hósdagur 7. juni 2018síða 12

FRÍGGJADAGUR 8. JUNI 2018 SOSIALURIN 64 12 Tá ein veitsla, sum byrjaði í einum vardum búfelagsskapi á Íslandsvegnum í Havn fríggjakvøldið 5. mai í fjør, endaði við, at tveir ungir mans vórðu ákærdir fyri drápsroynd, vóru avvarðandi myndugleikar skjótir at ásanna, at vit hava ikki amboðini í Føroyum til at hjálpa ungum við samansettum sálarligum, sosialum og rúsevnatrupulleikum. Síðani hevur arbeiðsbólkur skrivað og handað landsstýriskvinnuni í almannamálum tilmæli um tilboð, sum skulu lofta og hjálpa hesum ungu MILDRIÐ JACOBSEN MILDRID@SOSIALURIN.FO T að er stívliga eitt ár síð­ani, at avvarðandi myndugleikar gjørdu greitt, at tað er neyðugt við serligum átaki at lofta ungum lógbrótarum. Eftir eitt ógvisligt álop, sum byrjaði í einari veitslu í varda bú­ staðnum hjá einum ungum manni á Íslandsvegnum í Havn, eftirlýsti Almannaverkið eina tvørfakliga loysn og segði seg ikki sjálvt megna at bjarga hesum ungu, sum umframt at hava sálarligar og sosialar trupulleikar eisini ofta hava rúsevnatrupulleikar at drag­ ast við. Ungi maðurin, sum var dømdur í varðveitslu hjá almannaverkinum og búði í varda bústaðnum, har álopið byrjaði, hevði fingið fleiri dóm­ar fyri eitt nú harðskap, rús­ evna­lógarbrot og stuldur. Hann hevði eisini aðrar trupulleikar at drag­ast við, og varð í Føroya rætti nøkur ár frammanundan dømdur at búgva í vardum bústaði, tí utt­ an eftirlit og ráðgeving er hann ein vandi fyri samfelagið, segði rætt­urin. Stutt eftir midnátt leygar­nátt­ ina tann 6. mai í fjør leyp mað­ ur­in, sum var í varðveitslu hjá almannaverkinum, saman við einum øðrum ungum manni á ein triðja mann við øks, goggi og knívum. Álopið var so ógvisligt, at álopni maðurin fekk fleiri enn 300 pentur, og ta fyrstu løtuna eftir álopið stóð um lív hjá honum. Álopsmenninir, sum tá vóru 21 og 24 ára gamlir, eru ákærdir fyri drápsroynd og í øðrum lagi fyri grovan harðskap, og málið er í hesum døgum fyri eitt nevn­ ingating í Føroya rætti. Má ikki henda aftur Sosialurin varpaði ljós á málið og setti spurningin, hvussu tað kundi bera til hjá ungu fólkunum í varda bústaðnum at halda stóra veitslu, hava vápn sum øks og gogg í kamarinum og fremja óvan­liga ógvisligan harðskap móti øðr­um manni í einum vardum bú­felags­ skapi, har tvey starvsfólk eru hjá­ stødd alt samdøgrið. Svarið frá Almannaverkinum var, at starvsfólkini hjá teimum fingu einki gjørt í einari slíkari støðu, tí tað hevði verið ótrygt hjá teim­um at lagt seg út í veitsluna og harðskapin. Heldur ikki hava tey heimild til at fara inn í privata kamarið hjá fólki, sum búgva hjá Almannaverkinum. Edvard Heen og depilsstjórin á trivnaðardeplinum hjá Almanna­ verkinum, Hermann Mortensen, gjørdu tá eisini báðir vart við, at tað er høpisleyst, at dómsvaldið døm­ir kriminellar ungdómar í varð­veitslu hjá Almannaverkinum. – Vit enda mangan í støðum, har vit fáa eitt bræv um, at onkur er dømdur í varðveitslu hjá okkum. Spurn­ingurin er tó ongantíð sett­ ur, um vit í veruleikanum hava nakað tilboð at bjóða hesum. Tí enda vit við ungum, sum vit ikki kunnu handfara, segði Hermann Mort­ensen. – Veruleikin er tann, at vit hava ikki øll amboðini, sum krevjast, um hesi ungu kriminellu fólkini