hósdagur 21. juni 2018síða 21

FRÍGGJADAGUR 22. JUNI 2018 SOSIALURIN 70 21 Hiti og orka til SEV og fjarhita Nýggja biogassverkið fer at veita hita til 400 húsarhald og streym til 1900 ÁRNI GREGERSEN E itt av endamálunum við at byggja eitt biogass­verk er at fáa nyttu úr ym­ iskum, sum annars verður roknað sum avfall í samfelagnum. Soleiðis eisini í hesum føri, har nýggja verkið á Skarðshjalla skal lata hita til Fjarhitafelagið í Havn og orku til SEV. Verkið verður knýtt til SEV og Fjarhitafelagið, so tað kann lata hita og orku, sum fæst úr burt­ urkastinum til bæði enda­málini. Avtala er undirskrivað og Suni Jacobsen, formaður í nevndini í Fjarhitafelag, sigur, at tá ið kaldast er, fer felagið at keypa orku frá nýggja verkinum. -Vit rokna við, at kunna hita eini 400 hús upp við hitanum av Skarðhjalla. Tað vil siga, at í Havn sleppa vit undan eini 400 skor­ steinum afturat. Hann sigur, at tey hava avtalað við nýggja verkið, at prísurin tey keypa hitan fyri, verður settur eftir galdandi oljuprísum. -Vit halda, at talan er um eina góða avtalu, sum gagnar øllum samfelagnum. SEV SEV fer eisini at keypa frá nýggja verkinum. Mett verður, at talan verður um orku og streym til 1900 húsarhald. -Vit halda avgjørt, at hetta er við at hjálpa okkum móti mál­ inum um at gera Føroyar sjálv­ ber­andi við orku á landi í 2030, sig­ur John Zakariassen, stýris­ for­maður í SEV Umframt at orka og hiti verður gagnnýtt á ein burðardyggan hátt, so hevu rverkið eisini aðrar fyri­munir. Úr teimum umleið 50.000 tons­ um av mykju og avfalli úr laksa­ vinnuni, fara at fáast 2,3 milljónir rúmmetrar av gass. Verkið fer eisini at hava við sær, at útlátið hjá alivinnuni fer at vera 11.000 tons minni enn annars og harafturat fáa bøndurnir um 40.000 tons av góðum og virðis­ mikl­um tøðum til føroyska land­ búnaðin. Samanrenningin millum mykju og aling gevur tøð Føroysku bøndurnir fáa stóra nyttu av nýggja biogassverkinum, sum verður bygt á Skarðshjalla ÁRNI GREGERSEN A t arbeiða burðardygt við øllum sum skal selj­ast, hevur roisa­ stór­an týdn­ing í dag. Keyparar og íleggjarar vísa alla tíðina á, hvussu nógv tað hevur at siga fyri tey at burðardygd verður sett í hásæti í vinnulívinum. Hettta vita føroysku alifyri­ tøk­urnar væl og tí verður arbeitt við at gera alt so burðardygt, sum tilber. Bakkafrost byggir eina stóra smoltstøð við Strond. Fyrstu rogn­ ini fóru inn í gjár. Bakkafrost veit, at nýggi framleiðsluhátturin við alingini av nógv størri smolt fer at hava nógv meira avfall við sær. Og tá ið fyritøkan hevur sett sær fyri ikki at dálka firðirnar og í hes­um føri Haraldsund meira, so er neyðgt at finna eina loysn. Úrslitið er biogassverkið, sum verður bygt á Skarðshjalla. Hetta fer at gagna Bakkafrost, men so sanni­liga eisini føroysku bøndr­ un­um, sum fara at lata mykju til verkið. Gomul ætlan Siggert Paurson, bóndi og for­mað­ ur í Bóndafelagnum, hevur longu gjøt avtalu við nýggja verkið um at lata mykju til verkið. Bøndurnir fáa ikki pening fyri mykjuna, men afturfyri fáa teir “avgassað” tøð