hósdagur 16. august 2018síða 16

FRÍGGJADAGUR 17. AUGUST 2018 SOSIALURIN 94 16 Vit eru á góðari leið í Føroyum Hugskotið er ein kommunalur stovnur í Havn, ið bjóðar íverk­set­ um ókeypis vegleiðing og hjálp­ir í tilgongdini at gera eitt hug­skot til veruleika. Sóley Hera­dótt­ir Hammer er umsitari í Hug­skot­ inum, og hon heldur, at tað er gleðiligt at síggja føroyskar upp­ finn­ingar breiða seg út til fleiri yms­ar vinnur. Hon greiðir frá, at nógvar av føroysku uppfinningunum gjøgn­ um tíðirnar hava verið til gagns fyri fiskivinnuna. Men nú byrja føroyskir uppfinnarar at flyta seg til aðrar vinnur. - Vit í Føroyum hava verið øgi­ liga dugnalig til at uppfunna ym­ iskt til at betra um fiskivinnuna, sum er okkara høvuðsvinna. Nú byrja vit so eisini at gera okkum gald­andi í øðrum vinnum. Hetta er m.a. tí vit hava Hugskotið og Íverksetarahúsið, so tað er ordi­ liga gott at síggja, at onnur ting eis­ini sláa ígjøgnum, sigur Sóley Heradóttir Hammer. Hon heldur, at karmarnir at uppfinna í Føroyum eru blivnir góðir í mun til fyri nøkrum árum síðani. - Tey seinastu árini hava vit havt stórt fokus á íverksetan við fleiri tiltøkum, og skúlar hava enntá kappingar í íverksetan. Nú kemur Fróðskaparsetrið so eisini við í rákið við nýggja skeiðnum í nýskapan. Eg haldi, at vit eru á góðari leið í Føroyum viðvíkjandi íverksetan. Uppfinnaratýpan sær eina loysn - Uppfinnarar arbeiða ofta um­borð á einum skipi ella á einari skipa­ smiðju. Teir síggja ting, sum kunnu forbetrast í einari arbeiðsgongd, og í tí sambandinum uppfinna teir ting, sigur Sóley Heradóttir Olsen. Hon leggur aftrat, at hin bylgjan av uppfinnarum ofta sprettast burturúr skúlaverkætlanum og kappingum. - Ofta síggja vit, at fólk, sum eru ung, kreativ og ikki hava bundið seg til hús og familju, hava lættari við at loypa út í tað og prøva seg fram, um tey fáa eitt gott hugskot. Í Hugskotinum síggja tey javn­ an, at uppfinningar í Føroyum verða framleiddar í garasjum og kjall­arum. Men at fara frá lidna produktinum til marknaðin kann ofta vera ein avbjóðing. - Uppfinnarin trívist ofta í ein­ ari garasju, har hann kann finna uppá ting. Men hann er kanska ikki altíð týpan, sum dugir við handli og marknaðarføring. Tí handlar tað um at seta fleiri fólk saman og fáa tey røttu fólkini at bera verkætlanina víðari. Tað er typiskt, at tað ikki altíð er tann fyrsta uppfinningin, ið slær ígjøgnum hjá uppfinnararnum. Hugskotið leggur merki til, at tað sum oftast eru betringar av fyrsta produktinum, ið enda við at gera um seg. - Ein fyrimunur at vera uppfinnari í Føroyum Vinnuframi er ein grunnur, sum íverksetarar og feløg kunnu søkja um stuðul frá. Vinnuframi veitir ikki rakstrar- og íløgustuðul, men kann m.a. bjóða ráðgeving og hjálpa til menning av einum produkti. Haraftrat ber til at søkja um patent gjøgnum Vinnuframa. Vælvildin í Føroyum er stór Dánial Hoydal er stýrisformaður í Vinnuframa, og hann metir, at upp­ finn­ingar framleiddar í Før­oyum hava eins góðar møguleikar sum uppfinningar uttanlands. - Nógvar uppfinningar kunnu líka so væl uppfinnast í Føroyum sum aðrastaðni. Uppá nógvar mát­ ar kann tað vera ein fyrimunur at vera í einum so lítlum samfelag. Væl­vildin er