hósdagur 3. mai 2018síða 12

FRÍGGJADAGUR 5. MAI 2018 SOSIALURIN 50 12 Sjúkrahús og álit TEMA: Sjúkrahús og álit HALLUR AV RANA HALLUR@SOSIALURIN.FO E g kann ikki siga, at mínir starvsfelagar í Føroyum ikki halda sama støði sum mínir starvsfelagar í Keyp­mannahavn. Tað kann eg ikki, tí tað kenni eg einki til. Fyri mítt viðkomandi havi eg onga fatan av, at ein danskur yvirlækni skal duga betri enn eg. Tað sigur Pál Weihe, formaður fyri Læknafelag Føroya, tá ið hann verður spurdur, um tað er nøkur orsøk hjá føroyskum sjúklingum at hava minni álit á viðgerðina í føroyskum sjúkrahúsum enn aðra­ staðni. Kanningin sum Fríði í Geil Jen­ sen, Marie Lundby Spang Gård og Sophie Amalie Lykke Poulsen hava latið úr hondum vísir annars, at meðan 73 prosent av sjúklingum, ið verða sendir uttanlands til viðgerðar, hava stórt álit á út­lendsku sjúkrahúsini, so eru tað einans 30 prosent av teimum, ið hava stórt álit á føroysku sjúkra­húsini. Ónøgdin takast í álvara Men hóast formaðurin í Lækna­ felagnum er ósamndur við teim­ um, ið ikki hava álit á føroyska sjúkra­húsverkið, so ger hann tað púra greitt, at ónøgdin má takast í álvara. - Bara tað, at tað eru nøkur, ið eru ónøgd, er nakað, ið vit eiga at taka í álvara. Bæði sum læknar, men eisini sum heilsumyndugleikar, sigur Pál Weihe. Seinnu árini hevur Pál Weihe javnan verið frammi í almenna kjakinum og víst á, at føroyska heilsu­verkið manglar fígging og serlæknar. Tað at fólk nú ikki hava álit á føroyska sjúkrahúsverkið, metir hann, er ein avleiðing av teim­um manglum, ið hann so mangan hevur víst á. - Eg havi víst á, at tað mangla 50 serlæknar og 300 milliónir í játtan. Tá man hevur ein slíkan mangul, so skulu teir fáu læknarnir, ið eru her, klára alt. So tað kann vera, at nakrir sjúk­lingar uppliva, at læknin ikki megnar nóg væl at samskifta, tí teir skulu gera alt, sigur Pál Weihe. Tvær mentanir Manglandi samskifti millum før­ oysku sjúkrahúsini og útlendsku sjúkrahúsini er eisini ein trupul­ leiki, ið kanningin varpar ljós á. Víst verður á, at helmingurin av sjúklingunum meta ikki, at sam­ skiftið millum sjúkrahúsini er nóg gott, og mangan føla sjúklingarnir, at tey sjálvi muga taka ábyrgd fyri viðgerðina, tí kunningin fylgir ikki við. Her vísir Pál Weihe á, at tað er ikki óvanligt, at trupulleikar stand­ast av, at fólk verða viðgjørd á tveim­um ymiskum sjúkrahúsum. - Tað er altíð trupult, tá man flytur fólk millum tvær skipanir ella mentanir. Landssjúkrahúsið er grund­að á eina føroyska mentan, har man snakkar á føroyskum og er meira varin við hvat man sigur. Á Ríkissjúkrahúsinum er ein mentan, har man sigur tingini øðrvísi. Vit muga bara staðfesta, at hendan kanningin vísir, at tey flestu sum svara eru meira nøgd við danska mátan. Fleiri serfrøðingar Formaðurin í Læknafelagnum vísir eisini á, at ein týðandi mun­ ur á føroyska og danska sjúkra­ hús­verkunum er, at tað eru fleiri ser­frøðingar í tí danska. Tí uppliva fólk eisini, at tá tey koma til ein lækna, so hevur viðkomandi um­ fatandi vitan um júst teirra sjúku. - Tá tú møtir einum slíkum ser­frøðingi, so er tað klárt, at við­ komandi kemur at orða seg so­ leiðis, at aðrir starvsfelagar, ið hava eina breiðari vitan, ikki eru líka góðir, sigur Pál Weihe, áðrenn hann leggur afturat. - Men man skal ikki gloyma, at orsøkin til, at viðkomandi er komin niður í viðgerð, er tí tann diagonostiska prossessin í Før­ oy­um er komin til tað, at ein ser­ frøð­ingur skal hyggja nærri upp á sjúklingin og møguliga fremja við­gerðina, Ein millummann Pál Weihe hevur sjálvur tvey boð upp á, hvussu tað ber til at loysa trupulleikan við manglandi sam­ skifti millum føroysk og donsk sjúkra­hús. Tað fyrsta er at seta ein millum­mann í starv. - Vit kunna seta onkur køn fólk í starv, sum kenna ta donsku og føroysku skipanina. So kundi við­ komandi gingið runt í donskum deildunum og verið eitt slag av millum­maður. Tá so ymiskir sam­ skiftis trupulleikar eru, so kann viðkomandi, ið kennir til skipan­ irnar, loysa tað upp á eina lítla løtu við at ringja til rætta stað. Hitt boðið er at gera tað lættari hjá føroyskum læknum at fylgja við í viðgerðini hjá føroyskum sjúk­ lingum í Danmark, - Í dag er tað ein trupulleiki, at allir upplýsingar ikki eru tøkir í nútíð og samtíð, men bara aftaná, tá sjúklingurin er komin heim. Í hes­um KT-tíðinum, so hevði tað verið gott, um føroyskir læknar kundu fylgt við sjúklingunum í donsku journalskipanini Cos­mic. So kundu vit fylgt við kann­ing­ unum og viðgerðini av før­oysk­ um sjúklingum og sagt frá, við tí vitan vit hava, nær teir fara skeivt í býnum. Tað er eingin or­søk til, at vit skulu fullkomiliga sleppa sjúklingunum. Vit eru fram­ haldandi teirra heimstaðar heilsu­ verk, vísir Pál Weihe á. Skulu taka ónøgdina í álvara - Bara tað, at tað eru nøkur, ið eru ónøgd, er nakað, ið vit eiga at taka í álvara. Bæði sum læknar, men eisini sum heilsumyndugleikar, sigur Pál Weihe, formaður í Læknafelag Føroya Eg kann ikki siga, at mínir starvsfelagar í Føroyum ikki halda sama støði sum mínir starvsfelagar í Keypmannahavn. Tað kann eg ikki, tí tað kenni eg einki til.