hósdagur 7. juni 2018síða 9

FRÍGGJADAGUR 8. JUNI 2018 SOSIALURIN 64 9 NØVN Eg vil bera fram nøkur orð til minnis um Annu. Anna og eg vóru javngomul. Anna tóktist al­tíð fyri mær at vera glað, og hennara lætta lyndi stuðl­aði undir, at hon ongantíð gjørdist mót­ fall­in, men bar altíð brá av einum smíli, hvar ið tú so møtti henni. Anna vaks upp í einum góðum og tryggum heimi – eitt heim, sum hennara foreldur fyri­ mynd­ar­liga bygdu upp. Líka so gott kendist tað at koma á gátt hjá Signevu og Sjønningi sum tað var at koma inn í heimið hjá Nomi og Henn­ingi í Vági, har vit sum børn eisini vóru og ferð­að­ust. Tá ið vit vóru børn í Hvalba, skiftust vit um at koma saman til føðingardagar. Og vit góvu hvør øðrum gávur – eisini jólaaftan, har vit hildu jól hvør sær, men eftir jólini komu vit øll saman til at syngja og dansa um jóla­træ­ ið í hugnaligu stovuni í heiminum hjá Annu. Anna var góð við meg, og eg var góður við Annu. Tað var ein hugnalig tíð, men tað var eis­ini fjálgt og hugnaligt at koma inn til omm­ una á Dunganum. Eg kann hóma sum barn, at vit komu eisini saman til jólafest í gamla miss­i­ónshúsinum, og vit komu øll eisini sam­ an til at syngja jólasálmar og dansa um stóra og vakra jólatræið í Roynhøllini, har vit eisini fingu gávur frá jólamonnunum. Tá ið hoyggjanin var fyri, var lívligt á bøn­um. Vit spældu saman sum børn dagin lang­an – lætt sum hindin. Vit spældu í ánni niðri í mýrunum, og vit runnu rundan um kyl­ing­ar­nar og krógvaðu okkum aftan fyri kylingarnar. Og vit vóru børn. Og tíðin gekk. Tað var ein stutt­lig tíð at vera barn í Hvalba, har øll vóru upp­tikin og virkin í arbeiði. Eg minnist einaferð sum óviti, tá ið vit hoyggj­aðu niðri í mýrunum, at Anna og eg fóru at renna um kapp saman. Anna rann so skjótt, at eg hevði ongan møguleika at vinna hana aftur. Tá tordi eg ongantíð at renna um kapp saman við Annu aftur. Anna tók lut í øllum arbeiði, og hennara part­ur liggur ikki eftir, nú hon er farin. Tá ið omman doyði á sumri í 1979, kom Ann­ a vestur á Hamar at vera barnagenta fyri fast­ ur, tí at mamma mín var farin um kvøldið upp á Tvør­oyri á sjúkrahúsi, tí hon hevði fingið boð um frá sjúkrahúsinum, at omman var vorðin úss­alig. Eg minnist væl hetta kvøldið. Eg var upp­i á loftinum og lá í songini. Eg hoyrdi, at port­r­ið gekk; tá var tað mamman, sum var kom­in aftur av sjúkrahúsinum. Eg minnist, at hon græt. Tað fyrsta, ið eg hoyrdi hana siga, var, at nú er omman farin. Men so sigur hon: ”Jeg eri so glað, tí at Anna kundi vera barn­a­genta hjá Kal og Sigrid.” Eg hoyrdi ofta mamm­una siga, at Anna er altíð so røsk. Góða Sunneva og Óli. Mínar kenslur og mín­ir tankar leita til tykkum, sum hava mist syst­ur tykkara eftir drúgva sjúkralegu. Tit vóru góð systkin, soleiðis sum systir mín, Sunneva, segði, tá ið hon bar mær boð, at Anna var farin. Við hesum vakra sálminum eftir svenska sálm­a­skaldið, Linu Sandell, vil eg við hes­um fáu orðum lýsa frið um minnið um syst­kin­a­ barn­ið mítt, Annu. Róðin Thomsen 1. Bert ein dag, eitt bil í senn eg fái. Ríka troyst til stirda sál og ond! Hví nú stúra? Lít á Harrans náði, alt jú hvílir í Guðs Faðirs hond. Hann, sum alt mítt ber í faðirbarmi, hvønn ein dag á fold mær senda vil partin mín av frøi og av harmi, sum eg júst man treingja til. 2. Hann mær nær vil allar dagar vera veita náði mær til hvørja tíð, hvørja tunga stúran hann vil bera. ”Kraft og ráð”, so eru orð hans blíð. Hann vil verja hvørt eitt barn sítt kæra, metta sálir við sítt náðiborð. ”Sum tín dagur skal tín styrki vera” – so hans lyftiríku orð. 3. Hjálp mær