hósdagur 5. juli 2018síða 26

FRÍGGJADAGUR 6. JULI 2018 SOSIALURIN 76 26 Óli Jacobsen Siðsøga Óli Jacobsen 1.partur T að er framvegis hugaligt, at tað eru so mong, sum geva til kennar, at tey halda hesa røðina við siðsøgu vera ógvuliga áhugaverda. Eitt úrslit av hesum er, at tað eru komnar undan kavi frásagnir, sum hava verið púra ókendar, eisini hjá ættarfólkunum. Forsøgan til hesa frásøgn er, at Bernhardina Klein í Klaksvík er komin í samband við ætt hjá mann­inum, Heðini, í Danmark. Hesi donsku ættarfólk hava ligið inni við eini skrivligari frá­ søgn, sum lutvíst er ættarsøga hjá ættini í Føroyum, og sum eisini er eitt íkast til Klaksvíkar søgu. Henda frásøgn er grundarlagið fyri hesi røð. Umframt verða tikn­ ar við aðrar frásagnir, sum hava sam­band við tíðina, tey fólk og ta ætt, sum verður umrødd. Fyri at greina hesa ætt má fyrst farast til J. Símun Hansen og hansara bókarøð "Tey byggja land". Søgan byrjar við Jóan Paula og Lisu í Horni, sum høvdu eftir­ navnið Johannesen. Tey fingu átta børn, sum øll búsettust í Klaksvík og gjørdust ein av størstu ætt­un­ um í bygdini. Henda søgan snýr seg fyrst og fremst um elstu dóttrina Sara Sophie f. 1866, sum í 1887 giftist við Jákupi Klein av Strondum. Tey bú­ sett­ust á Selheyggi. Hini børnini hjá Lisu og Jóan Paula vóru: Poul Johannes f. 1867, giftist í 1890 við Onnu Sofíu Eliassen, ættað úr Hattarvík. Bærent f. 1870, giftist í 1892 við Malenu Simonsen úr Víkunum í Klaks­vík. Malene f. 1872, giftist í 1896 við Ludvig Kjelnæs, ættaður úr Havn. Hann arbeiddi fyri Faktorin, stóra handilsmannin í Klaksvík tá í tíðini. Thora Maria f. 1875, ógift, búði hjá Gøtu Pola í Klaksvík. Ole f. 1877, giftist í 1905 við Cathrinu Sophie Danielsen úr Nólsoy. Katrina varð vanliga kallað Ólakona. Tískil kom maðurin at vera Óli hjá Ólakonu! Henrikke Sophie f. 1880, giftist við Eiðis Kristoffer í Klaksvík, bú­ sett í Víkunum. Marianna f. 1884, giftist í 1905 við Kristian Rasmussen í Grót­in­ um. Marianna gjørdist eitt sera kent navn. Hon var mamma Palla hjá Mariannu, ein tann kendasta skip­aran í Føroyum. Eisini hevur hon lagt navn til skip og virki. Hon giftist nevniliga við Kristiani í Grótinum, sum var ein tann fremsti útróðrarmaðurin í Klaks­vík. Fyri hetta fekk hann fleiri heiðursmerki, millum annað eisini frá landsstýrinum. Eisini hev­ur hann lagt navn til eina ta fremstu fyritøkuna í landinum. Børnini hjá Sáru og Jákupi Klein vóru: Malena Elisabeth f. 1888. Giftist niðri í Danmark Johanne Pouline Klein f. 1890, kallað Hanna, sum henda søgan fyrst og fremst snýr seg um. Jacobina f. 1893, gift til Fugla­ fjarð­ar við Lutherusi Joensen. Tey fingu átta børn Joen Pauli Siderius f. 1895. Hann vaks upp í Uttarustovu í Hattarvík og gift­ist har í 1931 við Else Malene Petersen úr Norðistovu á Oyri. Hans Pauli f. 1898, giftur í 1921 við Herdis Dahl úr Árantsstovu á Upp­sølum. Sara Sofia Jacobina B. Fredr. Klein f. 