hósdagur 16. august 2018síða 14

FRÍGGJADAGUR 17. AUGUST 2018 SOSIALURIN 94 14 TEMA Nýskapandi Føroyingar Decision3 OilSim Seldu OilSim fyri 15 milliónir krónur Tá føroyska oljuævintýrið var í hæddini í byrjanini av hesi øld sá læringssimuleringin OilSim dagsins ljós. Hóast eingin olja spurdist burturúr, so bleiv hildið fram at menna OilSim. Og fyri fýra árum síðan bleiv tað selt til útlendingar fyri 15 milliónir krónur. Uppfinnari: Ólavur Ellefsen Hvat er OilSim? - OilSim er ein læringssimulering. Tað varð upprunaliga gjørt til miðnámsskúlar, har hvør bólkur var eitt leitifelag, ið kom inn í eitt fiktivt leitiøki og leitaði eftir olju. Kanningar blivu brúktar fyri at finna út av, hvar oljan var. Feløgini bjóðaðu móti hvørjum øðrum, fóru í samstarv við hvønn annan, boraðu eftir olju og funnu so olju ella ikki. Tað lærdi brúkararnar um, hvussu tilgongdin er í sambandi við oljuleiting. - Upprunaliga varð tað gjørt til føroyskar skúlar, men vit í Simprentis mentu tað víðari og brúktu sama amboð hjá oljufeløgum, universitetum, myndugleikum og tænastufeløgum runt um heimin. Endamálið var at geva fólki eina yvirskipaða fatan av allari tilgongdini. Hvar stavar hugskotið til OilSim frá? - Tað var eitt av oljufeløgunum, Eni Oil, ið kom við hugskotinum og setti okkum í gongd. Men hugskotið at gera læringsspøl av hesum slag hevur kanska verið til síðan sekstiárini. Tað finnast eisini onnur læringsspøl innan oljuvinnuna, men tað vit gjørdu øðrvísi var, at vit loftaðu møguleikunum við internetinum og gjørdu stór tiltøk. Nær bleiv byrjað upp á at menna produktið? - Tað var í 2002, at tað fór í gongd. Hetta var tann tíðin, tá føroyska oljuævintýrið var í hæddini. Frá føroyskari síðu var nokkso stórur dentur lagdur á, at mann skuldi førleikamenna føroyingar. Okkara partur av tí var at geva miðnámsskúlanæmingum eina fatan av tí, ið gekk fyri seg. Hvussu varð verkætlanin fíggjað? - Eni Oil rindaði fyri fyrsta partin av tí. Tað var sum ein vanlig menningaruppgáva. Síðani fingu vit íleggjarar, men rímiliga skjótt fingu vit kundar, ið rindaðu fyri víðarimenningina. Tað vóru kundar uttanlands, serliga í Norra, ið keyptu skeið frá okkum, so vit høvdu ráð at fara víðari við tí. Hvat er støðan við OilSim nú? - OilSim bleiv fyri fýra árum síðan selt til eina aðra fyritøku, ið veitti skeið í oljuvinnununi. Keypsprísurin var 15 milliónir krónur. Vit seldu tað, tí vit sóu, at tað var ringt at vaksa tað meira við tí fígging, ið var. British Petroleum keypti meirilutan Uppfinnari: Ólavur Simonsen Tað byrjaði sum eitt hugskot, tá Ólavur Simonsen las á Fróð­skap­ar­ setri Føroya. Fleiri feløg sóu virðið í verkætlanini, og í dag eigur stóra bretska oljufyritøkan BP meiri­ lutan í fyritøkuni, ið Ólavur Simon­ sen stovnaði saman við tveimum øðr­um í 2016. Hvat er søgan um Decision3? - Sjálvt hugskotið er nokk so gamalt. Eg kom at arbeiða saman við Lands­byggifelagnum og íslendsku fyritøkuni, Marorka. Vit søktu um stuðul í 2005 og fingu játtað stuðul frá Granskingarráðnum, Amerada Hess, Vinnuframa og Bitland. Í 2006 bleiv so eitt felag stovnað, ið fekk heitið Decision3. Stovnararnir av tí felagnum vóru Ólavur Simonsen, Jóan Petur Petersen og Dánjal Jákup Jacobsen, greiðir Ólavur Sim­onsen frá. Hvat er navnið á produktinum? - Upprunaliga itu við Marorka, men samstarvið við íslendska felagið steðgaði, og vit tóku felagið við okkum og kallaðu tað Decision3. Vit vóru tríggir, og tað, mann ar­ beið­ir við eitur á enskum “revi­ sion­ist tree”, avgerðartrø, ið meta um støðuna hjá skipum. Tí bleiv navnið Decision3. Hvat er produktið? - Tað er ein skipan, ið metir um orku­forbrúkið hjá einum skipi og optimerar tað, so tað brúkar minni olju. Skipanin ger, at man kann regulera barlasttangarnar, so at mann leggur skipið frameftir ella aftureftir, alt eftir hvussu um­støð­ urnar eru rundanum. Hvar stavar hugskotið til Decision3 frá? - Eg las elektronikk á Setrinum og arbeiddi við ultraljóð til at gera frástøðumetingar. Tá fór eg at hugsa um at brúka ultraljóð til at máta aldu rundanum skip, tí aldur hava so øgiliga stóra ávirkan á mót­ støðuna gjøgnum vatnið. Eg prát­ aði við pápa mín, ið er skipari, um tað og harfrá kom hugskotið um, at mann kundi spart eitt sindur av olju upp á tað. Hvussu varð verkætlanin fíggjað? - Í fyrstani bleiv tað fíggjað sum ein granskingarverkætlan við stuðli frá Granskingarráðnum, Amerada Hess og Vinnuframagrunninum. Fyrstu hálvttriðju árini bleiv hug­ skotið ment, áðrenn tað bleiv vinnu­ligt. Síðan komu Framtak og Roynd­in inn sum íleggjarar. Hvat er støðan við Decision3 nú? - Fyrst broyttu vit navn til Green­ Stream, tí gamla navnið var so tor­ ført, og eingin dugdi at stava tað. British Petroleum kom so inn og setti 11 milliónir í felagið í fyrsta umfari. Síðan settu teir aftur meira í felagið og eiga nú umleið 56 pro­ sent av felagnum. Eg og Jóan Pet­ur Petersen eigur hvør sær fimm pro­ sent, meðan Dánjal Jákup Jacobsen eig­ur 2,5 prosent. - Fyritøkan koyrir víðari í Dan­ mark, og eg haldi, BP hevur stórar ætl­anir við tí. Men í dag er mín leik­ lutur einans at møta upp til aðal­ fund, sigur Ólavur Simonsen.