týsdagur 25. september 2018síða 8

Mikudagur 26. september 2018 · Nr. 111 8 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 BÚSTAÐARNEYÐ Ein kanning hjá kommunufelagnum gevur eina heilt óvæntaða mynd av íbúðarneyðini í Føroyum Áki Bertholdsen Heili 18 prosent av øllum sethúsum í Føroyum standa tóm! Tað vísir ein kanning, Komm­ unu­felagið nýliga hevur gjørt av støð­uni á bústaðarmarknaðinum. Seinastu tíðina hevur kikar­in rættiliga verið settur á bústað­ar­ neyð­ina í Føroyum, og í hesum sam­ bandi hevur somuleiðis verið víst á, at tað eru eisini rættiliga nógv set­ hús kring landið, sum eingin býr í, og sum sostatt standa tóm. Hetta eru sethús, sum eingin býr í yvirhøvur, tað kunnu vera set­hús, sum verða brúkt sum summ­ar­hús, ella sum verða leigað út til ferða­ fólk. Ella tað kunnu vera hús, sum rætt og slætt ikki verða brúkt til nakað sum helst. Kanningin vísir, at í summum bygd­um er tað næstan annað hvørt hús, sum stendur tómt, men aðra­ staðni eru tað færri. Kanningin er gjørd soleiðis, at um­sitingarnar í teimum ymsu komm­ununum eru rætt og slætt bið­in um at telja, hvussu nógv hús standa tóm í teirra kommunu. Av teimum 29 kommununum í Føroyum, hava tær 25 svarað spurn­inginum. Fugloyar Kommuna hevur ikki latið við seg koma og har­aft­urat hava tríggjar tær størstu komm­ un­urnar, Tórshavn, Klaksvík og Runa­vík, heldur ikki svarað. Høv­ uðs­orsøkin er, at tað er rættiliga møtimikið, fyri ikki at siga ógjør­ ligt, at fáa tey tald, og sostatt at fáa greiði á støðuni. Men boðini úr teim­um kommununum eru, at tað er serliga í útjaðaranum í komm­un­ un­um, at hús standa tóm. Ein greið mynd Dennis Holm, formaður í Komm­ unu­felagnum, ásannar, at kann­ ing­in skal takast við einum ávísum fyri­varni, tí øll hava ikki gjørt upp upp á akkurát sama máta. Í hesum sambandi kann nevn­ ast, at summa staðni er alt talt við, eisini hús, tað hús, tað ikki er búgv­ andi í, og tey eiga sjálvandi ikki at verða tald upp í hús, sum kunnu verða sett á bústaðarmarknaðin. Onn­ur hava talt summarhús upp í, og onnur hava bara talt tey hús, sum tey meta, kunnu útvegast til bústað. Hann vísir á, at í Suðuroy, og aðrastaðni í útjaðaranum, standa nógv hús tóm, tí tey verða brúkt sum summarhús, ella eru leig­aði út á AirBnB, ella ígjøgnum kunn­ing­ar­ stov­ur. – Harumframt eru tað nógv hús, sum arvingar eiga eftir foreldrum, ella øðrum næstringum, men sum ikki verða brúkt nakað serligt. Somuleiðis hava tær størri komm­unurnar gjørt vart við, at tað eru lut­falsliga fá hús, sum standa tóm á sjálvum høvuðsplássinum í komm­ununi, men at tað serliga er í út­jaðaranum í kommununi, at nógv hús standa tóm. Dømi um tað eru bygdir sum Hestur, Nólsoy, Svín­ oy, Gjógv og Mykines, fyri at nevna nakrar bygdir, har nógv hús standa tóm. Men Dennis Holm sigur, at hann kundi hugsað sær, at ein neyv støðumynd varð gjørd av bú­stað­ ar­neyðini, so at vit fáa lýst, hvussu stór hon í roynd og veru, er, og akk­ ur­át hvar tað er trot á bú­støð­um. Eitt, hann nevniliga heldur seg hava lagt merki til, er, at onkrar komm­unur, sum brúka nógvar peng­ar upp á at stykkja út, eru nett­upp eisini kommunur, har nógv hús standa tóm frammanundan. Skal kosta Nú Løgtingið eisini hevur tvey upp­skot til viðgerðar um at loyva komm­unum at byggja íbúðir, hava nógv­ir politikarar nettupp víst á, hvussu nógv hús standa tóm kring landið, og teir halda, at tað eigur at vera ein høvuðsuppgáva hjá polit­ ik­arum at eggja eigarunum til at leiga tey út. Í hesum sambandi hevur Løg­ tingið samtykt, at tað ber til at leiga út fyri 50.000 krónur um árið, skatta­frítt, og hetta markið er nú hækkað til 150.000 krónur. Hendan talvan vísir, at í miðal standa 18 prosent av øllum sethúsum í Føroyum, tóm. Tað er rættiliga stórur munur á, hvussu støðan er frá kommunu til kommunu. Men nógvir politikarar halda, at tiltøk skulu setast í verk í eini roynd at fáa fólk at búgva í teimum FIMTA HVØRT HÚS FØROYUM STENDU Tað eru ikki húsa­eigararnir, sum eru trupulleikin Tað er skeivt at siga, vit ikki kunnu herberga okkara fólki, tá ið summi eiga fleiri hús ÍBÚÐARNEYÐ