13. juli 1900. Uppkallað eftir mamm­uni, sum doyði stutt eftir, at Sára var fødd. Sára var fyrra kona Alfred Møller Jensen. Tey búðu í Keyp­mannahavn. Eitt skifti var hann leiðari á dampvaskarínum hjá Kjølbro. Klaksvíkin í 1890 Henda søgan kemur fyrst og fremst at snúgva seg um Honnu. Henn­ara frásøgn er skrivað á ellis­ ár­un­um niðri í Danmark. Hon er fyrst um hennara barndóm í Klaks­- vík. Her er okkurt íkast til søg­una um Klaksvík. Frá egnum roynd­um greiðir Hanna millum annað frá umstøðunum hjá børn­um, sum mistu mammuna og pápan. Hanna var fødd í 1890. Klaks­ vík var sjálvandi tá ein heilt ann­ar býur enn í dag. Fremsti vinnu­lívs­ maðurin var Johan Christian Djur­ huus, Faktorin, nevndur, ættaður úr Havn. Fólkatalið var gott 500. Her var eingin slupp, bert nakrir út­róðr­arbátar. Sjálvt sjúkrahúsið var ikki komið. Kjølbro var bara trý ára gamalur, so tey hava gingið í skúla samstundis. Síðani greiðir Hanna frá um lívið uttanlands. Hon fór eins og systirin sum ung genta av land­inum til Danmarkar, sum nógv­ar gentur gjørdu tá, bæði fyrr og seinni. Hon fór ikki bara til Danmarkar, men eisini til Lond­on­ar, har hon var undir 1. heimsbardaga. Hon kom aftur til Danmarkar, har hon fekk mann og børn. Systir hennara, Lena, fór eisini til Danmarkar, og er hon ein part­ ur av hesi søgu. Frásøgnin hjá Honnu: Dugnalig mamma Eg eri fødd í Klaksvík 16. oktober 1890. Mítt fulla navn er Johanne Poulina Klein. Pápi mín visti ikki, hvaðani Klein navnið kom. Men beiggi mín, Hans Pauli, fann fram til, at navnið stavar frá eini aðalsætt í Týsklandi. Tey áttu ein son, sum varð sendur til Føroya á eini kanningarferð. Hesin ungi drongurin fall fyri eini føroyskari gentu, og hann bleiv verandi í Føroyum og fekk eina stóra ætt. Pápi bygdi síni hús í 1884. Kjallarin var býttur í tvey eins stór rúm. Í øðrum partinum var kúgvin, sum var reyð og hvít, og so høvdu vit høsn og dunnur. Vit børn hildu tað vera so stuttligt at síggja dunnurnar fara vaggandi oman á sjógv á morgni. Tær funnu sjálvar heimaftur um kvøldið. Í hinum partinum av kjall­ar­ anum høvdu vit tríggjar tunnur, sum oftast vóru fullar. Í einari var saltfiskur, í eini aðrari saltsild, og so var ein tunna við grind og spiki. Í einum horni var ein kvørn. Henni høvdu vit nógva gleði av. Tá ið mamma skuldi baka, fór hon niður í kjallaran at mala korn, og hon kom uppaftur við mjøli. Vit høvdu eina ógvuliga dugna­ liga mammu. Tá ið tíðin var komin at slakta seyðin, skaffaði pápi eitt ella tvey lomb til mammu at gera til. Tá fekk hon úr at gera við mill­um annað at gera blóðpylsu og at fáa kjøtið til sættis. Men tað Farið verður nú undir eina frásøgn hjá Honnu Klein, f. 1890, sum ung fór úr Klaksvík, og sum var í London undir 1. heimsbardaga KLAKSVÍKSGENTAN, SUM VILDI GIFTAST Í ROSKILDE DÓMKIRKJU Hanna Klein: Hanna sum ung Tað var úr hesum býlingi á Strondum, Niðri á Fløtum, at Jákup Klein var ættaður.