mikudagur 10. november 2004síða 11

20 Nr. 215 - 10. november 2004 Nr. 215 - 10. november 2004 21 Mogens Tilsted Christensen Sognepræst, Nordstrømø prestagjald Jeg er meget ked af, at det har såret nogle få færinger, at jeg som præst har udtalt sig om det amerikanske valg og forsvaret en kristen præsident i USA. Men jeres bekymringer er ganske grundløse. En præst skal jo forkynde det kristne evangelium og kommentere verdens be- givenheder set i det evan- geliske lys. Det var det, jeg gjorde. OG BUSH BLEV I HØJ GRAD GENVALG FOR- DI, HAN ER EN PER- SONLIG KRISTEN. Kære gode færøske sognebørn og venner, jeg holder utroligt meget af jer alle samme, og jeg tror, at I alle ved, at jeg elsker Færø- erne. Lad eftertiden vise, om jeg har ret i min glæde over, at USA genvalgte en mand af en præsident, som så klart turde stå fast på de kristne principper i en tid, hvor mørkemænd og mørkekvinder ligefrem ønsker, at der skal indføres vielser i kirkerne af homo- seksuelle, og hvor visse mennesker endnu ikke har opdaget, at der bliver myr- det alt for mange uskyldige børn i verden (abort). Men samtlige ameri- kanske kristne kirker støtt- ede deres præsident George W. Bush. Selv om John Kerry var katolik og tidlig- ere messedreng, så opford- rede den katolske kirke deres kirkegængere at stemme på Bush også, fordi han så klart stod for de kristne principper. Det var amerikanerne, der skulle stemme om deres præsident, og for så vidt kan vi måske være lige glade. Men ethvert kristenmen- neske i verden kan kun og bør juble over, at ameri- kanerne som den frie ver- dens lokomotivfører så suverænt genvalgte deres genfødte kristne præsident. Verden blev bedre for fire år siden, da det ameri- kanske folk valgte den præ- sident, der skabte sikker- hed for USA og en bedre verden for de øvrige mu- hamedaner-vildførte na- tioner, og som foreløbig har fældet talebanforbryderne i Afghanistan og den store stygge Saddam i hullet i Irak samt hjulpet Israel til en nogenlunde værdig til- stand efter alle de selv- mordsangreb, der har fun- det sted i Israel. Glem ikke kære venner, at USA den 11. september 2001 også blev angrebet af selvmordterrorister, hvis mål udover World Trade Centers ødelæggelse også var Det Hvide Hus og FBI´s/CIA´s hovedkontor. Glem heller ikke, at de hellige muhamedanske krigere har erklæret demo- kratiet for »Hellig Krig«. Glem heller ikke, at Israel er det eneste demo- krati i Mellemøsten. Glem heller ikke, at Fær- øerne, når det kommer til stykket er en god kristen nation, som har en særdeles human lovgivning omkring barnemordene, som ganske enkelt ikke er tilladt sådan uden videre her på Færøer- ne, hvor der skal være væ- sentlige grunde til stede, før man lader en kvinde ud- sætte sig selv for både fy- siske og psykiske overgreb ved at fjerne hendes barn inde i hendes egen mave. Når det kommer til styk- ket, så vil eftertiden indse, at George W. Bush er vor tids ≈Winston Churchill≈, som nemlig var den stats- mand, som også turde ud- rydde det onde i verden. Glem heller ikke, at jeg om nogen danskere kan være det er en færing »Ich bin ein færing«. Ref. Artikel fra slutnin- gen af oktober: Ein Færing! Løsning fra Løsning √ bist du ein Færing? Sognepræst Henrik Høj- lund