hósdagur 9. august 2018síða 6

FRÍGGJADAGUR 10. AUGUST 2018 SOSIALURIN 91 6 HALLUR AV RANA T á ólavsøkuskrúðgongan við Páll á Reynatúgvu, ting­formanni, Aksel V. Johannesen, løg­manni, og Jógvani Fríðriksyni, Før­oya biskupi, so spakuliga førk­aði seg frá tinghúsinum og oman eftir Tinghúsvegnum við kós móti Havnar kirkju til ólav­søku­guds­ tænastuna, vóru tað mong í varn­ aðust eina serstaka broyting í skrúð­gonguni. Ríkisumboðsmaðurin, Lene Moyell Johansen, ið er ímyndin av og um­boðið hjá danska ríkinum í Før­oyum, var fyri fyrstu ferð ílatin føroysk klæði. Fyrr var tað sið­ venja, at umboðið fyri danska ríkið gekk í sínum serstaka búna við fjøður­hatti, men bleiv búnin hjá ríkis­um­boðsmanninum lat­in Tjóð­ savni­num til ognar í nítiárunum, aftaná at eingin hevði brúkt búnan í fleiri ár. Síðan hevur ríkis­um­boðs­ maður­in verið pent ílatin, men er hetta nokk fyrstu ferð í Føroya søgu, at ríkis­umboðsmaðurin er í før­oyskum klæðum til skrúð­ gongu­na. Í føðingardag hjá krúnprinsinum Hetta er kortini ikki fyrstu ferð, at Lene Moyell Johansen brúkar før­ oysku klæðini í almennum høpi. Tá Fríðrikur krúnprinsur bjóðaði til stásdøgurða á Christiansborg slotti í samband við fimti ára føð­ ingardagin 26. mai í ár, var Lene Moyell Johansen og maður henn­ ara millum innbodnu gestirnar. Føroyingar sum fylgdu við føðingar­degnum í beinleiðis send­ ing­ini hjá Danmark Radio kundu tá síggja ríkisumboðsmannin fyri fyrstu ferð í føroyskum klæðum. - Ætlanin var at lána før­oysk klæði til eitt annað pri­vat høvi, men tey passaðu ikki, so føðing­ ar­dagurin hjá krún­prinsi­num var fyrstu ferð, at eg var í teimum, greið­ir Lene Moyell Johansen frá, tá hon verður spurd um føroysku klæð­ini. Ein væl gjøgnumhugsað avgerð Lene Moyell Johansen er væl klár yvir, at tað kann fella nøkrum fyri brósti, at umboðið fyri danska ríkið gongur í føroyskum klæðum tá tingið verður sett, og tí hugsaði hon eisini væl og virðiliga yvir hvat hon skuldi gera, tá hon skuldi velja klæði. - Eg havi verið við í skrúðgonguni áður, men tá røkti eg einans fyribils starvið sum ríkisumboðsmaður, aftaná at Dan M. Knudsen hevði takk­að fyri seg. Sjálv bleiv eg for­ melt sett í starv 1. august í fjør, so hetta var mín fyrsta skrúðgonga sum ríkisumboðsmaður. Tí hugsaði eg nógv um hvat eg skuldi fara í, greið­ir Lene Moyell Johansen frá. Í samband við, at hon tók við sum ríkisumboðsmaður, fekk hon nakrar óvæntaðar spurningar frá før­oyskum fjølmiðlum. - Fleiri føroyskir journalistar spurdu meg tá, um man kundi vænta at síggja ríkis­um­boðs­mann­ in í føroyskum klæðum. Tá hevði tankin um at brúka tey í arbeiðs­ ørindum búnast í eina tíð hjá mær, men fekk eg tá váttað, at onnur eisini høvdu tað í huga, sigur Lene Moyell Johansen. Vildi ikki velja tey frá Tá ið tað kom til stykkis, valdi Lene Moyell Johansen at brúka føroysku klæð­ini til almenn høvi, tá hon var til staðar sum ríkisumboðsmaður. Men áðrenn hon tók avgerðina, var tað týdningarmikið fyri hana, at vita hvat