mánadagur 15. oktober 2018síða 4

Mánadagur 15. oktober 2018 · Nr. 119 4 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 – Tað var ein sera hørð løta fyri meg og familjuna, tá ið eg mátti rýma úr Katalonia. Serliga hart var tað at fara frá mínum døtrum. Men eg noyddist at flýggja fyri at kunna halda fram við stríðnum fyri einum sjálvstøðugum Katalonia, sigur Carles Puigdemont, sum vitjaði í Føroyum um vikuskiftið Eyðun Klakstein Hann er frákoyrdur sum forseti. Hann er í útlegd. Men hann er onk­ urs­vegna leiðarin hjá kata­lonska fólkinum – í øllum førum teimum, sum vilja hava eitt sjálvstøðugt Kata­lonia. Carles Puigdemont hevur verið í brennideplinum, síðani hann í 2016 var valdur forseti í Kata­lonia. Hann stílaði fyri fólka­at­kvøðu um kata­ lonskt fullveldi, sum spanska mið­ stjórnin lýsti ólóg­liga og veru­liga fór í hernað ímóti. Fólka­at­kvøðan varð gjøgn­um­førd fyri einum góð­ um ári síð­ani, og stór­ur meiriluti var fyri full­veldi. Av­leið­ingin var, at Carles Puig­demont og aðrir leið­ andi politik­ar­ar máttu flýggja úr Spania, tí myndugleikarnir vildu seta teir í bolt og jarn, tí teir stóðu við fólkaatkvøðuna og vildu lýsa Kata­lonia sjálvstøðugt land. Tað er nú eitt lítið ár, síðani Puig­demont flýddi frá hús og heimi, frá familju og heimlandi, og síð­ani hevur hann virkað í útlegd í Týsk­landi og nú í Belgia, har hann hev­ur búsett seg. – Hvønn morgun, tá ið eg vakni, sigi eg við meg sjálvan, at hetta verður seinasti dagur hjá mær í útlegd. Tað hjálpir mær at halda fram og vera virkin í okkara stríði fyri einum sjálvstøðugum Kata­ lonia, sigur Carles Puigdemont, tá ið Sosial­urin hittir hann undir vitj­ an­ini í Føroyum um vikuskiftið. Politiskur uppvøkstur Carles Puigdemont vaks upp í fjalla­bygdini Amer nærindis Girona í land­nyðringspartinum av Kata­ lonia. Abbin stríddist í spanska borg­ar­krígginum og mátti flýggja til Fraklands, tá ið Franco og hans­ ara fólk vunnu og settu seg á valdið. Pápin er bakari, og familjan eigur fram­vegis bakarí mitt í Amer. – Eg vaks upp undir harðrenda stýr­inum hjá Franco. Vit sluppu ikki at tosa katalanskt í skúlanum, og katalanskt var eisini bannað í miðlunum, í almennum tiltøkum og í umsitingini, sigur Carles Puig­ demont. Franco doyði í november mánaði í 1975, tá ið Puigdemont var 13 ára gamal, og longu tá gjørdist hann pol­it­iskt virkin. – Mítt ættarlið visti, at hetta var ein løta, sum snúði seg um okkara framtíð. Vit stúrdu fyri, at leivdir av stýrinum hjá Franco fóru at ar­ beiða ímóti fólkaræði. Øll høvdu eina politiska meining og luttóku í kjaki. Vit vildu stríðast fyri fólka­ ræði og ímóti einaræði, kúgan og harð­skapi frá myndugleikunum, greið­ir Puigdemont frá. – Øll míni vinfólk vóru eisini pol­ it­iskt áhugað. Vit vóru við í kjaki og mótmælisgongum, tí vit vildu skunda undir meira fólkaræði og eis­ini virka fyri, at okkara egnu polit­ikarar vildu betra politisku skip­anina og gera hana meira demo­krat­iska, sigur hann. – Tað var púra natúrligt fyri meg at verða politiskt virkin, og líka­ mikið um eg bleiv bakari, journal­ ist­ur ella politikari, hevði eg luttikið í pol­it­isk­um virksemi. Carles Puigdemont valdi eina yrkisleið sum journalistur, men pol­ it­ikkurin var ongantíð langt burtur, og í 2006 tók hann polit­ikkin fram um journalistikkin, og síðani hevur hann verið valdur í katalonska tingið, var eitt skifti borgarstjóri í Girona, og fyrraárið varð hann vald­ur forseti í Katalonia. Hetta em­bætið kundi hann ikki longur røkja, tá ið hann rýmdi av landinum í fjør­heyst. Stór løta Sentrala hendingin í politiska lív­ in­um hjá Carles Puigdemont er fólka­atkvøðan um fullveldi, sum var í Katalonia 1. oktober í fjør. Spanski stjórnarskipanarrætturin lýsti fólkaatkvøðuna ólógliga, og spansk­ir myndugleikar royndu at forða fyri, at fólkaatkvøðan varð hild­in. Tað var nógv rok og mikið stríð, tá ið katalanar fóru á val, og Eftir eitt ár í útlegd: – Eg eri til reiðar at vera fleiri ár afturat í útlegd, men eg stríðist fyri at vera so stutt sum gjørligt. Tað er ikki avgerandi fyri meg, nær eg sleppi heimaftur. Eg stríðist fyri veruligum fólkaræði til okkara fólk, og tí snýr hetta seg ikki um mína støðu, sigur Carles Puigdemont EG MÁ