týsdagur 9. november 2004síða 18

34 Nr. 214 - 9. november 2004 Nr. 214 - 9. november 2004 35 UTTAN ÚR HEIMI Skonnart var illa hildin Danska sjóferðslustýrið sigur í einari frágreið- ing, at vantandi viðlíka- hald var orsøkin til, at skonnartin "Martha" sakk í Kattegat um nátt- ina tann 11. juli í ár. Vanlukkan kravdi tvey mannalív. Sjóferðslustýrið sigur í frágreiðingini, at skonnartin lak, og at tað var høvuðsorsøkin til vanlukkuna. Skipið lak í fleiri støðum, tí tað var alt ov illa hildið. Men sambært sjóferðslustýri- num gjørdi manningin eisini fleiri mistøk, áðenn skipið sakk. Felagsskapurin, summ eigur skonnartina, á- sannar, at ov lítið varð gjørt við at halda skipið við líka. Vil hava japanar Fyri fyrstu ferð skal guvernørurin í Kali- fornia, Arnold Schwarz- enegger, leiða eina sendinevnd. Hann skal standa á odda fyri einum liði av vinnulívsfólki, sum skulu til Japan. Endamálið við ferðini er at fáa japanar at vísa Kalifornia størri áhuga. Nógvir japanar kenna Schwarzenegger frá filmunum, sum hann hevur spælt, og hesum ætlar guvernørurin at fáa meiri burturúr. Sum skilst ætlar Schwarzen- egger at brúka seg sjálv- an í gamla leiklutinum sum The Terminator í reklamum, sum skulu fáa japanar til Kalifor- nian at ferðast. Japanskar vinnulívs- fyritøkur hava gjørt stór- ar íløgur í Kalifornia, men guvernørurin held- ur, at áhugin kundi verið uppaftur størri, og tí skulu hann og hini í ferðalagnum hitta fleiri japanskar vinnulívs- menn og politikarar á ferðini, skrivar AP. Skráseta skip í Bretlandi Farstad Shipping, sum er størsta reiðaríið í norsku frálandavinnuni, hevur gjørt av at skrá- seta síni skip í Bretlandi, skrivar Aftenposten. Frammanundan hava fleiri av teimum størstu norsku reiðaríunum tikið síni skip úr norsku skipaskrásetingini og skrásett tey í øðrum londum. Leiðslan í Farstad Shipping sigur, at felagið hevur ikki annað í at velja enn at skráseta skipini uttan- lands, tí treytirnar har eru munandi lagaligari enn í Noregi. Fyribils hevur felagið skrásett fimm skip í Bretlandi. Framman undan eru fleiri skip hjá reiðarínum skrásett í Singapore, og leiðslan hevur avgjørt, at í fram- tíðini verða allir nýbyg- ningar skrásettir uttan- lands. Farstad Shipping hev- ur 49 skip, sum eru knýtt at frálandavinnu ymsastaðni kring heim- in. Umleið 12 prosent av umsetninginum er í Noregi. Færri íløgur Í Kina hava myndug- leikarnir gjørt av at avmarka tær almennu íløgurnar til tess at forða fyri, at ov nógv ferð skal koma á búskapin. Í einari røðu leygar- dagin segði varafíggj- armálaráðharin, Lou Ji- wei, at tær almennu íløgurnar hava verið ov stórar. Sambært ráðharr- anum hevur Kina brúkt meiri enn 60 milliardir dollarar til samferðslu- kervið higartil í ár. Verða íløgurnar hjá al- mennum feløgum taldar við, eru almennu íløg- urnar higartil í ár heili 26 prosent størri enn í sama tíðarskeiði í fjør, og tað er alt ov nógv, segði Lou Jiwai. Hann fegnaðist um tann góða búskaparvøksturin í Kina tey seinastu árini, men legði afturat, at myndugleikarnir eiga at ansa eftir, at vøksturin ikki verður ov stórur. Sambært myndugleik- unum í Beijing verður kinesiski útflutningurin 31 prosent størri í ár enn í fjør, men roknað verð- ur við, at vøksturin næsta ár verður beint oman fyri 20 prosent. Men tann veksandi út- flutningurin ger, at innflutningurin veksur eisini skjótt, og tí er tað ikki óhugsandi, at hall verður á handilsjavn- anum næsta ár, skrivar tíðindastovan Bloom- berg. Tær stóru almennu íløgurnar hava eisini gjørt, at Kina hevur hall á fíggjarlógini. Amerikanskir her- yvirmenn siga, at bardagin um