fra Løsning har måske løsningen! Kan man løse sam- fundsbånd til Færøerne? Således spørger sogne- præst Henrik Højlund fre- dag 22-10 i Kristeligt Dag- blad under overskriften "Ich bin ein Færing!" Link: http://www.kristeligt- dagblad.dk/debat/artikel:ai d=231291 Der er nok mange, der kunne tænke sig at løse samfundsbånd til Færøer- ne. Mennesker kan løse sognebånd, så de principielt tilhører et andet sogn - eller en anden præst inden for folkekirken. Men kan man også løse samfundsbånd? Ja absolut. Åndeligt set kan man sagtens være en færing - og med god grund, skulle jeg hilse at sige. Færinger er overalt i de kirkesamfund, hvor ordet forkyndes både i Danmark, Norge, Island og på Fær- øerne. Og jeg kan med sikker- hed også tilføje, at de har et ganske anderledes kærligt og menneskeværdigt for- hold til andre mennesker og livet, end det officielle EU- familiære Danmark har. Det gælder principielt også angående abort, homoseksualitet og kristen- dom. Færinger mønstrer 5 gange så mange kirkegæn- gere i forhold til indbygg- erantallet, end Danmark gør i gennemsnit. Færinger lever 2 år længere i gennemsnit, end danskere gør. Færinger myrder ikke små børn i flæng. De føder dem normalt og tager sig af dem. Enhver kan blive ein »Færing« hvor de end bor! At være ein »Færing« er at leve Gud nær. Derfor er min opfordring her før valgdagen: Stem på »ein Færing« √ altså i ordets betydning √ en kristen politiker. Stem på »Ein Færing«! Rúni Nielsen Landsnevndarlimur í Unga Tjóðveldinum Sóknast hevur í seinast- uni verið eftir leiklutinum hjá Unga Tjóðveldinum í trætumálinum millum tingmenn floksins og onnur. Sum so tíðum áður nevnt, eru Tjóðveldis- flokkurin og Unga Tjóð- veldið ikki júst hitt sama. Tjóðveldisflokkurin er ein politiskur flokkur við stevnu í fólkaviljanum frá 1946. Tjóðveldisflokkurin hevur 8 umdømisvaldar tingmenn í Føroya Løg- tingið, umframt eitt umboð sitandi í Danska Fólkating- inum. Tjóðveldisflokkurin stendur til svars fyri ting- monnum og limum sínum - og øvugt. Unga Tjóðveldið er felag teirra ungu, ið fylkjast á frælsisleið. Unga Tjóð- veldið er ein rørsla, sum byggir á fólkaviljan frá fólkaatkvøðuni 14. sep- tember 1946. Unga Tjóð- veldið er ikki nakar polit- iskur flokkur, og limaskap- ur í Unga Tjóðveldinum er ikki neyðugur felagsnevn- ari fyri limaskapi í Tjóð- veldisflokkinum. Unga Tjóðveldið stendur ikki til svars fyri Tjóðveldisflokk- inum, og Tjóðveldis-flokk- urin stendur ikki til svars fyri Unga Tjóðveldið. Av hesum hevur Unga Tjóðveldið ikki vilja tikið lut í villuvavstrinum av ákærum, politiskum og per- sónligum brigsli, fyri- og ímótilesarabrøvum og stingandi greinum og út- søgnum í bløðum og loft- miðlum. Unga Tjóðveldið er, sum áður sagt, felag teirra ungu sum fylkjast á frælsisleið, og taka tí ikki lut í nøkrum, sum kann spjaða frælsis- rørsluna. Vit fylkjast á frælsisleið Niels Juel Arge Hoyvík Leiðarin í Dimmalætt- ing hósdagin vil vera við, at Tjóðveldisflokk- inum væntar hugmynda- frøði/ideologi. At einki meira er hjá flokkinum at stríðast fyri, tí full- veldiskósin frá 98 ikki á hesum sinni bar á mál, og at ósemjurnar í flokk- in prógva, at ballið er buið. Eg meini tað. So hevur man eisini hoyrt tað - frá sambandsflokk- inum, tann