hósdagur 14. juni 2018síða 26

FRÍGGJADAGUR 15. JUNI 2018 SOSIALURIN 67 26 Óli Jacobsen Óli Jacobsen Sylvia er dóttir Jákup Hans Jacob­ sen, kallaður Pansarin, sum var son­ur Kaldbaks Petur. Tey búðu nakað niðan eftir Dala­vegnum á Peturstrøð, sum Kald­baks Petur hevur lagt inn, her av navnið. Hetta var tá í tíðina langt uttan fyri býin. Tey vóru fimm systkin: Sylvia, Hanna, sum giftist við Oskar Olsen av Tvøroyri, Petur, sum giftist við Matildu av Eiði, Aksel og Edmund. Umframt Sylviu er Aksel á lívi. Hann er 95 ára gamal og er granni hjá Sylviu. Hann er óføra raskur og hevur seyð enn. Matilda er 97 ára gomul. Vit hava havt hennara søgu í hesi røð og eisini søguna hjá Pansaranum. Skúlagongdin Sylvia byrjaði at ganga í privat­ skúla hjá frú Mohr við Landa­ veg­in. Men tað var ov dýrt hjá foreldrunum at hava øll børn­ini í privatskúla, so hon fór í komm­ unu­skúlan á Vaglinum. Har vóru nógvir kendir lær­ ar­ar. Stjórin var Poul Jensen. Aðr­ir lærarar vóru til dømis Jógv­an Waagstein, og dóttir Sig­mund á Argjum, frú Baier. Í kommunuskúlanum kom Sylvia at sita undir liðuni á ta javn­gomlu Elinu hjá Mallu og Pola skó­mak­ ar­an­um, sum var mostir mín. Hon doyði longu í 1954. Umframt skúlaarbeiði, var nóg mikið at gera við hús hjá børnum. Tey høvdu høsn, dunnur og geit. Tá ið omman og abbin løgdu frá sær, fingu tey eisini kúgv í kjall­ ar­an. Ein av uppgávunum hjá Sylviu var at mjólka geitini, meðan Hanna mjólkaði kúnni. Umframt var torv og hoygging. Sylvia minnist eisini, at tey høvdu des, útihoyggj. Tá lærdi hon at snara bendlar, sum skuldu festa desina. Tey plagdu at snara fýra bendlar. Sum vanligt var tá, var farið úr skúlanum, tá ið Sylvia var kon­ firm­erað 2. oktober 1932 av Jákupi Dahl, prósti í Havnar kirkju. Teir vóru 50 konfirmantar. Millum teirra vóru Ingeborg Rasmussen og Sámal Patursson í Kirkjubø, sum eisini blivu 100 ár. Beint eftir konfirmatiónina fór Sylvia í húspláss hjá Etly og Carl Johan Bech, kendur djóralækni. Hann búði annars í grannalagnum hjá skúla­felaganum Linu og hjá systkj­unum hjá Jørgen Frants Jacob­sen, sum vóru systkinabørn Carl Johan. Sylvia kom tí eisini at kenna børnini hjá Carl Johan, Jørg­en og Mogens, sum doyðu ungir. Kirstin varð fødd seinni. Hjá Valdemar Lützen Tá ið Hanna, systirin, skuldu kon­firmerast, fór Sylvia heim at hjálpa til. Hon hevði ikki hug at fara aftur í húspláss, tí fór hon á skriv­stovuna hjá Valdemar Lützen at arbeiða. Her var hon í 10 ár. Onnur, sum arbeiddu hjá Valde­ mar tá, vóru Ebba hjá KI, Eva í Horni, Diddan í Mortanstovu, Sámal Debes, Jákup Mikal Ras­ mus­sen og Alfred Rasmussen, kall­aður Lítli Brend. Mogens, sonur Valdemar, ar­ beiddi eisini har tá. Hann kom seinni at taka við eftir pápan sum stjóri. Her dámdi henni ógvuliga væl. Bæði Valdemar og konan vóru kend sum framúr fólk og vóru virkin á mongum økjum. Konan, Ellen, plagdi at hava sunnu­dags­ skúla, og Valdemar var ein av teim­um, sum løgdu lunnar undir sjó­mans­heimið. Á eini slíkari skrivstovu vóru ikki nógvir hentleikar. Tann nær­um einasti hentleiki var ein skrivi­maskina. Skuldi nakað telj­ ast saman, so varð tað gjørt í høvd­ in­um! Verður forlovað og gift Men eina ferð mátti henda tað, at Sylvia