hósdagur 23. august 2018síða 4

FRÍGGJADAGUR 24. AUGUST 2018 SOSIALURIN 97 4 PÆTUR HJALMAR EVENSSON PATURE@SOSIALURIN.FO U ppskotið inniber, at hin tvørkyndi kann fáa nýtt p-tal, ið sam­svar­ar við kynsliga sam­leik­an hjá við­komandi. Har­aftrat skal vera møgu­ligt at broyta navn sam­svar­ andi kyns­liga samleik­an­um. Tað sama er gald­andi fyri koyrikort, pass og onnur sam­leika­prógv. Sum uppskotið ljóðar, so er kravið, at mann skal vera 18 ár fyri at løg­frøðiliga skifta kyn. Tá um­ sókn er latin avvarandi myndug­ leika, so skal mann eftir seks mán­ að­ir vátta einaferð aftrat. Fyrsta við­gerð­in verður næsta fríggja­dag, 31. aug­ust. Ikki óvæntað eru Sonja Jógv­ ans­dóttir, uppskotstillari, og Jógv­ an á Lakjuni, tingmaður, ósamd um hetta málið. Her á síðuni kanst tú lesa hvat tey bæði halda um løg­ frøði­liga kynsbroyting. Vit hava eisini hitt tríggjar tvørkyndar per­ sónar, sum siga sína hugsan um hetta málið og vit hava tosað við at kalla øll tingfólk fyri at finna fram til, um uppskotið hevur undirtøku ella ikki. Sí úrslitið aðrastaðni á kom­andi síðunum. . Ber vónandi á mál fyrstu ferð Sonja Jógvansdóttir vónar eina gevandi viðgerð, sum endar við, at uppskotið fær greiðan meiriluta. - Eg hopi, at tað verður ein góð, gevandi, upplýsandi og saklig viðgerð. Eg hopi eisini, at tingfólk tá eru so mikið sannførd, tá málið hevur verið í nevnd, at hetta fer ígjøgnum við einum greiðum meiri­luta, eins og hjúnabandslógin t.d. gjørdi tað. Hon veit ikki, hvønn veg tað ber, og vísir á, at 266b og hjúna­ bands­lógin bæði skuldu fyri tingið tríggjar ferðir, áðrenn tað varð sam­tykt. - Eg vóni, at hetta kann bera á mál fyrstu ferð. Føroyar eiga at rúma tvørkyndum - Tað eru fólk í Føroyum, sum eru tvørkynd, og teimum eiga vit at kunna rúma. Løgfrøðiligt kyns­ skifti kann vera eitt fet á leiðini til at viður­kenna tey, og tað er ófatuliga týdn­ing­ar­mikið fyri eitt menniskja at vera viðurkendur, sum tey eru, sig­ur Sonja Jógvansdóttir. Hon vísir á, at í Danmark hava um 700 fólk broytt kyn løgfrøðiliga, síð­an lógin kom í gildi í 2014. Í Før­ oy­um eru tað nógv, sum liva sum eitt kyn, men eru skrásett sum øvugta kynið. - Mann hevur nakrar lógir, sum treingjast til at dagførast, so tær kunnu rúma einum broyttum veru­leika. Hetta uppskotið er ein dagføring av eini lóg, sum myndar ein broyttan veruleika í Føroyum í dag. - Tað er pínufult at liva sum ein kvinna og síggja út sum ein kvinna, men so á pappírinum ert tú ein mað­ur. Tað skapar nógvar óhepn­ ar støð­ur í tilveruni. Tingfólk hava góða tíð at hugsa Fleiri tingfólk hava gjørt vart við, at upp­skotið er komið knappliga og uttan fyrivarni, soleiðis at tað hjá teimum er ringt at hava eina greiða støðu til málið beint nú. Uttan­flokkatingkvinnan sær ikki tann stóra trupulleikan við, at tað er komið nú, tí uppskotið er greitt, og ting­fólk fáa góða tíð at umhugsa sína støðu. - Eg gangi út frá, at uppskotið fer at taka nógvar mánaðir at við­ gera. So tey fáa ríkiliga tíð at fyrst at við­gera tað einaferð, og at seta seg inn í tingini. Hetta er held­ur ikki ein serliga torskild lógar­broyt­ ing. Har er heldur ikki nógv eftir av hes­um valskeiðnum. - Tað er eitt ár eftir, áðrenn tað verð­ur val aftur. So skalt tú gera nakað, so má tað vera nú, sigur Sonja Jógvansdóttir, sum hevur brúkt summarið uppá at fyrireika hetta uppskotið. Um tað ikki fer ígjøgnum, so er hol í øllum førum sett á kjakið um um­støð­urnar hjá føroyskum tvør­ kyn­um. - Tað er í øllum førum neyðugt, at vit byrja hetta kjakið í Føroyum, sigur Sonja Jógvansdóttir. Átrúnaðarlig argument eru fjas - Eg hopi ikki, at hetta fer at blíva ein átrúðnaðarlig skiljilinja, men at mann heldur fer at tosa um málið í sær sjálvum, sigur Sonja Jógvans­ dóttir. Mótargument uppá eitt lóg­ar­ upp­skot sum hetta taka typiskt støði í átrúnaðarligum hugsjónum. Fleiri mótstandarar vilja vera við, at mann ikki skal ella kann broyta uppá skapanarverkið, men hesum er Sonja Jógvansdóttir ikki samd í. - Mann broytir jú uppá skap­an­ ar­verkið hvønn tann einasta dag. Í heilsuverkinum ger mann t.d. skurð­viðgerðir og inntriv uppá allar møguligar mátar. So hatta argu­mentið er nakað fjas, og tað held­ur ikki, sigur hon - Løgtingsfólk siga sína hugsan um uppskotið, sum týsdagin varð lagt fram um at gera tað løgfrøðiliga gjørligt hjá tvørkyndum í Føroyum at skifta kyn. Sonja Jógvansdóttir: SKULU T BROYTA KYN LØG LØGFRØÐILIGT KYNSSKIFTI TVØRKYND