slag av signali hon sendi við sínum klædnavali. - Avgerðin bleiv ikki tikin í skundi, men varð væl gjøgnumhugsað og ráðførdi eg meg við fleiri før­ oyingar um hetta. Eg var varug við, at summi kundu fáa ilt av, at ein danskur embætismaður gekk í før­oyskum klæðum, og tí var tað týdn­ingarmikið at finna út av, hvat tað var fyri eitt signal, ið eg sendi, um eg gekk í klæðunum ella um eg ikki gekk í teimum. Tí eg ynskti ikki at provokera nakran ella elva til nakra ósemju, sigur Lene Moyell Johan­sen. Ein av høvuðsorsøkunum til, at hon at enda valdi at ganga við teim­ um føroyskum klæðunum til al­ menn høvi, var at tey longu vóru bí­ løgd áðrenn hon fekk starvið, tí hon ynskti at brúka tey til privat høvi. - Øll familjan hevur føroysk klæð­ir og brúka vit tey í privatum saman­hangum sum brúdleypum, ólav­søku, hátíðarhaldum og dóttir­ in var eisini í føroyskum klæðum, tá hon var liðug í nígginda. Maður mín er føroyingar og havi eg vitjað í Føroyum á nærum hvørj­ um ári síðan 1992, umframt at vit hava búð her í yvir 10 ár. Vit hava heldur ongar ætlanir um at flyta hiðani, so sjálvt um eg ikki var ríkisumboðsmaður, so høvdu vit framhaldandi búð her og eg hevði brúkt føroysku klæðini til ólav­ søku, brúdleyp og onnur høvi, ið sið­venja er, sigur Lene Moyell Johan­sen og leggur afturat. - So um eg ikki gekk við teimum til almenn høvi, so hevði eg kortini ging­ið í føroyskum klæðum til pri­ vat høvi. Men so hevði man havt eina støðu, har eg valdi tey frá, tí at eg eri ríkisumboðsmaður. Tað meti eg vera skeivt. Sjálv føli eg, at eg vísi virðing fyri Føroyum og føroyingum við at ganga í før­oyskum klæðum, tá eg eri í arbeiðs­ørindum. Tí eg havi djúpa virð­ing fyri føroyska fólkinum og mentanini, sigur Lene Moyell Johan­sen. Lene Moyell Johansen vísir eisini á, at um tað var so, at tað var siðvenja, at einans fólk fødd og uppvaksin í Føroyum lótu seg í føroysk klæði, so hevði støðan ver­ið ein onnur. Men tá fleiri danir og fólk aðrastaðni frá eiga og brúka før­oysk klæði, so sær hon onga forð­ing í, at eisini hon brúkar tey. Positiv uppliving Um hon hevði nervar fyri at hvat fólk fóru at siga, tá ið tey sóu hana í føroyskum klæðum til al­menn høvi, so hvarv tað fyrstu ferð, tá hon var í teimum til fimti ára - Vit hava heldur ongar ætlanir um at flyta hiðani, so sjálvt um eg ikki var ríkisumboðsmaður, so høvdu vit framhaldandi búð her og eg hevði brúkt føroysku klæðini til ólavsøku, brúdleyp og onnur høvi, ið siðvenja er - Um eg ikki gekk við teimum til almenn høvi, so hevði eg kortini gingið í føroyskum klæðum til privat høvi. Men so hevði man havt eina støðu, har eg valdi tey frá, tí at eg eri ríkisumboðsmaður. Tað meti eg vera skeivt. Sjálv føli eg, at eg vísi virðing fyri Føroyum og føroyingum við at ganga í føroyskum klæðum, tá eg eri í arbeiðsørindum. Tí eg havi djúpa virðing fyri føroyska fólkinum og mentanini, sigur Lene Moyell Johansen, ríkisumboðsmaður VILDI IKKI VELJA FØROYSKU KLÆÐINI FRÁ SAMRØDA: Lene Moyell Johansen