týsdagur 10. juli 2018síða 17

17 Mánadagur 6. januar 2014 · Nr. 2 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Mikudagur 11. juli 2018 · Nr. 78 TÍÐARGREIN andi, orsakað av stóra bú­ skaparvøkstrinum í føroyska sam­felagnum. Samanborið við onnur londur eigur føroyski búskapurin tískil eisini at megna at bera, at heilsu­verkið verður raðfest fíggjar­liga. Vaksandi kostnaðurin av heilsutænastum er ein endur­spegling av tí gleðiliga veruleika, at óendaliga nógv meira kann verða gjørt í dag at hjálpa menniskjum, ið gerast illa stødd av sjúku, enn fyri bara einum lítlum ættarliði síðani. Medisinska menningin gongur við rúk­andi ferð, og tað er ein av­bjóðing at fylgja við hjá flestu heilsuverkum, hetta er einki serstakt fyri tað føroyska. Men tað føroyska heilsuverkið er sum nevnt so lítið og við­ brekið í mun til flestu av okkara grannalondum, at marginalarnir eru evarska lítlir og avleiðingarnar stór­ ar, tá inntriv verða gjørd, tæn­astur uttanlanda dýrka ella neyðugt er at fáa dýrar av­loysarar, tí serlæknar gevast og sjúklingahópurin veksur. Heilsupolitikkur Ein kanning vísti nýliga, at danir mettu støðuna í danska heilsuverkinum at vera millum tvey tey mest umráðandi politisku málini yvirhøvur. Og tað sæst eisini aftur í bæði donsk­ um fjølmiðlum og ikki minst politiska kjakinum. Heilsu­politikkur fyllir heilt einfalt meira enn í Før­ oyum. Tey fólkavaldu vilja nátúrliga kappast um at tekkjast veljaranum innan tey øki, ið veljarin legg­ur størst dent á. Vanligi før­ oy­ingurin, sjúklingafeløg og fjølmiðlarnir eiga tískil sín stóra leiklut at trygg­ja, at heilsuverkið og heilsu­ politikkur koma at fylla meira hjá politisku flokk­ unum í Føroyum. Eg eri sann­førdur um, at vanligi føroy­ingurin ynskir, at heilsu­verkið skal megna at veita teimum bestu og skjótastu útgreining og við­ gerð, um sjúka rakar. Sum lækni og føroyingur kann eg í øllum førum ikki góðtaka annað. Álit Loysnin á mongu av­bjóð­ ing­un­um, ið føroyska heilsu­verkið hevur og fer at hava, verður ikki at tátta teymarnar og krevja meira skráseting við DRG líkn­ andi virksemistakstum og fylgjandi umsiting. Grund­ leggjandi krevst, at politiska skipanin hevur álit á heilsu­ verki­num og fak­fólk­um tess – sam­stundis sum politiska skipanin setur krøv um og veitir neyðugu fíggingina til, at heilsuverkið veitir eina framkomna og munadygga tænastu til føroyska sjúk­ lingin. Politiska skipanin og politisku flokkarnir má geva sær størri far um heilsu­ politik og í størri mun lurta eftir teimum, ið virka fyri at føroyska heilsu­verkið áhaldandi kann bjóða og menna alla neyðuga útgreining og viðgerð, ið føroyska sjúk­linginum tørvar. Men van­ligi føroyingurin má eisini krevja, at korini hjá før­ oyska heilsuverkinum verða raðfest politiskt – tí tað er vanligi føroyingurin, ið er eigarin og brúkarin av verki­ num. Heilsuverkið skal saman við Heilsumálaráðnum orða greið uppskot hvussu stóru avbjóð­inga­rnar við ser­lækna­ troti, trot á songjar­pláss­um, long­um bíði­listum, vant­andi út­grein­ingar- og við­gerðar­ trygd hjá sjúklingunum, út­búgving og menning av starvs­fólki og endur­nýggjan av tólbúnaði skal loysast. Og samstundis orða hvat fíggjarligi tørvurin er at røkka teimum málum, ið verða sett. Við neyvum átøk­um, ið ikki tørva at kosta alla verðina, fer at bera til at røkka langt – eitt heilsuverk í javn­vág og í menning vil í longd­ini vera bíligasta loysn­in. Framtíðin Føroyska heilsuverkið hevur víst í verki, at tað kann megna nógv hóast trong­ar karmar. Tað eru nógvar stórar avbjóðingar fyri framman, men føroyska sam­felagið eigur tó at seta sær eitt ambitiøst mál – føroyska heilsuverkið skal verða eitt tað besta í heiminum at veita skjóta og góða útgreining og viðgerð til tess íbúgvar. Við teim­um dygdum, ið liggja í heilsuverkinum í dag, og nøktandi áliti og vilja frá politisku skipanini, eri eg sann­førdur um, at tað ber til. Hugburðurin má verða, at heilsuverkið ikki er ein útreiðsla, men ein íløga í væl­ferðarsamfelagið øllum borgar­um at gagni.