tá at líta trygt við vissu bert á tíni lyfti, Harri kær´, so ei trúar djúpa frið eg missi, sum títt orð bar mínum hjarta nær! – Vil í lund mær stúran taka ráðið, veit mær styrk av tíni faðirhond; bert ein dag, eitt bil í senn eg fái, takkar stillan eyðmjúk ond! Lina Sandell, 1865 (1832-1903) Lag: Oscar Ahnfelt, 1872 (1813-1882) Jógvan Nolsøe týddi Minningarorð um Annu Sofíu Eysturoy – ættað úr Hvalba Sunnudagin 10. juni fyllir Ják­ up Lindenskov, fyrrverandi løg­tings-, landsstýris- og fólka­ tings­mað­ur 85 ár. Jákup Lindenskov varð vald­ ur á ting fyri 60 árum síðani – sum bert 25 ára gamal varð hann valdur á listanum hjá Javn­að­ar­ flokkinum í Havn á løg­tings­vali­ num í 1958. Jákup er úr Havn, sonur Ed­vard Lindenskov (í Rættará) og Biritu, sum var í Leynum. Jákup tók realprógv í Havn í 1950, og sama árið fór hann í læru hjá Trygg­ing­ar­sam­band­i­ num Før­oyar, sum tá helt til úti í Tinga­nesi, og hvørs starvsfólk tá kundu telj­ast á hondunum. Hann fór seinni til Danmarkar, har hann gekk á handilsskúla og ar­beiddi í trygging. Í 1958 stillaði Suð­ur­streym­oy­ ar Javnaðarfelag hann upp sum numm­ar eitt til løgtingsvalið – tá varð stillað upp í nummarrøð – og hann varð valdur. Flokkurin hevði eitt sera gott val hetta árið, og Pet­ur Mohr Dam gjørdist løg­mað­ur. Jákup sat á tingi til val­ið í 1966, tá hann fall–hon­ um tørvaðu bert níggju at­ kvøð­ur. Tá Petur Mohr Dam doyði í 1968, varð Jákup valdur í lands­stýr­ið, og varð hann aft­ur valdur á ting í 1970 við hálvt­fimt­ hundrað atkvøðum. Hann var landsstýrismaður í fýra lands­ stýr­is­sam­gongum. Í 1979 stillaði Javn­að­ar­flokkurin hann upp til fólk­a­tingið, tá veteranurin Jo­ han Nielsen legði frá sær. Ják­up varð valdur og legði lands­stýr­is­ starv­ið, sum hann hevði røkt í 11 ár, frá sær. Jákup sat á fólk­ a­tingi í átta ár, tvey tey síðstu sum varamaður. Jákup gavst sum virk­in politikari í 1994, tá hann ikki stillaði uppaftur til løg­tings­valið. Í politikki er Jákup kendur fyri sítt varsemi – ikki minst, tá tað snúði seg um ríkismálini. Hon­um dámdi lítið, tá menn fóru upp at sveima í loys­ing­ ar­práti – hann virkaði fyri at tryggja lívs­grund­ar­lagið, og rík­ is­veit­ing­ina sá hann sum eina neyð­vend­igheit til tess. Hann hev­ur sera drúgvar royndir sum pol­it­ikari – eitt nú var hann ein teirra, sum í januar í 1959 fór nið­ ur at samráðast við H.C. Han­sen, forsætisráðharra um al­mann­a­ lóg­ir­nar, sum komu í gildi sama ár­ið – tær lógir, sum vit í dag síggja sum eina sjálvfylgju, fólk­ a­pen­jónin v. m. Øll árini sum lands­stýrismaður umsat hann al­mann­amál, og tey lógu hon­ um øll árini næst á hjarta. Tann fyrsta løg­tings­fíggj­ar­ lógin­, sum Jákup var við at sam­ tykkja á tingi var upp á 18 mill­i­ ón­ir. Tann síðsta, hann var við til at samtykkja – tað var í 1993, var upp á 2.500 milliónir! Hetta lýs­ir kanska broytingarnar í sam­fel­ag okkara – og í politikki, tey ár­ini Jákup var virkin politikari. Eitt av málunum, sum Jákup var errin av at loysa á fólkatingi, var lógin um skaðendurgjald til teirra, ið sigldu undir krígnum. Før­oy­ing­ar vórðu upprunaliga ikki fevnd­ir av lógini, hóast teir áttu at verið tað. Saman við teim­um, sum stríddust fyri at vinna hesi rættindi, eydnaðist tað Ják­upi at binda danska Javn­ að­arflokkin til at seta hetta sum treyt fyri at atkvøða fyri fíggj­ar­ lógini hjá Poul Schlüther. Meðan Jákup var lands­stýr­ is­mað­ur vórðu lunnar lagdir und­ir fleiri batar, eitt nú lógina um dag­pengar við sjúku og barns­burð, eins og deildirnar á Eir­ar­garði vórðu bygdar at hýsa teim­um