týsdagur 7. august 2018síða 5

5 Mánadagur 6. januar 2014 · Nr. 2 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Mikudagur 8. august 2018 · Nr. 90 TÍÐINDI fongsul, tí viðkomandi er akkur­át líka pedofilur, tá revs­ingin er av.  Tí áttu skemmarar altíð at fingið ein viðgerðardóm eisini, halda tey í Kris.      Fyrningarfreist má vera Í sambandi við kynsligan ágang ímóti børnum, er tað serliga eitt evni, sum verður nógv viðgjørd, og tað eru fyrningarfreistirnar. Í hesum sambandi eru tað summi, sum halda, at fyrn­ ingar­freistirnar eiga at verða avtiknar heilt, so at tey, sum hava verið fyri kynsligum ágangi, altíð skulu kunna melda ein krenkara. Í Kris hava tey tikið undir við, at fyrningarfreistirnar skulu avtakast heilt, men tað sjónarmiðið hava tey ikki longur  –  Royndirnar vísa, at í miðal ganga 17 ár frá tí at eitt barn er fyri ágangi, til tað er orkar at siga frá, siga tey.  Men tað eru eisini summi, sum ikki orka at siga frá, fyrr enn tey avvarðandi eru deyð, tí tey orka ikki at særa tey, sum fara at sita við sam­vits­ kubiti av tí at einki varnað­ ust. Tí halda tey eisini, at fyrn­ ingar­freistin at vera long.  Men í málum um kyns­ ligan ágang ímóti børnum, er fyrningarfreistin eisini rætti­liga long. Fyri mál um kynsligt samband við barn undir 15 ár, er fyrn­ingar­ freistin 10 ár, men tað er frá tí, at tann, sum er fyri ágangi, er fyltur 21 ár. Er talan um serliga grovar um­støður, ella er barnið, sum er fyri ágangi, undir 12 ár, er fyrningarfreistin 15 ár, frá tí, at viðkomandi er fyltur 21 ár. Sostatt er fyrn­ingar­freist­ in ikki farin fyrr enn tann, sum er fyri ágangi, fyll­ir 31 ár, men í summum før­um, ikki fyrr enn við­kom­andi fyllir 36 ár.   –  Tað eru sjáldan nøkur teknisk prógv í málum um kyns­ligan ágang, serliga tí at tað ofta gongur long tíð, til tey verða meldað. Tí eru tey allarflestu málini bygd á vitnisfrágreiðingar og tí kann tað vera ringt at prógva. Samstundis er grundar­lagið undir okkara rættarskipan, at eingin er sekur fyrr enn tað er prógvað og eisini pedofil hava eina rættartrygd. – Verður fyrningarfreistin alt ov long, ella verður hon strikað heilt, økist vandin fyri skeivum dómun, tí tess longri tíð gongur, tess verri er at minnast hendingarnar so neyvt sum krevst fyri at tað kann brúkast sum prógv í rættinum. Men í Kris leggja tey dent á, at tað hevur stóran týdn­ ing, at mál verða meldað, hóast fyrningrfreistin er far­in, tí so hevur løgreglan navn­ið á krenkaranum og hevur upplýsingarnar til taks. Neyvan nøkur hjálp Ein annar spurningur, sum mangan er frammi, tað er, at tey, sum hava við børn at gera, skulu hava eina barna­ vátt­an fyri, at tey ikki hava dóm fyri at gera seg inn á børn.  Í Kris ivast tey í nyttuni av hesum, tí tey vísa á, at tað eru størsti parturum av krenkar­unum, sum aldrin koma fyri rættin, og tískil kann ein barnaváttan vera ein følsk trygd. Tey hella meiri tann vegin, at starvsfólk í felags­ skap­um, har børn eru, fara á skeið at læra seg, at ansa eftir um børn hava ein atburð, sum kann benda á, at tey hava verið fyri kynsligum ágangi. Tað halda tey, at ítróttar­feløg, og onnur, sum hava við børn at gera, áttu at gjørt meiri burtur úr. Nógv hava heldur onga reglu­gerð um kynsligan ágang, siga tey. Nógv kjak hevur eisini verið, um at almanna­kunn­ gerða nøvnini á skemmarum, sum hava fingið dóm, á inter­ netinum og á plakatum, sum hanga uppi alment. Í Kris halda, at hetta er eitt ógvuliga viðkvæmt evni, tí øðrumegin skal hugsast um offrið og familjuna hjá ofri­num, og hinumegin er tað krenkarin og hansara famil­ja. – Í einum lítlum samfelagi, sum Føroyum, er ilt at meta um, hvat eigur at verda gjørt í hes­um føri. Kanska land­ sins myndugleikar áttu at tikið hetta álvarsliga evnið upp í Løgtinginum, halda tey í Kris. SKULU Í VIÐGERÐ Allir Skemmarar áttu altíð at fingið ein viðgerðardóm eisini, afturat fongsulsrevsingini halda Malan Kjærbo, vinstrumegin, Gvøðbjørg West í Miðjuni, og Beinta M. Petersen í Kris Tað eru eisini mong, sum heldur fara í grøvini við sínum loyndarmáli Tey, sum eru undir 18 ár, bíða ofta til tey hava fylt 18, tí tey føla seg ikki sum børn