flokkurin í Føroyum, ið man hava minst upp á seg ideo- logiskt. Tó sagt við tí fyritreyt, at íhald og aft- urhald ikki verða rokn- aði sum ideologi. Og fyri líkasum at gera eitt elegant sveiggj við halanum, dregur leiðarin býráðspolitikkin hjá Tjóðveldisflokkinum upp í. Sambært leiðaran- um - sum Ingi Samuel- sen, blaðstjóri, mær kunnugt plagar at skriva - eigur Tjóðveldisflokk- urin ikki at bjóða seg fram til eitt kommunu- stýrisval, tí tað í løtuni er ófriðarligt innanfloks, og tí at flokkurin onga hugmyndafrøði skal hava. Makan til skvaldur kann man ikki lesa aðra- staðni enn í leiðaranum í Dimmu, og man má bara staðfesta, at á leiðara- rókini á Dimmu trívist framvegis hetta ófatu- liga treiska afturhalds- sinnaða sambandslyndi í besta velgående. Sambandsfólk vóna helst í hesum døgum, at man um skamma stunda sleppur at skriva nekro- login um Tjóðveldis- flokkin - tí at ein ósemja í floksleiðsluni er løgd víðopin fyri almenning- in. Fyri eina ordans skuld skal tó sigast, at tað ikki er serliga virði- ligt fyri flokkin at varpa slíkar tápuligar ósemjur út um allar geilar. Taktist er tað púra burtur úr vón og viti, men soleiðis hava nú onkrir persónar valt at avgreiða sínar ósemjur. Tað er torført at tiga við afturvirkandi megi og enn torførari, tá tað er fest á alment pappír. Men harífrá og til at avskriva ein heilan politiskan flokk, veit sjálvt blaðstjórin á Dimmu er ein tápulig niðurstøða. Tað verður neyvan innihaldið í ein- um leiðara í Dimma- lætting, sum ger av við Tjóðveldisflokkin. Hugmyndafrøði ella ei; tað er uttan iva nyttuleyst at kjakast við Dimmustjórar um tað. Sannføringin er jú grót- sambondsk. Men teir kunnu klikkja seg inn á stevnu og stevnumið Tjóðveldsiflokins á www.tjodveldi.fo. Heilt so fáfongd og mangul- full, sum Dimmuleiðsl- an ger hana til, eru tey sjálvandi ikki. At enda átti tað verið nóg mikið at staðfest nakrar fáar óreingiligar sambandskar sannleikar, bara fyri at vísa á, hvussu tvørur og aftur- haldssinnaður Sam- bandsflokkurin hevur verið gjøgnum tíðirnar: Merkið varð ynskt, har piparið grør ("Hvat er galið við Dannebrog?"). Fiskimarkið vildi man ikki hava víðkað ("Hinar tjóðirnar fara at isolera Føroyar!"). Ráevnini í undirgrundini vildi man ikki hava ræðið á ("Tað er at siga Ríkisfelags- skapin upp!"). Og tá havi eg ikki nevnt før- oyska málið ("Vit vilja hava danskt sum 1. mál!"). Hevði Sam- bandsflokkurin havt makt, sum hann hevur havt akt, var Føroyar framvegis eitt danskt amt ("Danmark er et dejligt land!" - eg eri samdur). Vorðið sum hugmyndafrøði! Samband við hug- myndafrøði ynskist VIÐMERKINGAR Kanska eitt sindur komiskt, men kortini so markleyst irriter- andi, at orðið skiljing av fiski á landi og skiljing umborð á skipum í greinini í blaðnum í gjár í fleiri førum er komið skeivt fyri. Tískil eru eisini orð løgd ávísum persónum í munnin, sum ikki samsvara við tað, teir vildu siga og søgdu SKILJING AV FISKI Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Vit venda aftur til ráðstevn- una, sum Føroya Banki skipaði fyri fríggjadagin á Hotel Føroyum, har kjakið eftir framløgurnar serliga snúði seg um skiljing av fiski. Í sonevnda "fiskapakkan- um" hjá landsstýrismann- inum í fiskivinnumálum, Bjørn Kalsø, er