hósdagur 6. september 2018síða 11

SOSIALURIN 103 11 BRÚKA MILLIARDIR UPP Á ÍLØGUR Tá hædd verður tikið fyri, at samlaða hækkingin í almennum íløgum hetta tíðarskeiðið er 969 milliónir krónur, sæst at 72,2 prosent av vøkstrinum í almennum íløgum kemur frá fyritøkum undir almennum ræði HALLUR AV RANA 2,78 milliardir krónur. Tað er saml­ aða virðið á teimum íløgum, ið landið, kommunurnar og fyri­ tøkur undir almennu ræði hava fráboðað fyri 2018. Tað stað­festir Bú­skaparráðið í nýggju heyst­frá­ greiðingini. Talan er íløgur fyri um­ leið 607 milliónir krónur meira enn í fjør og nærum eina milliard krón­ ur meira enn í 2016, tá tað almenna gjørdi íløgur fyri 1,811 milliardir krónur. Hagtølini yvir almennu íløgurnar, ið Búskaparráðið borð­ reiddi mánamorgun, komu neyvan óvart á nakran innan almenna geiran ella politisku skipanina. Bú­ skaparráðið hevur fleiri ferðir áður víst á tørvin, at útseta onkrar av al­mennu íløgunum og hava polit­ iskar røddir eisini mælt til tað sama. Talan hevur tó higartil einans verið um tóm orð, tí sum Búskaparráðið staðfestir í frá­ greiðingini. - Hvørki kommunurnar síná­ mill­um, ella land og kommunur síná­millum, ella landið einsæris, hava gjørt nakað munagott fyri at sleppa undan yvirupphitingini í byggi­vinnuni. Kortini er hetta bert ein spurningur um raðfesting av almennum útreiðslum yvir tíð. Nakrar hálvalmennar íløgur hava tó verið útsettar og nakrar privat­ar íløgur hava verið burtur­trongdar, tvs. útsettar til meira av íløgu møguliga seinni kann fáast fyri sama pening, skrivar Bú­skapar­ráðið. Almennu feløgini gera íløgur Um hugt verður eftir grafinum, ið bólkar almennu íløgurnar eftir lands­kassanum, kommununum og almennum fyritøkum, ið land­ ið hevur ræðið yvir, sæst, at tað ser­liga eru fyritøkurnar undir al­ mennu ræði, ið hava gjørt stórar íløgur seinastu árini. Í 2016 gjørdu hesar fyritøkur íløgur fyri 812 milliónir krónur. Í 2017 blivu íløgur framdar fyri 1.144 milliard krónur og í 2018 var talið 1.502 milliard krónur. Sostatt brúka fyritøkur undir privatum ræði 700 millión­ir krónur meira til íløgur í 2018 enn fyri tveimum árum síðan. Tá hædd verður tikið fyri, at samlaða hækkingin í almennum íløg­um hetta tíðarskeiðið er 969 milliónir krónur, sæst at 72,2 pro­ sent av vøkstrinum í almennum íløg­u­m kemur frá fyritøkum undir al­mennum ræði. Talan er um fyrstu ferð, at Bú­skapar­ráðið bólkar almennu íløgur­nar upp í tríggjar bólkar. Áður hevur einans verið arbeitt við bólkunum Kommunur og Landskassin, men fyri at fáa eitt betri yvirlit yvir hvar íløgur­nar verða gjørdar, hevur Bú­skapar­ ráð­ið skilt íløgurnar hjá fyritøkum undir almennum ræði frá restini. Í frágreiðingini verður upplýst, at hesin bólkur umfatar SEV, Fjar­ hita­felagið, vindfeløgini hjá SEV, IRF, Atlantsflog, undir­sjóvar­ tunnils­feløgini, Posta, Vága Flog­ havn, Føroya Tele við dóttir­feløg­ um, Bústaðir og kom­mu­n­al­ar havnir. Landið eigur munin Tó at nógv tann størsti vøksturin er hjá fyritøkum undir almennum ræði, so eru íløgurnar hjá lands­ kassa­num og kommununum eisini hægri enn undanfarnu ár. Landskassin gjørdi íløgur fyri 501 milliónir krónur í 2016. Í 2017 var talið 10 milliónir krónur minni enn árið fyri, men í 2018 setti lands­ kassin 687 milliónir krónur av til íløgur. Sostatt hevur landskassin sett 186 milliónum krónur meira av til íløgur í 2018 enn í 2016. Kommunurnar eru eisini farnar at seta meira pening av til íløgur, hóast tað samlaða virðið er minni enn hjá lands­kassanum. Í 2016 gjørdu kommun­ur­nar íløgur fyri 489 milliónir krónur, í 2017 var talið 538 milliónir krónur, og í ár verða íløg­ur gjørdar fyri 591 milliónir krón­ur. Tað er ein hækking í al­ menn­um íløgum á 102 milliónir krón­ur. HALLUR@SOSIALURIN.FO Hvørki kom­ mun­ur­nar sínámillum, ella land og kommunur sínámillum, ella landið einsæris, hava gjørt nakað munagott fyri at sleppa undan yvir­upp­ hit­ing­ini í byggivinnuni Grafurin vísir hvørjar avmarkingar byggivinnan hevur