týsdagur 17. apríl 2018síða 12

Mikudagur 18. apríl 2018 · Nr. 43 12 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Okkum tørvar fleiri lestrarstørv »Tú lærir ikki av bókum. Tú lærir av at arbeiða.« MFS – Meginfelag Føroyska Studenta Lesandi og nýútbúgvin verða í tíð og ótíð løgd undir at ”onki duga”, tí tey bara hava sitið á reyvini og lisið. Vit kundu nýtt hetta høvið at greiða frá týdninginum av útbúgving, eitt nú hvussu útbúgving er lyk­ il­in til bú­skaparligan vøkstur og er grundarlagið fyri góðum kapp­ing­arføri, og ikki minst teir fólkaræðiligu, sosialu, ment­ an­arligu og burðardyggu fyri­ mun­irnar, ið fylgja við einum út­búgv­n­um fólki. Tað fara vit tó ikki. Vit fara í hesum umfarinum at geva for­dóms­fullu útsøgnum rætt – í hvussu so er fyri ein part. Vit ynskja at vísa á týdningin av lestr­ar­við­kom­andi størvum. At sameina lesandi og arbeiðsmarknaðin Starvslestur er ein partur av fleiri útbúgvingum. Dømi um hetta eru útbúgv­ingar so sum verk­ frøði, lækna­vísind, námsfrøði og sálar­frøði. Starvslestur gevur tí lesandi møgu­leika at royna sínar fakligu før­leikar í praksis og ikki minst at menna seg fakliga. Hetta er tí ein týðandi partur av menningini hjá tí lesandi, tí hetta bindur tann lesandi tíðliga við arbeiðsmarknaðin og gevur viðkomandi eina kenslu av, hvussu tað er at brúka sína vitan, inn­an tað fakið, ið tann lesandi hev­ur valt. Fyritøkur ella stovnar fáa somu­leiðis ágóðarnar av at hava starvs­lesandi, tí her er møgu­leiki at fáa arbeiðsmegi, ið er forvit­in eftir læra, sum ofta tímur væl at arbeiða og kemur við ískoyt­um og nýggj­um vinklum til arbeiðs­ upp­gáv­urnar - og ikki minst, sum lættir um ar­beiðs­byrðuna á arbeiðs­pláss­in­um. Hetta kann tí verða áhuga­vert bæði fyri tann lesandi og arbeiðs­gev­ar­an. Tað er nógv, ið hava starvslestur sum ein part av sínari útbúgving, so eru tað hópin av útbúgvingum, har starvslestur ikki er ein kravdur part­ur av útbúgvingini. Dømi um hetta er løgfrøði, samfelagsfrøði, bú­ skaparfrøði og samskifti. Tað er tó møguligt hjá fleiri av hesum av sín­um eintingum at søkja um loyvi frá útbúgvingarstovninum at royna seg sum starvslesandi. Tá er tó umráðandi at tær fyritøkur og teir stovnar, ið bjóða út starvs­lest­ur, lýsa við tí. Hóast starvslestur ikki er ein part­ur av útbúgvingini, eru tað fleiri, ið ynskja sær eitt starv, ið er við­komandi fyri lesturin. Hetta eru tey, ið vit kenna sum lestrarstørv, ið fevna um 8-15 tímar um vikuna við síð­una av lesnaðinum. Eins og við starvslesnaðinum, kann lestrarstarvið tæna einum góð­um endamáli, tí hin lesandi fær roynd­ir og møguleika at tvinna teori og praksis saman, og ikki minst ein fót innum á arbeiðs­markn­aðin. Lestrarstørvini eru eisini við til at lætta um arbeiðsbyrðuna hjá hinum starvsfólkunum á fyri­tøk­uni ella stovninum, tí hin lesandi hjálpir til við bæði størri og smærri arbeiðsuppgávum, ið annars ikki eru tíð ella møguleiki til. Fleiri møguleikar til føroysk lesandi Vit hava størstu virðing fyri teim­ um, ið arbeiða ófaklærd størv. Hin lesandi hevur hinvegin tørv á at vera á einum arbeiðsplássi, ið á ein ella annan hátt gevur fakligt ískoyti til útbúgvingina. Hetta kemst ikki minst av, at tey flestu lesandi ikki hava nógv­ar pengar um hendi og studn­ing­urin ikki røkkur til allar út­reitsl­unar, og tí kann tað verða eitt win-win hjá teimum lesandi at vinna sær nøkur eyka oyru, samstundis sum ein fær nakað fakliga burtúr arbeiðinum. Hetta fevnir bæði um starvslestur og lestrarstøv. Í Føroyum eru tað tey síðstu árini komin alsamt fleiri møgu­ leik­ar til lesandi at arbeiða hjá ein­ari fyritøku ella stovni sum starvslesandi, og hetta fegnast vit um. Her verður hugsað bæði um lesandi á hægri lestri í Føroyum og føroysk lesandi utt­ an­lands, ið fáa tilknýti til før­oyska arbeiðsmarknaðin. Tó vilja