Sosialurinarkiv
Sosialurin 2018-09-11, síða 14
Tak niður PDF av hesari síðu Stórt myndaskrá

týsdagur 11. september 2018síða 14

‹ fyrra síða allar 24 síður næsta síða ›

Tekstur á síðuni

Mikudagur 12. september 2018 · Nr. 105 14 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 400 FÓLK HITTAST TIL ÆTTARSTEVNU Á GILJANESI LEYGARDAGIN Ættarstevna fyri eftirkomarunum hjá Jacobinu, sum var úr Gomlustovu í Sørvági, og Zachariasi, sum var úr húsinum Norðan fyri Garð í Sandavági verður leygardagin 15 september. Jacobina og Zacharias giftust inn Norðan fyri Garð 17. september 1865 og fingu 11 børn. Hann var tá løgtingsmaður, og nøkur ár seinni gjørdist hann eisini sýslumaður í Vágum. Ættarstevnan byrjar kl. 15, tá øll møtast við kirkjuna í Sandavági, tað verður farið ein gongutúr í bygdini, har Heini F. Petersen sigur frá. Kl. 16.30 verður møtt í Ítróttarhøllini á Giljanesi. Kl. 18.30 verður borðhald. Kjartani Kristiansen til minnis Undir víðum lofti gingu vit sam­an um alt Føroyaland. Al­tíð var gott at fylgja tær eft­ir. Altíð gavst tú okkum so nógv: tú gavst okkum títt tol, títt blíd­liga og hugnaliga sinna­lag, tú oysti av tíni stóru vitan um landið og lend­ið og ikki minst, so fingu vit nógv­ar skemti­ligar søgur aft­ur­við. Fyri at kenna ein stað, má man hava havt hann undir fót­um, plagdi tú at siga, og nú kenna vit næstan hvønn dal, hvørt fjall, hvørt skarð, hvønn kamb - um enn nakað er eft­ir - tí land okkara er stórt, tá tað skal havast undir fót­um og ikki bara skoðast úr skjótt­koyr­andi bil­um. Og tú hevði ein ser­lig­ an við­føddan sans, ein inn­ bygd­an GPS, sum Ingigerð plag­ar at siga, ið gjørdi at tú al­tíð fanst veg, eisini á ó­kend­um leiðum. Tað var trygt at fylgja tær, tí tú tókst altið skil­a­góð­ar av­gerðir. Okkara skiftandi, merki­ liga, føroyska veður, kallaði tú “stutt­ligt veður”. Har var enn ein inn­bygd­ur sans­ ur aftrat, ein veðursansur, sum tú átti fram um onnur, tí hvør annar hevði kunna funn­ið tað einasta opið í eini tjúkk­ari tokudýnu, sum lá um alt Føroyar, uttan tú? Hetta minn­ist eg serliga frá tí vit eina­ferð fóru úr Dølum móti Vestmanna, tí tú valdi hetta sum plan B. Vit sólaðu okk­um í brekkuni, meðan toku­dýn­an framvegis lá alla aðra­staðni. Og hinaferð vit skuldu á Prestfjall og Nakk, men tám lá á Nakkinum, og tú skeyt upp, at taka Gríms­ fjall fyrst, og hvat? Tá hetta var gjørt og Prestfjall gingið, var fín­asta veður á Nakki. Mang­an drálaði tú, tá vit komu úr bussinum, prátaði og for­taldi, meðan vit onnur tripp­aðu, ótolin um at koma í gongd. Tá so glið kom á, tást­ ani var týðuligt, at tú hevði bíð­að eftir einum ávísum veðurskáa, sum vit onnur ikki høvdu skil fyri at spáa um. Sagt verður at maður kem­ur í mans stað, men so verð­ur ikki í hesum føri. Vit kunnu ganga víðari, men tað verður ongantíð tað sama, sum tá tú førdi okk­um um fjøllini. At hava havt hesa frí­ tíð­ar­gleði í eina fjórð­ings­øld sam­an við tær og Ingi­gerð hev­ur verið ein sannur dýr­ grip­ur í mínum lívi. Og eg eri vís