ætlanin at strika kravið um, at bara føroyingar og føroysk feløg kunnu bjóða á uppboðssølu í Føroyum. Hetta merkir, at útlendingar í framtíðini eisini skulu kunna bjóða upp á fisk í Føroyum. Málið er, at størri kapping skal verða um fiskin. Landsstýrismaðurin ætlar eisini, at fiskur, sum verður boðin út, skal verða stødd- arskildur frá 1. apríl 2005 at rokna, upsin tó frá 1. sep- tember 2005. Somuleiðis ætlar landsstýrismaðurin, at allur fiskur skal góðsku- metast frá 1. september 2006 at rokna. Bjørn Kalsø leggur dent á, at enn hevur "fiska-pakk- in" ikki verið til hoyringar hjá vinnuni, og tí er ikki vist, at hann verður gjøg- numførdur júst soleiðis, sum hann fyriliggur í dag. – Vit fara ikki at leggja okkum út í, hvar fiskurin verður støddarskildur, áðrenn hann verður bjóð- aður út – antin tað verður umborð ella í landi. Hetta verður upp til vinnuna sjálva at avgera, sigur hann. Misskiljing Undirritaði noyðist at við- ganga, at nakrir av teimum, sum úttalaðu seg á ráð- stevnuni hjá Føroya Banka um skiljing, eru misskiltir – á tann hátt, at bland er komið í um skiljing sum heild og skiljing umborð á skipum og bátum. Málið hjá landsstýris- manninum snýr seg um støddarskiljing sum heild – tað, at fiskurin verður støddarskildur, áðrenn hann verður boðin út. Í kjakinum, sum var á ráðstevnuni, tosaðu nakrir vinnulívsmenn um skiljing sum heild – og aðrir tosaðu um skiljing umborð. Árni Joensen er formað- ur í ráfiskaseljarafelagnum. Í nevndu grein varð hann endurgivin fyri at siga, at skiljing umborð verður ein "niðurflokking" av fiskin- um. Hetta er ikki rætt. Tað, sum hann sipaði til, er, at tað er ein niðurflokking, um fiskur, sum er einar 8- 10 dagar gamal, verður stoyttur úr kassunum á eini landingarmiðstøð og skild- ur umaftur, tí hetta fer so illa við fiskinum. Jóhannes Olsen, stjóri á P/F Snodd, varð eisini end- urgivin fyri at siga, at myndugleikarnir eiga ikki at seta lóg ella kunngerðir í verk sum krevja, at fiskurin verður skildur umborð. Endurgevingin er røtt, men orðið "umborð" skuldi ikki vera við, tí hetta snýr seg sum nevnt um stødd- arskiljing sum heild. Eg eri ógvuliga harmur um, at eg í endurgevingini ikki nýtti orðið støddar- skiljing "generelt" – og uttan at hefta meg við, um talan er í landi ella umborð á skipi. Hetta er eitt eymt mál millum ráfiskaseljarar og keyparar, og tí er tað tvífalt so keðiligt, at eg hesaferð ikki ansaði betur eftir. Men rætt skal vera rætt; tað vóru eisini teir, sum í kjakinum burtur av tosaðu um støddarskiljing av fiski umborð. Eg biði tykkum, eg gjørdi órætt, halda mær til góðar. Skiljing og misskiljing Handilsstongsu l móti Somalia Gongst, sum Løgting- ið ætlar, verður bannað føroyingum eitt nú at selja afrikanska land- inum, Somalia, vápn. Í løtuni liggur eitt lógaruppskot í Ting- inum, sum leggur upp til handilslig revsiti- ltøk móti Somalia. Ætlandi verður upp- skotið endaliga sam- tykt mikudagin. Fyrsta grein í upp- skotinum sigur m.a., at tað er bannað at selja ella at royna at selja, avhenda, flyta ella á annan hátt at veita Somaliu vápn og hern- aðarútbúnað umframt ein og hvønn líknandi útbúnað. Eisini er bannað at selja lóður, hernaðarakfør og her- naðarútgerð, hálv- hernaðarliga útgerð og eykalutir