aftur, sum hava nógv hægri virði enn mykjan ann­ ars hevur. -Ein annar fyrimunur er, at tá ið vit fáa tøðini aftur, so eru tey ríkað við tí, sum kemur úr havinum og tað ger tøðini munandi meira verd, sigur Siggert Paturson. Hann hevur fyri fáum árum síð­ani bygt fjós og longu tá tók hann hædd fyi, at køsturin varð bygdur so­leiðis, at tað ber til hjá bilum at koma eftir mykjuni. -So longu í januar 2020 eeru vit tilreiðar at senda mykjuna til nýggja verkið, sigur hann. Hann greiðir annars frá, at tal­ an er um ein gamlan tanka í land­ bún­aðinum um at fáa nakað úr mykjuni. Fleiri ætlanir hava verið á borð­inum, men alla tíðina er tað steðgað, tí ov lítil kapitalur hevur verið til at byrja eina verkætlan. -Tí eru vit ógvuliga takksamir fyri, at Bakkafrost nú tekur stig til verkið. Hetta verður til gang fyri okkum øll, segði Siggert Paturson. Nýggj verkið verður bygt og gjørt soleiðis, at tað als ikki fer at lukta. Heldur ikki tøðini, sum koma útaftur lukta, Tað vil siga, at tá ið tøðini verða løgd út í bø og haga, so fara tey heldur ikki at lukta. Millum fólk í landbúnaðinum verður eisini mett, at vit hesum slag av tøðum fer eisini at bera til at menna føroyska landbúnaðin. Tað fer at bera til at velta grønmeti og annað og tað fer at bera til at taða hagan betur, so meira bit verður til kríatúrini. -Samanumtikið haldi eg, at hetta er ein verkætlan, sum kann vera við til at flyta okkum fram á leið, sigur Siggert Paturson. AVGASSAÐI TØð 40-45.000 TONS velja at keypa vørur, sum eru fram­ leiddar burðardygt. Hetta er ein treyt hjá hesum brúkarum. -Vit vita væl, at so er, so vit mugu eisini hava hetta við í okkara ætl­ an­um fyri framtíðina, sigur Regin Jacobsen, stjóri á Bakkafrost. Ein partur av heusm er, at smolt ald á landi verða alt størri. Tað ger eisini, at skarn og annað frá smoltframleiðsluni veksur til risa­stórar mongdir. Bakkafrost byggir eina risastóra smolt­støð við Strond og har verða smoltini rættuliga stór. -Vit hava sett okkum fyri, at sjálvt um vit framleiða størri smolt, so skulu vit ikki dálka verri – held­ur tvørtur ímóti, sigur Regin Jacob­sen. Nýggja biogassverkið er ein liður í hesum arbeiðnum, tí í staðin fyri, at skarn og avlopsfóður fer út í Haraldssund, so verður tað savnað saman og so koyrt til biogassverkið á Skarðshjalla, har tað verður umgjørt til orku og hita. -Vit eru eisini sera fedgin um tað samstarv vit hava fingið í lag, bæði við SEV og Fjarhitafelagið, men vit eru ikki minni fegin um, at vit eisini hava fingið gjørt eina avtalu við landbúnaðin, sigur Reg­ in Jacobsen. Hann vísir eisini á, at tey tøð, sum koma frá biogassverkinum fáa hægri virði enn sjálv mykjan hev­ur. -Vit hava hugt eftir fleiri slíkum verkum og tað vísir seg, at tey als ikki lukta. Tað fer nýggja verkið heldur ikki at gera, sigur hann. I HJALLA Suni Jacobsen formaður í Fjarhitafelagnum, segði, at hetta fer at gera at vit sleppa av við 400 skorsteinar í Havn. Siggert Paturson, bóndi og formaður í bóndafelagnum, hevur longu gjørt avtalu um at lata verkinum mykju.