irakska býin Falluja kann gerast tann harðasti, sum amerikanskir hermenn hava verið í síðani bardagan um vietnamesiska býin Hue í 1968 Irak Árni Joensen fartekst@mail.dk Í 1968 eydnaðist tað ameri- kanska herinum at taka býin Hue aftur frá Vietcong og norðurvietnamesiskum hermonnum. Men bardagin var harður og kostaði nógvum amerikonskum hermonnumm lívið. Gjáramorgunin lupu amerikanskir og irakskir hermenn á irakska býin Falluja, har mótstøðumenn hava hildið til seinastu mánaðarnar. Umleið 20.000 hermenn eru við í álopinum, og amerikanar- arnir halda, at mótstøðu- menninir eru umleið 5.000 í tali. ST hevur ávarað USA og iraksku stjórnina ímóti at leypa á býin, tí vandi er fyri, at nógv sivilfólk fara at lata lív, men sambæt amerikonsku herleiðsluni eru tey flestu sivilfólkini flýdd úr býnum. Undantaksstøða Sunnudagin kunngjørdi irakski forsætisráðharrin, Iyad Allawi, at stjórnin hevði gjørt av at lýsa alt landið við undantak av tí kurdiska økinum í undan- taksstøðu. Hann segði av- gerðina vera neyðuga, skal tað eydnast at skipa fyri vali í landinum í januar sum ætlað. Norski serfrøðingurin Henrik Thune væntar ikki, at undantaksstøðan fer at gera enda á ófriðinum í Irak. Hann vísir á, at mót- støðan imóti hersetingar- valdinum og stjórnini í Bagdad hevur ongantíð verið so væl skipað sum nú. Samstundis er tað greitt, at mótstøðumenninir hava gjørt at gera seg inn á iraksku myndugleikarnar heldur enn amerikonsku hermenninar, sigur hann. Um vikuskiftið lótu minst 21 irakskir løgreglu- menn lív, tá mótstøðumenn lupu á eina løgreglustøð nærhendis býnum Ramadi, og í býnum Haqlaniya doyði ein løgregluovasti av einari bumbu.Stutt eftir brast ein bumba uttan fyri húsini hjá fíggjar- málaráðharranum, og í Bagdad doyðu tveir amerikanskir hermenn, tá ein bumba brast har. Nakað norðan fyri Bagdad fann løgreglan líkini av tveimum monnum, sum høvdu ar- beitt fyri amerikanska her- in. – Í fjør bleiv sagt, at eingin hevði tamarhald á støðuni í Irak, tí minst 20 álop vóru hvønn einasta dag: Nú eru álopini umleið 80 um dagin, sigur Henrik Thune við Dagsavisen. Hann væntar ikki, at tað ber til at fáa eina politiska loysn í Irak, fyrr enn ameri- kanararnir boða frá, at teir eru sinnaðir at taka seg úr landinum. Maðurin, sum setti bilin á jarnbreytina ímillum London og Plymmouth, gjørdi onga roynd at sleppa burtur, tá tokið kom TOKVANLUKKA Árni Joensen fartekst@mail.dk Førarin á snartokinum ímillum London og Ply- mouth hevði ongan møgu- leika at steðga, tá tokið sunnukvøldið rendi á ein bil, sum stóð mitt á jarn- breytini. Umleið 300 fólk vóru í tokinum, og sjey teirra doyðu. Teirra millum var tokførarin. Umleið 60 onur máttu á sjúkrahús. Men hví stóð bilurin á jarnbreytini? Bretska løg- reglan vildi ikki svara spurninginum í gjár, men ein løgreglumaður, sum sá tilburðin, greiddi fjølmiðl- unum frá, at maðurin í bilinum gjørdi onga roynd at sleppa burtur, tá tokið kom. – Eg helt, at bilurin var á veg yvir um jarnbreytina, men brádliga steðgaði hann á sjálvari breytini. So fóru bummarnir niður, tí at eitt tok var á veg, men maðurin varð sitandi í bilinum, og lítla løtu seinni rendi tokið á bilin við 160 kilometra ferð, segði løgreglumað-ur- in. Stoyturin var so harður, at fleiri tokvognar fóru av jarnbreytini. Í Bretlandi hava fólk leingi kravt, at vegirnir við jarnbreytirnar verða broytt- ir, so fólk sleppa frá at koyra tvørtur um tær jarn- breytirnar, sum tey stóru snartokini brúka. Kann vera størsti bardagin síðani Vietnam-kríggið Sjálvmorð helst orsøk til tokvanlukku Maðurin í hesum bilinum gjørdi onga roynd at sleppa burtur, tá