til nevndu hesar lutir. Tað er danska uttan- ríkisráðið, sum um- vegis ríkisumboðs- mannin í Føroyum hevur heitt á Løg- mansskrivstovuna um at skipa so fyri, at Før- oyar fremja ávís hand- ilstiltøk ímóti So- maliu, samsvarandi eini samtykt hjá Trygdarráði Sameindu Tjóða, skrivar heima- síðan hjá Sparikassan- um. Orsøkin til revsitil- tøkini er drúgva vápn- aða stríðið í afrikanska landinum. Kaupthing víðkar í Noreg Tað er ikki bara her heima, at íslenski bankin Kaupthing merkist í fíggjarheim- inum. Sambart norska Aftenposten, so eru Kaupthing og Islands- bankin av álvara á veg inn á norska mark- naðin. Teir hava báðir longu framt minni keyp at norskum fíggjarfyritokum sein- asta árið, og Islands- bankin er júst við at yvirtaka KredittBank- an, sum heldur til í Alesund okinum. Kaupthing Bank, sum sambart Financial Times er skjótast vaks- andi bankin í heimin- um, hevur fingið 5,1 miliard í nýggjum kapitali, og víðkan av virkseminum í Norra er ovast á ynskilistan- um hjá leiðsluni. – Vit ynskja somu stóðu á norska marknaðinum, eftir trimum til fimm árum, sum vit hava í Svoríki og Danmark‰ sigur stjórin fyri Kaup- thing samtakið, Hreid- ar Mar Sigurdsson. -tn Krúnborg lastar nú 3200 tons Kombineraða nóta- skipið og trolarin, Krúnborg, er komin aftur av Gryfia- Skipasmiðjuni í Pólandi, har skipið er longt við 7,8 metrum FISKIVINNA Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Petur H. Jacobsen, reiðari, sigur, at Krúnborg nú er til- samans 82,05 metrar long og 14 metrar breið. – Fyri leingjanina lastaði skipið 2500 tons, men nú vænta teir, at skipið lastar heili 3.200 tons, sigur hann. Krúnborg telist við hes- um millum størstu skip av hesum slagi í Norðurat- lantarhavinum. Reiðarin sigur, at skipið hevur verið úr vinnu í ein- ans tveir mánaðir, og hann er ovfarin av, hvussu skjótt ein slík leingjan kann lata seg gera. - Sambært ætlanini skuldi skipið enntá verða liðugt innan seks vikur, men tann ætlanin helt so ikki heilt. Hann sigur, at pólend- ingar hava bygt sektiónina, meðan Krúnborg hevur verið í vinnu, og tá ið sektiónin var liðug, fór skipið til Pólands. Petur sigur, at Krúnborg er kubbað av nakað væl aftanfyri miðjuna á skipin- um, nevniliga har skipið er djúpst, og síðan er sektión- in sett uppí. – Arbeiðið er longt sam- bært krøvum hjá Veritas, og tað merkir, at tað er styrkt, har sektiónin er sett uppí. Skrokkurin til Krúnborg er bygdur á somu skipa- smiðju, har skipið nú er longt. Petur sigur, at teir høvdu trý tilboð uppá leingjan av skipinum. Tvey vóru úr Noregi uppá ávikavist 10 og 13 miljónir, men ar- beiðið, sum nú er gjørt í Pólandi, kostar 7 miljónir krónur. Hann heldur, at hetta er ógvuliga væl sloppið í mun til kapasitetin, sum fæst fyri peningin. Týsnáttina fór skipið aft- ur til fiskiskap. Teir fóru í norskan sjógv á makrel- veiði, har teir hava eini 900 tons eftir av kvotuni. Petur H. Jacobsen veit at siga, at flaggskipið í norska fiskiskipaflotanum, Libas, er 16 metrar breiður og einar 93 metrar langur. - Í dag telist Krúnborg millum størstu skip av hes- um slagi í Norðuratlants- havinum, sigur reiðarin. Nú Krúnborg er longd, telist skipið millum størstu skip av hesum slagi í Norðuratlantshavinum Mynd: Jan Muller C M Y K 21 20