hósdagur 28. juni 2018síða 39

VINNUBLAÐIÐ HJÁ MIÐLAHÚSINUM 13 29. juni 2018 73 Tekur 32 mánaðir at ala laks í Føroyum TAÐ ER EIN LONGD TILGONGD FRÁ TÍ ROGN VERÐA SETT VIÐ, TIL LAKSURIN KANN TAKAST Árni Gregersen arni@sosialurin.fo Føroyingar hava eftirhondini arbeitt við laksa­al­ing í mong ár. Tað er heldur ikki so merkiligt, tí í Føroyum eru við­ur­skiftini fyri laksa­ al­ing ómetalig góð. Laks­urin hevur gjøgnum øldir hild­ið til á hav­leið­unum kring Før­oy­ ar – fyrst og fremst norð­an­fyri. Hann kem­ur hendan vegin úr Grøn­landi, Ís­landi og Kanada. Orsøkin er, at viðurskiftini í sjó­ num eru sera væl egnað og laksurin trí­v­ist í javna sjó­hit­a­num um okkara leið­ir. – Tí eru Føroyar heimsins besta stað at ala laks, sigur Atli Greersen, stjóri og annar av eig­ar­unum í ali­fyri­ tøk­uni Luna. Hesi viðurskiftini gjørdu, at før­oy­ ing­ar í smáum fóru at ala laks. Hetta tók dyk á seg í átt­ati-árunum, tá ið tíggj­u­tals alibrúk vóru kring landið. Tíverri vísti tað seg, at hesin bygn­ að­ur­in, við mong­um alibrúkum kring land­ið og fleiri á sama fjørði, var skeiv­ur. Ov lítil vitan um laksa­aling og ov fáar royndir gjørdu, at alingin fór fyri bakka, so at siga meira enn eina ferð. Tá ið so ILA-sjúkan leyp á fyrst í hesi øld­ini, gjørdi hon mestsum av við al­ing­ina. Fellið var so ógvusligt, at tað eina árið, vóru tað bert Bakka­ frost og Luna, sum settu smolt út. Nýggjar lógir og kunngerðir Með­an sjúkan og fellið var av tí ring­asta, var sam­stund­is arbeitt við loysn­um, tí fleiri hildu, at møg­ u­leikarnir við aling framvegis vóru stór­ir. Atli Grersen var ein teirra, sum í hes­um tíð­ar­skeiðnum, legði nógv ar­beiði í at gera regl­u­gerð fyri, hvussu alingin átti at skipast og hvussu hetta kundi gerast. Hann mælti til, at vinnan og al­ mennu mynd­ug­leikarnir í felag fingu gjørt hesa reglu­gerð, har eitt av tí, sum síðani er arbeitt eft­ir er: ein ali­ fjørð­ur – ein alari. Júst hesin arbeiðssetningurin er broyttur í nýggju alilógini, sum er kom­in í seinastu ting­setu. Nú ber til, at aling av øðrum slag eisini kann vera á firðum, har laksa­ al­ing er. – Eitt annað, sum hevur havt av­ ger­a­ndi týdni­ng er reglan um, at eitt tíð­ar­skeið skal vera ímillum, hvørja ferð ein árgangur av laksi er tik­in. Tað vil siga, at tá liggur alifjørðurin still­ur og ongin aling er á staðnum, sig­ur Atli Greg­ersen. Tríggir alarar Síðani fyrst í øldini hevur alingin ging­ið væl í Føroyum og seinastu fimm-seks árini ó­met­a­liga væl. Í løtuni eru tríggir alarar í Føroyum. Umframt Luna er tað eisini Bakka­frost, sum er størsta ali­fyr­i­tøk­ an í Føroyum og so Marine Harvest Faroes, sum er partur av stóru al­ tjóða alifyritøkuni Marine Harvest. – At vit seinnu árini hava verið so fáir hev­ur gjørt tað eitt sindur lættari. Tað er ein­fald­ari at semjast um ávís átøk, tá ið vit eru tríggj­ar fyritøkur e­nn um vit sum fyrr vóru yvir hálvt­ hundrað, sigur Atli Gregersen. Útse%ng(av(størri(smol%(hjá(Luna(síðani(2010( 0( 50( 100( 150( 200( 250( 300( 350( 400( 2005( 2006( 2007( 2008( 2009( 2010( 2011( 2012( 2013( 2014( 2015( 2016( 2017( 18/apr.( Miðalvekt(á(smol%(hvørt(árið( HiddenIord( Andre(Færøyene(