í, at eg tosi fyri øll tey, ið hava fylgt tær gjøgnum øll hesi mongu árini. Tú ríkaði okk­um øll. Hjartað er fult av takk­ semi. Takk Ingigerð, at tú lat okk­um hava Kjartan teir gong­u­dagarnar­, tá tú ikki sjálv vart við okkum. Nú fór Kjart­an handan sýnina, og kem­ur ikki aftur. Tú og tykk­ara sita eftir. Eg ynski at tit í støðuni, sum nú bleiv, skulu kenna tykkum styrkt av minn­inum um ein góðan mann, pápa og abba. Bette Hósdagin 13. september fyll­ir ein kendur sør­v­ing­ur 75 ár Hetta er ein sørvingur sum á mang­an hátt skarar framúr. Ein, ið ongantíð hevur gjørt “halt­ari hønu” mein. Ein, ið ong­an­tíð hevur gjørt mun á fólki. Ein, ið ong­an­tíð hev­ur spilt nakran út. Ein, ið ong­ an­tíð hev­ur sett seg sjálvan høgt – ella brúkt al­bog­ar­nar fyri at koma fram. Ein, ið ong­an­tíð hevur tráað eft­ir, at koma “hátt í hesi verð”. Ein, ið ong­an­tíð hev­ur lut­tik­ ið í “dans­i­num um gull­kálv­ in”. Ein, ið fegin gekk tvær míl og ikki bert ta einu. Ein hvørs lív er og hevur ver­ið merkt av nøgd­semi. Ein, ið far skoðsmálið mikla at vera sælur, tí hann er “hjarta­ reinur”. Ja, soleiðis kundi eg hild­ið á at lýst hendan merk­ is­mann, sum nú rundar tey sjeyti­fimm. Vilmund fór sum smá­ drong­ur til Danmarkar á stovn. Møgu­leikarnir fyri stuðli her á klettunum vóru ikki teir sum í dag. Hann kom heimaftur sum 16 ára gamal og búsettist í heim­bygdni. Vilmund hevur altíð verið eitt ar­beiðs­grev – og mong eru tey sum fingu hjálpandi hond hansara at kenna. Serliga var tað teim gomlu og teim, ið ikki megnaðu sjálvi, hann royndist sera hjálp­sam­ur. Velti, slerdi gras, rudd­aði og gekk ørindi. Mang­an kjallara í Sørvági man hann hava ruddað! Um vet­ur­in hjálpti hann fólki at grava kava. Har sum Vilmund hevði ver­ið, var ikki neyðugt at koma afturum aftur. Alt ar­ beið­ið var væl úr hondum greitt. Lønin var ikki altíð sam­svar­andi verkið – og tím­ar­nar, ið nýttir vóru. Hann kravdi ongantíð nak­ að – var takksamur fyri tað hann fekk. Tað sum gleddi hann mest var at síggja full­ ført verk og tað at hava ver­ið onkr­um til hjálp­ar! Innløgumaður sum fáur. Minn­ist hvussu hann árla á morg­ni fór út á keiina at fiska og kom mangan aft­ur til húsa við stórum fongi, sum hann so kruvdi og fekk til høldar. At geva øðr­um burt­urav var honum eyð­ sýnt. Vilmund hevur verið sera hús­lig­ur og mangan hava vit not­ið gott av hansara hjál­p­ semi, tá hann onkran seinra­ partin plagdi at “ansa eftir hús­i­num”. Alt skein, tá vit komu aftur. Tá børnini vóru smá, plagdi hann at spæla við tey og tað dámdi teim sera væl. Hann var góður við børnini. Honum hevur altíð dáma væl at sungið og havt eina sera góða rødd. Minn­ist hvussu vit mang­an plagdu at standa uttan fyri sov­i­ kam­ars­hurð­ina hjá honum og lurta, meðan hann sang ein fyri og annan eftir. Sera gott minni, sum eis­ ini er komið til sjóndar í hes­um, at tá hann einaferð hevði møtt einum persóni og fing­ið navn hansara at vita, so mint­ist hann – sjálvt um mong ár gingu, til hann møtti hes­um persóni aftur. Her