Sosialurinarkiv
Sosialurin 2018-07-12, síða 27
Tak niður PDF av hesari síðu Stórt myndaskrá

hósdagur 12. juli 2018síða 27

‹ fyrra síða allar 32 síður næsta síða ›

Tekstur á síðuni

FRÍGGJADAGUR 13. JULI 2018 SOSIALURIN 79 27 Komandi partur Í komandi parti fara báðar systrarnar, Lena og Hanna, av landinum Jeg kan nu forstaa, og det har givet mig en stærkere tro, at der er en Gud til (naar man har læst denne Drøm). Jubilæ, den 17. maj 1901 Jacob Klein. Pápi vildi ikki í land Tá ið teir komu heimaftur við Jubilæ seinast í august, fór mammubeiggi mín rógvandi umborð at fortelja pápa, hvat ið var hent. Men tá ið pápi sá, at tað var svágur hansara, sum kom rógvandi móti skipinum, segði pápi við sínar skipsfelagar: “Hetta er mín dreymur, sum er gingin út.” Mammubeiggi og pápi fóru saman niður í kahúttina. Tað var eingin, sum hoyrdi, hvat ið teir tosaðu um. Móti kvøldi kom øll manningin í land, men ikki pápi, hann bleiv einsamallur eftir. Dagin eftir fór mammu­ beiggi aftur umborð fyri at fáa pápa í land. Tá hevði pápi drukkið sær mót til. Teir komu so báðir í land og fylgdust heim til fastur, har hon búði saman við øllum børnunum hjá pápa. So tað kann einhvør hugsa sær til, hvussu henda heimkoman kann hava verið. Eg var tann einasta, sum ikki var heima, tí mostir mín, Malena, hevði tikið meg í pleygu. Tað vóru seks børn umframt meg í húsi­num, sum bleiv roknað fyri at vera eitt av teimum stóru húsunum í Klaksvík. Óhepni hjá mostrini Tá ið pápi kom at vitja meg hjá mostrini, hevði eg verið eitt sindur óheppin. Fyrst breyt eg eina skál. Eg misti hana. Ikki bara var eg kedd av tí, men eg bleiv eisini flongd og sett út í gongina. Har sat eg og græt, og hvør kom beint tá inn í forstovuna? Tað var pápi, so hetta var eitt sindur óheppið fyri mostur. “Hanna skal latast í, og eg skal hava hana heim við mær”, segði pápi. So segði mostir við pápa, at hann ikki kundi hava meg. Tá segði pápi, at eg í hvussu so er ikki skuldi sita í gongini og gráta, og so kom eg heimaftur. Lítlasystir fekk fimm nøvn Nú skuldi lítla systir til dópin, og hon skuldi uppkallast eftir mammu og fleiri øðrum, sum pápi hevði havt samband við, og sum vóru deyð. Hon kom at eita Sara Sofie Jacobine Frederikke Pernille Klein. Hesum kom kom systir mín at líða undir hvørja ferð, hon skuldi siga sítt fulla navn. Hetta var hon ikki komin at eita, um mamma hevði livað. Nú skuldi fastir fara til Fuglafjarðar aftur. Hon tók so lítlusystur við sær. Tað hevði hon lovað pápa. Ein onnur systir kom at búgva hjá eini aðrari fastur í Fuglafirði, so nú vóru tvær systrar har. Men vit vóru nú fýra systkin heima. Men pápi helt, at hetta kundu vit systrar ikki klára. So vildi lagnan, at ein dagin kom ein ungdómsvinur hjá pápa inn til okkara. Hann var bóndi og átti eingi børn sjálvur. Hann búði í Hattarvík, og hann tók Palla beiggja við sær. Vit grótu hvørja ferð, eitt av teimum smáu fór. Tað var hart hjá Palla, tí hann kendi ikki fólk­ini, hann kom til. Hann kom eisini at búgva fjart frá sínum systkjum. Nú var heldur eingin pápi Pápi var góður við okkum. Men hann fekk lungnabruna og doyði eitt ár ella tvey eftir, at mamma var deyð. So nú stóðu vit børnini aftur og grótu. Eing­in var at troysta, nú eingi foreldur vóru. Hetta var nokk so løgið, tí tað tyktist, sum at pápi visti, at hann skuldi doyggja, tí beint áðrenn hann doyði, hevði hann fingið sett trý av okkum seks systkjum