Jákup av Skarði tager Thorshavns Nationale Ungdomsforening Merkið sig den frihed at tilsende Fri­skolen et lille Flag – nationale fær­øske Ungdomsforenigers Saml­ ings­mærke. Maatte dette lille Flag ved Friskolens Hjælp bidrage til blandt vort danske Broderfolk at vække den rette opfattelse af den nationale færøske Ungdoms be­stræbelser for at vække sit Folk af Aarhundeders Dvale, saa det med Tiden kan skabes en virkelig gen­sidig Forstaaelse af nationens Sær­præg. Onnur tjóðskaparmál vóru eisini á skránni. Á aðalfundi 9. januar 1923 varð samtykt at geva út eina føroyska sálmabók. Hetta var ein rættilig nýhugsan tá í tíðini. Men tann góði viljin hevur verið størri enn møguleikarnir fyri at seta hetta í verk. Kanska hevur íblásturin verið, at Brøðrasamkoman hevði givið sína fyrstu lítlu sálmabók út í 1920. Jákup Dahl próstur var javnan fyrilestrahaldari hjá Merkinum. Tann 23. Januar 1923 hevði hann røðu um Luthers týðing av Bíbli­ uni frá grundmálinum til týskt. Hann tosaði um, hvønn ómeta­ ligan týdning hetta hevði havt fyri týska fólkið. Hetta var ikki ein týðing orð fyri orð, men hon var til eitt livandi mál og hevði tískil ávirkan á tann sum las. Kvinnan á skránni Ernstur Jensen legði fram 11. oktob­ er 1923 um evnið Hin føroyska kvinn­an. Hann lastaði hana nógv og helt, at hon var for ómoderna. Símun av Skarði, Haraldina og fleiri tóku til at mótmæla honum harðliga. Røðarin hálsaði tá um og tók til at rósa kvinnunum í høgum tónum. HJÁ MERKINUM Kristiliga Ungmannafelagið hevði javnan Merkið við sær á útferðum. Her í Uranienborg á oynni Hven. Føroyingafelagið gjørdi eisini nógv burtuúr flagginum. Hetta er lýsing fyri 25 ára minningarhaldi hjá “innifrystum” føroyingum í Danmark. Hendan myndin er frá 25 ára minningarhaldinum