stór, og tað er ofta lætt at fáa hjálp, sigur Dánial Hoydal. Hann vísir á, at tað eisini veldst um, um mann ætlar at uppbyggja eina framleiðslu í Føroyum fyri at eksportera tað úr Føroyum. Tá kann mann hava onkrar avbjóð­ing­ ar av tí, at Føroyar liggja avskornar frá umheiminum. Tilvitanin um íverksetan er størri - Tað hendir nógv í íverk­set­ara­ um­hvørvinum í Føroyum nú, og eg haldi, at tilboðini til føroyskar íverk­setarar eru góð, sigur Dánial Hoydal. Hann meinar m.a. við tilboð­ini um ráðgeving frá Íverk­set­ara­hús­ inum og Hugskotinum. Hann vísir á, at íverksetan eisini sæst í før­ oysku skúlunum nú - Ungt Virkið og SkúlaFM, sum bæði eru við til at vekja áhugan hjá ungum um íverk­ set­araleiðina. - Mann er blivin nógv meira til­ vit­aður um, at tað ber til sjálvur at menna eitt hugskot og fara íverksetaravegin. Tað hevur altíð ligið eitt sindur í føroyinginum at finna uppá. Men at fara út og gera tað til ein vinnuveg er nakað nýtt, og eg eri sikkur uppá, at føroyskir upp­finnarar eru á røttu leið. Stór altjóða íverksetarakapping Hósdagin 23. august verður til­ takið Creative Business Cup hildið í Kongshøll í Sjó­vinnu­ húsinum. Hetta er ein innan­hýsis finala í Føroyum í eini íverk­set­ anarkapping, har ein vinnari skal finnast til at umboða Føroyar í stórari finalu í Danmark. Creative Business Cup er ein altjóða íverksetarakapping, har kapp­ast verður um heiðurin at gerast heimsins besti íverkseti innan kreativar vinnur. Í kapp­ ingini í Keypmannahavn luttaka umboð frá fleiri enn 70 londum. Har verða seks nýggjar spenn­ andi føroyskar verkætlanir lagdar fram, og millum tær eru eisini nakrar uppfinningar. Fríðrikur krúnprinsur er í Før­ oyum tá, og verður tað hann, ið handar vinnaranum vinningin. - Um mann vil finna útav, hvat rørir seg í íverksetan í Føroyum beint nú, er tað eitt gott hugskot at koma til Creative Business Cup, sigur Sóley Heradóttir Hammer, umsitari í Hugskotinum. Tiltakið er fyriskipað av Vinnu­ frama, Hugskotinum, Íverk­set­ ara­húsinum og Fróðskaparsetri Føroya. TEMA Nýskapandi Føroyingar Hugskotið Creative Business Cup Vinnuframi DrinkSaver Skal fáa fólk at stoyta minni Uppfinnari: Laila Midjord v. bólki Tað byrjaði sum ein skúlaverkætlan hjá Lailu Midjord og bólki hennara. Nú hava bæði Carlsberg stjórin, Flemming Besenbacher, og kendi íverksetin, Tommy Ahlers sýnt teirra vøru áhuga. Havnargentan Laila Midjord hevur saman við fýra øðrum ment tólið, DrinkSaver, sum skal fáa fólk at stoyta minni. Hetta kann bæði gera festivalupplivingina lættari og gerandisdagin hjá fólki við rørslutrupulleikum. DrinkSaver er ein rundur plastlutur, sum skal leggjast niður í koppar og drekkiíløt annars. Hetta minkar munandi um vandan fyri at stoyta, samstundis sum heildarupplivingin av at drekka drykkin er tann sama. - Um vit hoppa og dansa, so endar tað við, at vit ikki bara stoyta á okkum sjálvi, men eisini á tey fólkini, sum standa við síðuna av okkum. Tann trupulleikan vildu vit loysa, tí hava vit sniðgivið DrinkSaver, sigur Laila Midjord. Hendan útgávan av DrinkSaver er enn eitt frumsnið, og bólkurin satsar sterkt uppá at fáa fleiri íleggjarar, soleiðis at tey kunnu fara í gongd við at hópframleiða.