kundi ein skemtilig hending ver­ið nevnd: Sørvingur, sum ikki hevði sæð Vilmund í eini 10 ár, fór brosandi móti hon­ um og sigur “Góðan dagin, Vil­mund – nú er langt síðani vit báð­ir sóust – hvussu hev­ ur tú tað?” Uttan at svara spurn­ing­i­num hyggur Vil­ mund upp á hann og sigur stutt og greitt: ”Tú, nær ætlar tú at bera mær sleggina aft­ ur, sum tú lánti frá mær fyri meir enn 10 árum síðani?” Røkin sum fáur. Kjallarin al­tíð ruddu­ligur og øll am­ boð­ini, hann nýtti, vóru har tey áttu at vera. Vil­mund hevur eina­stand­ ani eginleikar at síggja tað skemt­i­liga við og í tilveruni. Hann er sjálvironiskur og er held­ur ikki smæðin fyri at fáa skemt burturúr øðrum – upp á ein sera “fittan” og hugna­ligan hátt. Hann setur fólk í sam­band við sangir og utt­an alment at avdúkað Heilsan til Vilmund Niclasen á 75 ára degnum – Sagt verður at maður kem­ur í mans stað, men so verð­ur ikki í hesum føri. Vit kunnu ganga víðari, men tað verður ongantíð tað sama, sum tá tú førdi okk­um um fjøllini, skriva Bette Johansen í minningarorðum um Kjartan Kirstiansen 12. og 13. september – bæði kvøldini klokkan 20 – fara tónleikarar at heiðra Chuck Berry, 1926-2017, í Spaniustovu í Klaksvík og á Reins­a­r­í­num í Havn. Talan er um heið­urs­ konsert og frá­søgu. – Um tú vildi givið Rock’n’Roll eitt annað navn, kundi tú kalla tað fyri Chuck Berry, segði John Lennon. Tað vóru fleiri fedr­ar at rokk­i­num, men ong­ in so slóð­brót­andi sum Chuck Berry. Hann gjørdi guitt­ar­an til stjørnu – frá at vera eitt rútmu­ljóð­ føri til at spæla aftan fyri høvdið, og hann gjørdi tær fyrstu Rock’n’Roll pall­ rørsl­ur­nar (Duck walk.) Hann var eisini tann fyrsti rock­høv­und­ur­in, sum skrivaði bak­grunds­ tekst­in til ungdómin í 50’u­num, og var við til at í­tøk­i­lig­gera tann nú­tím­ ans tannáringin. Langt áðr­enn Dylan komm­ent­ er­aði hann sam­fel­ag­ið til rokk­rútm­ur – og Len­n­ on mátti seinni á­sanna, at Berry smíð­aði gáv­ að­an lyrik með­an hini sungu “Baby I love you” í 50’unum. Hann hevði alstóra á­virk­an á alt, sum kom aftaná – frá The Beat­les og The Rolling Ston­es til ein hvønn bólk, sum kallaði seg sjálv­an Rock and Roll. Hann skrivaði Sweet Litt­le Sixteen og School Days um lívið sum tann­ár­ing­ur, Roll over Beet­hoven um hvussu Rock’n’Roll broytir søg­un­ ar gongd (Roll over Beet­ hoven and tell Tchai­kow­ sky the news), Rock and Roll Mu­sic sum brúka­á­ ví­s­ing til vón­góð­ar rokk­ lærl­ing­ar (It’s got a back beat you can’t loose it), og tjóð­sang­in hjá øllum vón­ rík­um rokkarum, Johnny B. Goode. Og hit­løg sum Maybellene, Mem­p­his Tennesee, You nev­er can tell og No part­i­cu­l­ar place to go. Á kvøldsetuni sigur Mein­hard Jensen frá um Rock’n’Roll und­an­gong­u­ man­n­in Chuck Berry, og stjørn­u­løg hans­ara verða tulkað av væla­tón­lei­k­ ar­u­num, abba- og lang­ abba­synir Berry’s í and­ a­num: Jan­us Pet­er­sen, gitt­ar, Jens Pauli Jo­en­sen, trumm­ur, Jógv­an Fróði Bald­vins­son, bas, og Rani Nolsøe, gittar. Heiðra rokk-pápan Chuck Berry