verður forlovað. Sum hjá so mongum øðrum hitti hon drongin í dansi. Hann var tann sjey ár eldri hvalb­ingurin, Jógvan Berg. Hann var komin til Havnar at vitja vin­ mann­in Ebbe Muller, sum tá var komin saman við Henny. Ebbe lænti ein bil, og tey koyrdi niðan til Sanatoriivegin, tað vóru ikki so nógvir aðrar møguleikar tá. Men tá rann saman millum tey bæði. Hetta var í 1941, men tá var einki sum æt at giftast og enn minni at flyta saman, fyrr enn hús­ini vóru komin. Jógvan fekk hend­ur á einum innilokaðum hús­um í Tvørgøtu. Hann gjørdi tey liðug, men tað var ringt at fáa til­far undir krígnum. Tey giftust tann 19. januar 1946. Seinni, í 1968, bygdu tey hús uppi á trøðni hjá Pansaranum, har ein stórur part­ ur av hansara eftirkomarum bú­ leik­ast. Sjólívið: Var burtur í 1-2 ár Jógvan sigldi sum yngri úti í heimi. Jógvan var flekjari við týsk­um trol­arum. Hann var eisini onk­un­ tíð við enskum trolarum. Millum skipini, hann sigldi við seinni, hetta var fyrst í 1950-unum, var Oyrnafjall, sum løgtingið átti. Teir vóru úti í minst eitt ár og stundum úti móti tveimum árum. Hetta bar illa til hjá einum gift­um manni, so hann fekk sær lastbil. Taksturin var 3 krónur fyri lessið. Seinni arbeiddi hann á Bacalao, eisini sum náttarvakt. Jógvan doyði í 1990. Tey bæði fingu tvær døtur Gertrud og Fríð­ bjørg, sum báðar búgva á trøðni hjá Kaldbaks Petur við Dalavegin. Væl er komið undan, seks ommu­ børn, 12 langommubørn og trý old­ ur­ommu­børn. Sylvia letur væl at sínum langa lívi. Hon hevur arbeitt fyri seg. Sum t.d. at seyma og binda uppá síni. Eisini við at gera klæðir burt­ ur úr gomlum. Hon er nakað deyv og nakað lam­in, men annars bagir einki. Hon er púra klár og minnist væl til, og sum tað skilst, dugur hon væl at greiða frá. Sylvia er ógvuliga sjálvbjargin, hon ger sjálv døgurða hvønn dag. Hon kann flyta seg runt inni á einum stóli við hjólum undir. Hon ætlar so ikki at flyta úr sínum hús­um við tað fyrsta! Ein sonn megnarkvinna. Tað var ein fragd at kunna hitta Sylviu, og henni verður ynskt ein góð­an føðingardag og fleiri ár aftur­at. Tað eru javnan 100 ára føðingardagar í Føroyum. Men tað er neyvan komið fyri fyrr, at tveir slíkir føðingardagar eru í Føroyum sama dag TVEIR 100 ÁRA FØÐING Søguligur dagur í Havn: Sylvia stutt undan føðingardegnum Jógvan, maður Sylviu Fara vit nøkur ár aftur í tíð­ina vóru 100 ára føð­ing­ar­dagar sera sjáldsamir. Í protokollini fyri gamla kirkjugarð í Havn, sum byrjar í 1869, er bert eitt fólk jarðað, sum hev­ur verið 100 ár. Tað var Katrina í Malt­húsi, ættað úr Skálavík, sum í 1931 varð jarðað 101 ára gomul. At hon av misgávum stendur fyri at vera 103 ára gomul er ein onnur søga. Annars hevur Jóannes Joen­sen í Fuglafirði skrásett gott 120 før­oyingar, sum eru blivnir 100 ár. Men nú leygardagin, 16. juni, eru heilir tveir 100 ára føðingardagar í Havn. Hetta eru tvær kvinnur, sum eru “ektaðar” havnarkvinnur. Tær eru báðar føddar í Havn og hava kunnað fylgt við menningini av býnum hesi 100 árini. Tær eru Ása Michelsen, ættað av Landavegnum og Sylvia Berg, sum er ættað av Peturstrøð við Dala­ vegin. Tað er so rímiligt, at henda siðsøgan verður um hesar báð­ar. Sylvia ger framvegis døgurða sjálv