menningartarnaðu, sum fram til ta tíð vórðu send av land­i­num á stovn í Danmark. Tey kundu nú flyta heimaftur av Rød­bygaard. Í politikki hevur Jákup sum vera man havt nógv á­lit­is­størv, og var hann eitt nú ting­for­mað­ ur frá 1984-87. Ting­skrivari var hann fleiri av fyrstu áru­num, hann sat á tingi, eins og hann eisini var limur í Norð­ur­land­a­ ráð­num. Í sínum borgarliga starvi á Trygg­ingini (nú Betri) var hann við til at seta á stovn Lívs­trygg­ing­ina – hetta var ár­ ið fyri at hann fór í farloyvi frá Tryggingini fyri at gerast lands­ stýr­is­maður – og hann var burt­ uri frá tryggingini næstu 16 ár­ini. Øll árini hevur Jákup verið virk­in innan fráhaldsrørsluna gjøgn­um Losjuna í Havn, har rættuliga stórt ung­dóms­virk­ semi var í fimmti og sek­sti­ár­ unum. Soleiðis var hann eisini við til at stovna hond­bólts­fel­ag­ ið Kyndil í 1956. Eisini var hann blað­stjóri á Sosialinum frá 1957 til hann tók við sum lands­stýr­is­ mað­ur í noevmber í 1968. Jákup var í nógv ár formaður í end­ur­búgv­ing­arstovninum ALV, hann hevur verið formaður í Heil­brigd­i­num á Velbastað síð­ ani tað varð stovnað í 1986 til fyri kortum, hann hevur í nógv ár ver­ið formaður í stýrinum fyri Blinda­stovnin, og hann var eis­ini formaður í nevndini fyri Eldr­a­til­haldið í gamla Føroya Ban­k­a­húsinum í Tórsgøtu í Havn tey nógvu fyrstu árini, so hann hevur havt nógv jørn í eld­inum, eftir at hann fór um pen­sjóns­aldur. Jákup Lindenskov giftist í 1961 við Jónu, f. Jacobsen úr Fugl­ a­firði. Hon er dóttir Jóhannus Jac­obsen, betur kendur sum »skó­mak­ar­in«, og Ellifíu hjá Óla Pet­er­sen, Óla á Miðgerði. Jákup og Jóna eiga børnini Elin, sum býr í Havn, Biritu, sum býr í Keyp­mannahavn og Eirik, sum býr í Havn. Jákup býr nú á Boð­a­ne­s­ heim­i­num yviri við Strond í Havn. Jákup Lindenskov 85 ár Hósdagin fylti Carsten Mic­h­elsen sjeyti. Carsten Mich­elsen starvaðist í Før­oy­um frá 1980-83 og er mað­ur føroysku Lis­ beth Solmunde Mich­el­ sen, prest. Hann er útbúgving Cand. jur fra Århus Uni­ vers­i­tet i 1976. Lisbeth hevur starv­ ast sum prestur, lærari í gud­frøði og verið lærari hjá henn­ara hátign Mar­ gretu drotning. Carsten hevur starv­ ast sum ad­vokatfulltrúi og ad­vok­atur hjá h­æ­g­st­ ar­rætt­ar­sak­før­aranum S. Storm Mortensen í År­hus. Í Føroyum starvaðist hann hjá Føroya Lands­ stýri og sum politi­full­trúi hjá politinum í Før­oy­um og seinni sum politiassor við Køb­enhavns Politi. Hann hevur eisini ver­ið skrivstovustjóri í Dir­ektoratet for Krim­in­ al­for­sorgen. Eisini hevur hann ver­ið settur dómari í Vestara Lands­rætti. Hann varð til­nevnd­ur sum dóm­ari við Rættin í Aal­borg í juni 1994 – og fer úr starvinum 1. juli í ár. Umframt borgarligu størv síni, so hevur hann eisi­ni verið næst­ for­maður í Pa­t­i­ent­ klage­nævnet/Pat­ient­ om­budet. Formaður fyri frið­ing­ar­nevndina fyri Norð­ur­jyllan, syðra part. Hann hevur verið lim­ur í »cen­sor­korp­ set for de juridiske kand­i­dat­ud­dan­nels­er« í København, Aar­hus, Aalborg og Od­ense. Næstformaður í Flygt­n­in­gen­æv­net til 1. juli 2018. Stjórn­ar­limu­r og kass­ameistari fyri Kirkju­grunnin. Frá 2002 til 2007 var hann nevnd­ar­lim­ ur í Dóma­ra­felagnum. Í sama tíð­ar­skeiði var hann lim­ur í Straf­fe­ rets­plej­e­udv­al­get. Eisini hev­ur hann verið limur í nevndini fyri Aalborg Sym­fo­ni­or­kest­er – og so ikki at gloyma, so hevur hann ver­ið »prestafrúa« í 41 ár. Carsten og Listbeth eiga trý børn og sjey ommu- og abbabørn. Carsten Michel­sen 70 ár Jákup Lindenskov uttan fyri Løgtingið, tá hann gavst í politikki í 1994