snartokið úr London kom ímóti honum við 160 kilometra ferð Mynd: Reuters VIÐMERKINGAR Eyðun Mohr Viderø valevni á lista A Uttan iva vilja øll síni heimbygd tað besta, og í hesum døgum bjóða val- evni seg fram til komandi kommunustýrisval. Á Sandi hava vit á lista A gjørt eina valskrá/arbeiðs- ætlan, ið ikki bert er eitt hugskot, men sum vit veru- liga ynskja at fremja í verki! Við tað, at ein bygd sum Sandur fíggjarliga er rættu- liga nær tengd at vinnu- møguleikunum á staðnum, so er eyðsæð, at sera um- ráðandi er, at umstøðurnar á havnaøkinum eru nøkt- andi, men her vænta bæði liðugtgerð av sjálvari nýggju havnini, og ábøtur á keiøkið uppi á landi, serliga við flakavirkið. Vinnan skapar inntøku, og ikki fyrr tað er í lagi, kunnu vit seta tiltøk í verk uppi á landi til frama fyri fólkið á stað- num! Tá inntøkumøguleikarnir eru til staðar, kunnu vit gera onnur tiltøk til frama fyri borgararnar. Her verð- ur, sum støðan er í løtuni, serliga hugsað um kloak- viðurskiftini, um skúla- viðurskiftini hjá smærru børnunum, og um um- hvørvið annars, við atlitið til okkara sermerktu vøkru náttúru so sum Sandsvatn v.m. Síðani koma umstøður- nar til trivna hjá okkara uppvaksandi ættarliði, og tí verður neyðugt at útbyggja Sandoyar Meginskúla við eini ítróttarhøll. Men ein fyritreyt fyri øll- um ynskjunum er, at kommunustýrið førir ein neyvan og skinsaman fíggj- arpolitikk, og tað er aðal- mál okkara á lista A. Fyri at náa hesum biðja vit um tykkara stuðul á valdegnum 9. nov.! Heðin Zachariasen valevni Eg bjóði meg fram at skipa og reka nýggju Sunda Kommunu og vil virka fyri: • at peningurin hjá borgararunum verður væl umsitin • at okkara kommuna altíð verður rikin væl fíggjarliga • at okkara útbyggingar verða raðfestar inn í framtíðina • at skapa bestu karmar fyri vinnuna í komm- ununi • at grundstykkir verða tøk í øllum bygdunum í kommununi • at ansingarpláss altíð eru til tey smáu • at børnini fáa bestu skúlaumstøður • at børn við breki fáa ta hjálp, ið er neyðug • at skapa bestu karmar fyri ungdómin • at umstøðurnar hjá teimum gomlu altíð verða tær bestu • at alternativir íbúðar- møguleikar finnast í kommununi Latið okkum í felag út- byggja og menna okkara kommunu. Vit hava nærum óteljandi møgu- leikar, og tað er sera umráðandi at vit byrja rætt. Góði veljari! Eg vil vísa ábyrgd og álit! Far tí á val og set X við Heðin Zachariasen á lista C. Gott val! Bjarti Mohr býráðslimur, Fólkaflokkurin Góði borgari í Tórs- havnar Kommunu. Tað er ógvuliga um- ráðandi at tú fer á val í dag og verður við til at velja komandi Býráð í Føroya stórstu komm- unu. Tað er nevnliga soleiðis at bert vit her í kommununi kunnu skapa okkara egna lívs- grundarlag. Eingin ann- ar kemur og ger tað fyri okkum. Vit hava eitt gott og sterkt vinnulív sum skapar arbeiðspláss hvønn einasta dag. Vit hava ein góðan almenn- an sektor sum eisini skapar arbeiðspláss til fleiri fólk bæði innanfyri og uttanfyri kommun- una. Vit hava góðar sosialar karmar fyri tey sum hava hjálp fyri neyðini. Ikki alt er loyst enn á hesum øki. Men við felagsarbeiði og áræði vil Tórshavnar Kommuna megna at loysa flestar av hesum uppgávum. Hugsa um at 40% av Føroya fólki býr í Tórs- havnar Kommunu. Hugsa um hvørjar møguleikar hetta gevur fyri virksemi, lívsinni- haldi og møguleikum fyri teg og børn tíni. Lat Tórshavnar Kommunu vera mið- depilin og kraftsentrið í Føroyum. Seti X við lista A - Fólkaflokkin Kaj Leo Johannesen Sambandsflokkurin Tað eru mangir føroyingar sum eru ikki sørt ørkyml- aðir av øllum hesum nýggja sum floymir inn yvir land okkara, bæði tá talan er um