vit eisini heita á før­oysk­ ar fyritøkur og stovnar at bjóða út lestrarstørv, ið eru 8-15 tímar um vikuna. Tað kennist fyri okkum ov lætt at einans bjóða út starvslestur, ið fyri tað mesta er óløntur. Lesandi hava eis­ini, eins og øll onnur, tørv á ein­um fíggjarligum rásarúmi. Vit síggja fleiri og fleiri lestr­ ar­størv í tí privatu vinnuni, men meta, at tað enn haltar hjá tí al­ menna. Í londum rundan um okkum eru lesandi sett í starv í flestu al­ mennu stovnum, og vit duga ikki at síggja, hví tað ikki skuldi borið til í Føroyum eisini. Stimbra førleikarnar hjá teimum lesandi Vit vilja ikki fara so langt sum at siga, at tey, ið ikki hava havt lestr­ arstarv ella hava verið í starvs­lestri, ikki hava røttu fak­ligu førleikarnar ella ikki “duga” at arbeiða, tí tað er ymiskt, hvussu fólk læra á besta hátt. Tó er tað ikki verri at hava royndir frá arbeiðsmarknaðinum, tí tað kann geva nakrar fakligar fyri­mun­ir í gerandisdegnum sum les­andi og kann brynja seg til arbeiðsmarknaðin í framtíðini. KOM OG FANGA OKKUM MFS hevur í longri tíð ynskt at varpa ljós á starvslestur og lestrarstørv, herímillum heita á fyritøkur og stovnar um at bjóða fleiri út. Tí skipa vit fyri ráð­stevnu í Keypmannahavn leyg­ardagin 21. apríl á Norð­ur­ atl­antsbryggjuni, við heitinum: »Kom og fanga okkum«. Á ráðstevnuni verður møgu­ leiki hjá tí lesandi at fanga ar­beiðs­ gevarar, ið á ein ella annan hátt hava føroyskt tilknýti. Hetta vil siga bæði úr Føroyum, í Dan­mark og uttan fyri Danmark. Á ráðstevnuni luttaka yvir 20 fyritøkur og stovnar, bæði innan tað almenna og innan privatu vinn­ una. Vit hava lagt okkum eftir at hava okkurt til allar málbólkar, so tann lesandi og arbeiðsgevarin kann fanga tey røttu fólkini. Endamálið við tiltakinum er at lata upp fyri samskifti og sam­ starvi millum lesandi, fyri­tøk­ur og stovnar, ið hava tilknýti til Føroyar og at samantvinna føroysk lesandi í Danmark við ar­beiðsmarknaðin, fyri at tryggja áhald­andi menning og vøkstur í sam­felagnum. Ráðstevnan verður sett av Aksel V. Johannesen, løgmanni, klokk­an 11. Síðan verður møgu­leiki allan dagin at ganga runt og heilsa upp á fyritøkurnar og stov­arnar, ið luttaka á ráð­stevn­uni. Tað verður eisini møguleiki at taka CV myndir, fáa góð ráð um, hvussu tú skrivar CV og um­sókn, og hoyra Elinborg Páls­dótt­ir spæla nøkur løg. Øll sum luttaka hava møgu­leika at vera við í lutakastinum um tvey gávukort á kr 1.500 frá Atlantic Airways og ein flytiplatt frá Posta. Kom á ráðstevnuna 21. apríl á Norðuratlantsbryggjuni og ger vart við teg, og hvør veit – møgu­ liga finnir tú títt dreyma lestr­ arstarv, starvslestur ella íblást­ur til eitt samstarv um eina verk­ætl­an við eina fyritøku. Til ber at lesa meir um tiltakið á Facebook: »Kom og fanga okk­um« og á heimasíðu okkara www.mfs.fo STARVSLESTUR: Starvslestur er ein møguleiki hjá fólki undir hægri lesnaði at royna seg á arbeiðsmarknaðinum í nakrar mánaðir sum ein part av útbúgvingini. Hin starvslesandi arbeiðir vanliga 30-40 tímar um vikuna í 3-6 mánaðir og er vanliga ikki til undirvísing í hesum tíðarskeiði. Sum part av hesum, skal hin lesandi skriva eina frágreiðing í samband við útbúgvingina og fær somuleiðis góðskrivað ECTS. Tann lesandi fær lestrarstuðul, meðan viðkomandi er lesandi, og viðhvørt eina samsýning frá fyritøkuni ella stovninum, har tey eru starvslesandi, vanliga millum kr. 10.000 og kr. 20.000 fyri alt tíðarskeiðið. Lesandi í Danmark kunnu nú eisini fáa kr 3.000 í løn/samsýning um mánaðin við síðuna av SU. LESTRARSTARV: Í einum lestrarstarvi arbeiðir hin lesandi nakrar tímar um vikuna við síðuna av undirvísingini. Tað, sum eyðkennir hesi lestrarstørv er, at tey vanliga fevna um 8-15 tímar um vikuna, og uppgávurnar eru fakliga viðkomandi lesnaðinum. Hetta kann fevna um bæði størri og smærri uppgávur. MFS