skulu koma fyri seg. At døma tey til pedagogiska viðgerð, tá ið tey í veru­leikanum hava tørv á nógv meira, gevur ikki meining, vóru Edvard Heen og Hermann Mort­ en­sen samdir um fyri einum ári síð­ani. – Vit mugu fara inn í okkum sjálvi sum samfelag. Vit mugu hyggja kritiskt eftir tí, sum er á økinum í dag og finna útav, hvat skal til fyri at lofta hesum ungu. Vit hava nógv tilboð, sum rigga í dag. Men veruleikin er, at har eru nøkur ung, sum vit ikki klára at lofta, segði Edvard Heen. – Vit kunnu ikki liva við, at hetta hendir eina ferð afturat. Tí mugu vit finna útav, hvat vit skulu gera við støðuna hjá hesum ungum, segði Edvard Heen við Sosialin í mai í fjør. Tilmæli um øðrvísi tilboð Eyðgunn Samuelsen, lands­stýris­ kvinna í almannamálum, legði eft­ir øksarálopið áherðslu á, at sam­gongan hevði sett fleiri átøk í verk á økinum. Hon vísti á, at hetta er eitt torgreitt øki, men at sam­ gong­an legði dent á at skipa økið soleiðis, at betri tilboð kunnu verða veitt hesum ungu. Á sumri í fjør setti lands­stýris­ kvinnan so ein arbeiðsbólk at orða til­mæli um, hvussu hesi ungu kunnu fáa ta hjálp og tann stuðul, sum er neyðugur. Bólkurin varð liðugur við til­ mæli í apríl mánaði, tá tað varð handað landsstýriskvinnuni í almanna­málum. Mikudagin varð so sam­ starvs­avtala gjørd millum Al­ manna­málaráðið, Heilsu- og inn­lendismálaráðið og Menta­mála­ ráðið um at seta í verk tilboðini, sum arbeiðsbólkurin leggur upp til í tilmælinum. Miðað verður eftir at seta tilboðini í verk tann 1. jan­uar 2019, sigur Eyðgunn Samuel­sen, lands­ stýriskvinna í almanna­mál­um. Ein roynd­ar­verk­ætlan við nøkrum heilt fáum ungum verður vænt­ andi sett í verk, so skjótt sum ein bólkur er liðugur at orða roynd­ar­ verk­ætlanina. Byrja roynd­ arverkætlan beinanvegin Tær tríggjar landsstýriskvinnurnar Eyðgunn Samuelsen, Sirið Stenberg og Rigmor Dam skrivaðu mikudagin undir eina samstarvsavtalu um at veita ungum við víðfevndum sálarligum, sosialum og rúsevnatrupulleikum neyðuga hjálp og stuðul MILDRIÐ JACOBSEN MILDRID@SOSIALURIN.FO Eyðgunn Samuelsen, lands­ stýriskvinna í almanna­mál­um, Sirið Stenberg, lands­stýris­ kvinna í Heilsu- og inn­lendis­ málum og Rigmor Dam, lands­ stýris­kvinna í menta­málum, skrivaðu miku­dagin undir eina avtalu um sam­starv millum ráðini til tess at seta í verk tilmælið, sum ein arbeiðs­bólk­ ur hevur gjørt um tilboð til ung­ar føroyingar, sum ver­ andi almennu fyriskipanir ikki megna at hjálpa. Í fyrsta umfari verður byrjað við at orða eina roynd­ar­verk­ ætl­an, eins og ar­beiðs­bólkurin mælti til í til­mælinum til lands­ stýris­kvinnuna. So skjótt, sum tað er gjørt, er ætlanin at seta í verk royndarverkætlanina við nøkrum heilt fáum ungum, sig­ ur Eyðgunn Samuelsen. – Byrjað verður við nøkrum heilt fáum ungum, har vit koyra eina royndarverkætlan fyri at vita, hvussu innsatsurin, sum verður gjørdur, riggar, sigur lands­stýriskvinnan. Hon leggur afturat, at miðað verð­ur eftir at seta í í gildi til­ boð­ini til ung við serligum og sam­ansettum trupulleikum, og sum ikki verða hjálpt við verandi fyriskipanum, tann 1. januar í 2019. Mæltu til serligt átak at lofta ungum lógbrótarum – nú er tilmæli skrivað og samstarvsavtala gjørd