nýggja tøkni og um broyt- ingar í okkara nærum- hvørvi, sum við breiðbandi og elektroniskum pen-inga- flytingum eru vorðin ein stórur partur av heiminum. Ein av nýggju avbjóðing- unum er Evropa. Tað er upp til okkum sjálvi hvussu vit velja at síggja hesar av- bjóðingar, og vit kunnu ikki venda teimum bakið. Fyri at skapa framhaldandi bú- skaparvøkstur og vælferð, so metir Sambands- flokkurin at vit skulu síggja hetta rákið sum eina spenn- andi avbjóðing, sum, um vit brúka hana rætt, verður grundarsteinurin undir einum framtíðar vælferðar- samfelagi. Higartil hava føroyingar sett seg sjálvar uttanfyri Evropa, við tí úrsliti, at vit eru í ferð við at avreiða øll arbeiðspláss í fiskivinnuni til ES. Um vit bara tosa um hvørjar hóttanir tann nýggja tíðin ber við sær, so koma vit framhaldandi at standa eftir sum eitt fjar- skotið tilafturskomið land. Vit mugu ongantíð ov skjótt brynja okkum út til eina globala kapping í vinnulívinum, sum ongan- tíð fyrr hevur verði. Tað er ábyrgdin hjá teimum sum siga nei til samstarv, eisini at vísa á gongdar leiðir, hvussu vit kunnu skipa okkara samfelag uttanfyri Evropa. Sambandsflokkurin metir at tann besti vegurin til framburð er at stimbra alla frælsa kapping í vinnu- lívinum, og at sleppa av við øll monopolir og duopolir sum tíanverri hótta kost- naðarstøði í øllum heimsins samfeløgum í dag. Samstarv er vegurin fram. Kommunustýrisvalið á Sandi VAL04 Globaliseringin ein spennandi avbjóðing fyri Sambandsflokkin VAL04 Jónas Johnsson Valevni Sjálvstýrisfloksins Vit skulu stuðla teimum, ið vilja vera um síni, tá støðan krevur tað. Góð heimarøkt er alneyðug. Men bert at fáa tann liggjandi upp at sita, eta, og so er liðugt, er alt ov lítið fyri fleiri. Tey stirvna óneyðugt. Og rørsluliga órøktin verður ein ónd rás, sum so aftur niðurpínir og krevur meira seinni! Hetta skal ikki lastast heilsuhjálparunum, sum gera eitt megnar arbeiði, men teirra tíð verður avsett við minuttum. Mítt hjartamál er, at fyribyrgjandi-, røktandi- og afturvinnandi førleikahjálp verður verksett til tey óhjálpnu heima. Hesi ringast forsømdu, ið ikki klára nakað sjálv. Stovnur til uppvenjingar uttanfyri sjúkrahús, til tey frægari stillaðu, ynskist sjálvandi eisini. Hann eigur komm- una okkara at gera skjótast. Tað skal verða eitt tilboð til øll, alt eftir teirra før- leika, og áðrenn støðan versnar so nógv, at ikki vendist aftur. At hetta treingir til í ólukkumát, tað kenni eg til frá mínum arbeiði. Fysioterapeutisk- og onnur uppvenjing í heimunum er sera illa stødd sammett við grannatjóðir- nar. Hesum vil eg sjálvandi arbeiða fyri við lív og sál, men ávirkanin er lítil og ongin uttan fyri býráðið. Eru tað ikki onnur, ið eisini vilja styðja hesum? Sigið tað so við atkvøðuni tann 9.! Ætlanin er at leggja eldraøkið út. Men tað er áðrenn eldraøkið er lagt út, at vit skulu tryggja, at broytingin gevur batar. Tey eldru fylla mest millum tey forsømdu. Landsstýrið skal áhaldandi minnast á at lógartryggja, at ongin frá tí minstu kommununi til Tórshavnar Kommunu, verður við sviðið soð. Men bert at vóna, at alt skal verða betur, er ikki nokk. Tað er óvanliga góð- trúgvin persónur, sum velur sama persón og flokk aftur, sum í býráði próvfast ikki megnaði nakað fyri hettar nógv forsømda øki. Vel tú heldur títt umboð úr Sjálvstýrisflokkinum. Vit vilja í verki hjálpa okk- ara forsømdu. Og síðani er tað so nógv annað gott, sum vit eisini vilja, men tað er ongin orsøk at yvirbjóða. Gott val øll somul og setið tí krossin við D Tey forsømdu VAL04 Nýggj kommuna - nýggir møguleikar VAL04 Far á val í dag VAL04 C M Y K 35 34