í pleygu. Elsta systirin var júst blivin konfirmerað, áðrenn pápi doyði. So kom mostir aftur eftir mær. Har fekk eg eitt heim. Fosturpápi mín, Ludvig Kjelnæs, var eitt deiligt menniskja. Hann var í handlinum hjá Faktorinum allan dagin. Um Ludvig Kjelnæs Kona faktorin, Anna Elisabeth (1830-1911) var dóttir Jacob Thomassen Kjelnæs, bóh­ haldara (1793-1863), giftur í Havnar Kirkju við Onnu Thomasdóttir f. 1796 í Hest. Tey fingu tvey børn. Umframt Onnu Elisa­beth var tað Thomas Juul Kjelnæs (1826-1904), skómakari, sum var giftur við Henrikku Sofíu Poulsdóttir (1826-1896). Tey fingu sjey børn. Eitt av teimum var Ludvig Poul (1856-1936). Fór ungur til Klaks­ víkar at vera í handlinum hjá Faktori­num. Giftist við Malenu Johannesen f. 1872 úr Klaks­vík. Tey fingu børnini Henrikka Sofía f. 1897, gift við Julius Theodor Askham (1898- 1963), Thomas Juel f. 1902, giftur við Valborg Han­sen f. 1912, Andreu Sofíu f. 1908, gift við Simon Vitalis Dahl f. 1905. Frá teimum er nógv ætt, eisini í Klaksvík. Ludvig varð valdur í fyrsta kommunu­ stýr­ið í Klaksvík í 1908. Hann varð aftur­ vald­ur í 1910 og sat til 1914. Óli í Skúla var for­maður frá 1908 til 1911 og Olaf Olsen til 1914. Seinni bleiv abbasonurin, Kári Kjelnæs, bý­ráðslimur í fleiri skeið. Mistu eisini okkara heim Mostir var meira strong, men eg var fegin um, at tey vildu hava meg búgvandi hjá sær. Lena systir mátti arbeiða, og hon búði hjá fastur, og tað sama var við lítla beiggja Hans Paula. So vóru okkara hús manntóm, og alt inn­búgvið skuldi seljast á uppboði. Hendan dagin, uppboðið varð hildið, var veðrið fínt. Systir mín Lena var til arbeiðis, tí hon vildi ikki síggja alt, sum vit áttu, fara fyri vág og vind. Fosturmamma mín var sjálv­andi við. Sjálv stóð eg uttan fyri hjá fostur­foreldrunum og kundi síggja oman til okkara. Eg stóð og græt, tá eg sá øll hesi fólk­ini, sum gingu aftur og fram við kurvum við okkara postalíni og við sekkjum við seingjar­klæðum, sum mamma sjálv hevði vovið. Húsini skuldu so eisini seljast, og vit børn skuldu hava ein verja. Og so varð ein verji valdur, sum búði á eini útoyggj. Hann høvdu vit børn ongantíð sæð. Vit fingu lítið burtur úr øllum hesum. Tað vóru minst fýra byggigrundir um okkara hús. Fastur okkara gjørdi alt, hon kundi, fyri, at vit skuldu fáa okkara part. Tá ið vit vóru 18 ára gomul, kundu vit fáa 170 krónur hvør. Læknin beindi fyri sær Ja, tíðin gongur, og vit fylgja við. Ein morgun komu boð til fosturfaðir mín, at læknin hjá okkum var deyður fyri egnari hond. Tað var ræðu­ligt, og øll Klaksvíkin syrgdi. Tað bleiv tosað hart um, at hann ikki kundi koma yvir deyðan hjá mammu, tá ið hann var burturstaddur. Hann skuldi havt opererað mammu, men hann valdi heldur at fara burtur í eina veitslu. Fosturpápi mín og lækn­in vóru systkinabørn. Teir báðir vóru bestu menniskju á hesi jørð. Læknin var Sofus Djurhuus, sonur Faktor­in. Í komandi parti verður greitt nærri frá honum. Ludvig arbeiddi hjá Faktorinum, tí stóra handlinum í Klaksvík tá i tíðina. Tað var her Kjølbro kom í læru í 1902. Henda vakra tekning hjá Óla Petersen er úr Havið og Vit hjá J. Símun Hansen Hann var 13 ára gomul, tá ið Kjølbro keypti fyrstu sluppina Soli Deo Gloria Her liggja tvey dampskip á vágni í Klaksvík í 1898, tá ið Hanna var 8 ára gomul Ludvig Kjælnes, fosturpápi Honnu, var í fyrsta kommunustýrinum í Klaksvík. Seinni sat abbasonurin í fleiri setur