hósdagur 9. august 2018síða 21

FRÍGGJADAGUR 10. AUGUST 2018 SOSIALURIN 91 21 SUR L EIRIKUR LINDENSKOV – Tað er mín púra greiða støða, at eingin ivast í okkara tilknýti til NATO. Tað er sera umráðandi, at vit á virðisøkinum standa saman við Vesturheiminum. Hundrað prosent! Tað leggur Sjúrður Skaale stóran dent á. Hann vísir á, at Edmund Joensen, fyrrverandi fólkatingsamaður, og hann tóku hendan spurningin upp á einum fundi við Jens Stoltenberg, NATO-aðalskrivara, í Fólkatinginum. – Tá segði Jens Stoltenberg, at handil ikki er so týdningarmikil, so leingi tað ikki er nakar ivi um, hvar tað strategiska og diplomatiska tilknýtið. Hvar loyaliteturin liggur, hvar man hoyrir heima dimplomatiskt og stratekiskt, so ger handilin ikki so stóran skaða. Í veruleikanum kann handil eisini vera dempandi fyri, at konfliktin breiðir seg norðuryvir, sigur Sjúrður Skaale. Hann vísir eisini á, at Magni Arge og hann á fundi í USA við toppráðgevarar hava borið tað sama fram. – Eg havi altíð sagt tað, at um Føroyar ikki seldi makrel og laks til Russlands, so manglaðu tær matvørurnar í Russlandi, og so hevði tað verið øgiliga sannlíkt, at Russland breyt út úr teimum fiskivinnuavtalum, teir hava við Føroyar, Ísland, Noreg og ES og settu sær sjálvum sínar egnu kvotur. So hevði konfliktin breitt seg norðuryvir. Og tað er tað, sum vit gjarna vilja forða fyri, sigur hann og vísir á, at sannleikin faktiskt er tann, at tað at Føroyar selja til Russlands kann forða fyri, at konfliktin breiðir seg. – Men tað er sera umráðandi, at vit gera øllum greitt, at vit IKKI eru í parti við Russlandi. Tað eru tíverri komin nøkur keðilig signal frá føroyskum politikara um tað. men tað skal ikki vera nakar ivi um tað yvirhøvur, leggur Sjúrður Skaale dent á. Og tað skal gerast púra greitt, at vit IKKI eru í parti við Russlandi Handil kann lynna konfliktina Seinastu fimm árini – meðan Danmark og ES boykotta Russland, hevur Danmark seksfaldað innflutningin av gassi úr Ruslandi MYND: ALEXANDER NEMENOV/RITZAU SCANPIX SD Føroysku fólkatingsmenninir Magni Arge og Sjúrður Skaale (FOTO: TARIQ MIKKEL KHAN/RITZAU SCANPIX) – Tølini sum liggja á borð­inum vísa, at Dan­mark er ikki so ide­ a­l­ist­iskt, sum bæði Martin Lide­ gaard og Nick Hækk­e­rup og nógvir journalistar halda. Tølini, sum eg sendi út í síðstu viku, vísa, at eisini mat­vørur, sum er tann vøran, sum er boy­kottað mest klárt, at har er danska sølan til Russlands eisini økt. Og tá so hetta her kemur afturat, at Gaz­prom hevur seksfaldað sína sølu av gassi til Dan­markar, so er tað nak­ að, sum eg fari at føra fram, tá kri­ tikk­urin kemur aftur, sigur Sjúrður Skaale. Og hann ivast ikki í, at hann fer at hoyra meira fyri hetta, tá fólka­ tings­val­stríð­ið rættiliga fer at taka dik á seg aftur. – Hatta er ordilga at blása og at hava mjøl í munninum, heldur Sjúrður Skaale. Ein ordans boomerangur Sjúrður Skaale sigur, at hann hevur skilt, at eitt ávíst trýst hevur verið lagt á Dan­mark ymsa staðni frá, og at fólk seta knyklar í brýr av føroyska út­flutn­ing­i­num til Russlands. – Men tað er púra óhugsandi, at Dan­mark kann gera nakað við før­ oysku sløluna av laksi og markreli, tá hatta eisini gongur fyri seg. Tí er hetta tað reina hykl frá danskari síðu. Bæði danski útflutningurin til Russ­lands, og útflutningurin hjá ES til Russ­lands er økt­ur 10 pro­sent, sigur Sjúrð­ur Skaale. – Eg giti bara, at hetta fer at fáa danska kritikkin at tagna. Og tað hev­ur ikki verið hissini kri­tikk­ ur og ikki frá hvørj­um sum helst. Kri­t­ikkurin er kom­in av hægsta stað, bæði ein fyrr­ver­andi utt­an­ ríkisráðharri, fyrr­verandi verj­u­ málaráðharri og ein topp­journ­a­ list­ur sum Martin Breum. Teir fáa trup­ul­leikar við grund­gev­ing­u­num nú, tá Dan­mark als ikki heldur sínar av­talur um tiltøk ímóti Russlandi. – So hetta er vorðið sum boome­ rang­ur, heldur Sjúrður Skaale. EIRIKUR@SOSIALURIN.FO Felagið Gazprom, sum russisk staturin eigur, hevur seinastu fimm árini selt alsamt meira nátúrugass til Danmarkar. Her eru tølini í millardum rúm­metr­um av gassi: * 2013: 0.3 * 2014: 0.4 * 2015: 0.7 * 2016: 1.7 * 2017: 1.8 * 2018: 1,1 milliardir rúmmetrar árs­ins fyrstu sjey mánaðir, sum er 11,9 pro­sent øking í mun til sama tíð­ arskeið í 2017. Russiska nátúrgassið, sum endar í Dan­mark, verður sent til Týsklands og hað­ani víðari til Suðurjýllands gjøgn­um sokallaða Ellund-Egtved- sam­bandið. Danmark framleiðir tó meira nát­ úr­gass í økjunum í Norðsjónum enn teir umleið 2,5 milliardir rúm­metr­ ar­nir, sum árliga veitast gjøgnum danska gassnetið. Tí verður nógv størsti parturin av inn­flutta russiska gassinum als ikki sent út á danska marknaðin, men verð­ur í staðin selt víðari á evropiska gass­markn­aðin og sent víðari niður í Evropa. Nógv tann størsti gassinnflytarin í Dan­mark frá Gazprom er Ørsted. Orsøkin til, at ferlagið keypti al­ samt meira russiskt gass, er, at Ør­ sted og Gazprom gjørdu eina avtalu í 2006. Tá gjørdu tey bæði orkufeløgini ein lantíðarsáttmála, og tað er or­søk­ in til økta innflutnignin, sjálvt um Dan­mark framleiðir meira gass, enn donsku brúkararnir keypa, og sjálvt um Danmark boykottar russiskar vørur. KELDA: GAZPROM, ENERGINET, NORDSTREAM. /RITZAU/ DANMARK SEKSFALDAÐI INNFLUTNINGIN AV GASSI ÚR RUSSLANDI